Thực trạng tổ chức quy trình kiểm toán báo cáo tài
chính tại Công ty TNHH Kiểm toán T vấn Xây dựng Việt
Nam (CIMECO)
2.1. Đặc điểm của Công ty TNHH Kiểm toán T vấn Xây dựng
Việt Nam với vấn đề tổ chức quy trình kiểm toán.
2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển Công ty.
Công ty TNHH Kiểm toán T vấn Xây dựng Việt Nam tiền thân là Công ty
TNHH Thơng mại và Xây dựng Phớc Thuận, đợc thành lập theo Giấy phép kinh
doanh số 0102000752 do Sở Kế hoạch và Đầu t Thành phố Hà Nội cấp ngày
26/06/1999. Trải qua 6 lần đăng ký thay đổi, hiện nay Công ty mới có tên là Công ty
TNHH Kiểm toán, t vấn xây dựng Việt Nam.
Tên giao dịch quốc tế: Auditing, consultant construction Viet Nam company
limited
Tên viết tắt: cimeico Viet Nam co., ltd
Địa chỉ trụ sở chính: Số 07, Đờng Đào Tấn, Phờng Ngọc Khánh, Quận Ba
Đình, Thành phố Hà Nội.
Điện thoại: (04)7663499
Fax: (04)7664120
Vốn điều lệ : 2.000.000.000 VN đồng (2 tỷ VNĐ)
Chủ tịch hội đồng thành viên kiêm Tổng giám đốc: ông Nguyễn Đức Lợi.
Ngành nghề kinh doanh:
- Buôn bán t liệu sản xuất, t liệu tiêu dùng (chủ yếu là vật t, máy móc, thiết bị
công nghiệp, xây dựng, giao thông, thiết bị văn phòng, giấy các loại)
- Buôn bán than mỏ
- Buôn bán khí đốt hoá lỏng
- Buôn bán vật liệu xây dựng
- Xây dựng công nghiệp và dân dụng, thi công san lấp mặt bằng các công trình giao
thông, thuỷ lợi
- Xây lắp các công trình điện đến 35 KV
- Vận tải hàng hoá
- Vận chuyển hành khách

lệ lên 5 tỷ do bổ sung thêm ngành kinh doanh bất động sản, buôn bán thiết bị điện tử;
dịch vụ t vấn, kiểm toán giai đoạn này có chững lại do thiếu kiểm toán viên, hoạt
động chủ yếu của Công ty là kinh doanh buôn bán. Đến đầu năm 2004 cho đến nay
số vốn điều lệ của Công ty giảm xuống còn 2 tỷ, hoạt động t vấn kiểm toán đợc
nhanh chóng khôi phục và đóng góp một khoản doanh thu lớn cho Công ty.
Tham gia hoạt động t vấn, kiểm toán vào năm 2001 cho đến nay là một
khoảng thời gian cha lâu, bên cạnh đó đây không phải là ngành truyền thống của
Công ty, cho nên công tác tổ chức kiểm toán ở đây mang tính vừa làm vừa tự hoàn
thiện. Quá trình hoàn thiện dựa trên kinh nghiệm của các Kiểm toán viên và các
nguồn tài liệu của các đơn vị có liên quan trong nớc và quốc tế.
Mặc dầu có những khó khăn nhất định trong lĩnh vực kiểm toán nhng đến năm
2004 hoạt động kiểm toán của CIMEICO Việt Nam đã tạo đợc sự tin cậy của khách
hàng. Những năm qua, Công ty đã thực hiện kiểm toán và t vấn cho rất nhiều loại
hình doanh nghiệp; gồm hơn 100 doanh nghiệp, trong đó:
+ 15 doanh nghiệp có 100% vốn nớc ngoài nh Công ty TEA YANG Viet
Nam, Công ty DATACRAF Viet Nam.
+ 20 công ty liên doanh nh Công ty Liên doanh Bia Huế, Công ty, Liên
doanh Colgate Sơn Hải,
+ Các doanh nghiệp Nhà nớc nh các đơn vị thành viên của Tổng Công ty
Hàng không Việt Nam, các đơn vị thành viên Tổng Công ty Điện lực Việt Nam,
+ Hơn 10 dự án do Chính phủ các nớc và các tổ chức quốc tế tài trợ nh Dự án
nâng cấp đê biển miền Trung (PAM5322), Dự án cải tạo quốc lộ 1A(ADB),
+ Các công ty trách nhiệm hữu hạn và công ty cổ phần hoạt động theo Luật
Doanh nghiệp tại Việt Nam nh Công ty cổ phần Bảo hiểm PJICO, Ngân hàng cổ
phần Quân đội, Công ty TNHH Xây dựng Hà Khánh,
Ngoài ra, Công ty còn kiểm toán xác định giá trị doanh nghiệp để cổ phần hoá
cho hơn 20 doanh nghiệp.
Theo số liệu của Phòng Kế toán Công ty, Tổng doanh thu, Tổng chi phí, Lợi
nhuận trớc thuế, tỷ suất Lợi nhuận trớc thuế/ Doanh thu của Công ty qua các năm
2002, 2003,2004 nh sau:

- Phó Giám đốc thứ hai: Là ngời phụ trách hoạt động kinh doanh chính tại
hai Chi nhánh của Công ty và phụ trách chuyên môn nghiệp vụ.
Công ty có một phòng kế toán và hai phòng kiểm toán (phòng nghiệp vụ):
- Phòng Tài chính Kế toán: Có nhiệm vụ tham mu cho Giám đốc trong công
tác quản lý Tài chính- Kế toán của Công ty, quản lý theo dõi tình hình tài sản cũng
nh việc sử dụng vốn của Công ty. Đồng thời thực hiện đầy đủ công tác ghi chép sổ
sách các nghiệp vụ kinh tế phát sinh trong Công ty kể cả ở chi nhánh, tổng hợp số
liệu để báo cáo cho Công ty. Phòng kế toán gồm ba ngời : + Một kế
toán viên theo dõi và quản lý vật t của 2 Chi nhánh và tính toán lơng cho toàn bộ
nhân viên của Công ty.
+ Một kế toán viên theo dõi về hàng hoá, công nợ và doanh thu.
+ Một tổ trởng kế toán có nhiệm vụ phụ trách chung.Tổ chức thực hiện nhiệm
vụ kế toán tài chính thông suốt. Thờng xuyên chỉ đạo, kiểm tra, hớng dẫn các kế toán
viên thực hiện đúng nguyên tắc, chế độ do Nhà nớc ban hành về công tác kế toán Tài
chính. Trực tiếp phụ trách công tác tổng hợp số liệu lên các báo cáo Tài chính cuối
kỳ. Chịu trách nhiệm trớc ban Giám đốc và pháp luật về toàn bộ công tác Kế toán Tài
chính của Công ty.
Công ty tổ chức hạch toán kế toán tập trung, tất cả các chứng từ của toàn
Công ty và của Chi nhánh đều đợc tập hợp tại Phòng kế toán của Công ty để ghi sổ
và tổng hợp. Các Chi nhánh của Công ty không có sổ kế toán riêng, ngời phụ trách
chi nhánh có trách nhiệm quản lý chứng từ kế toán và nộp đầy đủ cho Phòng kế toán
theo thời gian quy định. Công ty sử dụng hệ thống kế toán máy nên các sổ chi tiết
của các tài khoản đợc lu trữ trong máy, đến cuối năm Công ty in ra tất cả các sổ cái
của các tài khoản khoản tổng hợp, coi đó là sổ theo dõi hàng năm. Ngoài ra, Công ty
sử dụng một số sổ chi tiết theo dõi ngoài nh: Sổ chi tiết tài khoản phải thu của khách
hàng, tài khoản thuế phải nộp cho Nhà nớcNhìn chung với quy mô doanh nghiệp
nhỏ, các nghiệp vụ kinh tế phát sinh không quá nhiều và phức tạp nên công tác kế
toán ở đây tơng đối đơn giản nhng chặt chẽ. Thêm vào đó, Công ty hoạt động trong
lĩnh vực tài chính nên nhân viên của phòng kế toán rất tốt về chuyên môn và tổ chức
công tác kế toán đạt hiệu qủa cao.

Tại trụ sở chính của Công ty cung cấp các dịch vụ về tài chính nh sau:
- Cung cấp các dịch vụ kiểm toán bao gồm:
+ Kiểm toán theo Luật định và kiểm toán tài chính.
+ Kiểm toán hoạt động.
+ Kiểm toán quyết toán vốn đầu t.
+ Đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ.
+ Báo cáo thẩm định.
+ Đánh giá và xác nhận đặc biệt
+ Kiểm tra báo cáo quý và báo cáo giữa kỳ.
+ Chuẩn bị và tổng hợp báo cáo tài chính.
- Cung cấp dịch vụ kế toán bao gồm:
+ T vấn lựa chọn hình thức sổ và tổ chức bộ máy kế toán.
+ T vấn lập báo cáo tài chính cho các doanh nghiệp.
+ Tuyển chọn nhân viên kế toán và kế toán trởng cho các doanh nghiệp.
- Cung cấp dịch vụ t vấn tài chính bao gồm:
+ Xác định cơ cấu và chiến lợc kinh doanh.
+ T vấn và thiết lập hệ thống kiểm soát nội bộ hiệu qủa cho doanh nghiệp.
+ T vấn quản lý tiết kiệm chi phí của doanh nghiệp.
+ T vấn quản lý tiền lơng và nhân sự.
+ T vấn thành lập doanh nghiệp, t vấn cổ phần hoá doanh nghiệp, t vấn đối với
doanh nghiệp tham gia thị trờng chứng khoán.
+ T vấn lập dự án khả thi cho các doanh nghiệp trong giai đoạn đầu, t vấn đầu
t, lựa chọn phơng án kinh doanh cho doanh nghiệp.
- Cung cấp dịch vụ kiểm toán xây dựng cơ bản bao gồm:
+ Dịch vụ kiểm toán, quyết toán Xây dựng cơ bản (XDCB).
+ Dịch vụ t vấn hoàn thiện hồ sơ quyết toán XDCB.
+ Dịch vụ t vấn giám sát các công trình XDCB, giao thông thuỷ lợi.
- Cung cấp dịch vụ định giá tài sản phục vụ cho việc chuyển đổi hình thức
sở hữu của công ty, tham gia thị trờng chứng khoán, góp vốn liên doanh
- Cung cấp dịch vụ đào tạo :

hiểu với yêu cầu kinh doanh, các khó khăn mà khách hàng trong kinh doanh thờng
gặp phải, từ đó đảm bảo cung cấp những dịch vụ có chất lợng tốt nhất. Vì vậy, Công
ty đã thu hút đông đảo khách hàng, bao gồm các loại hình doanh nghiệp sau đây:
- Các doanh nghiệp có 100% vốn nớc ngoài.
- Các công ty liên doanh.
- Các doanh nghiệp Nhà nớc gồm các công ty, Tổng công ty, các đơn vị thành
viên của Tổng Công ty
- Các dự án do Chính phủ các nớc và các tổ chức quốc tế tài trợ .
- Các công ty trách nhiệm hữu hạn và Công ty cổ phần hoạt động theo Luật
Doanh nghiệp tại Việt Nam.
- Các doanh nghiệp có nhu cầu xác đinh giá trị doanh nghiệp để cổ phần hoá.
Khách hàng của Công ty bao gồm nhiều loại hình doanh nghiệp. Việc tổ chức
thực hiện kiểm toán đối mỗi loại hình doanh nghiệp có những điểm khác nhau nhất
định; tuỳ thuộc vào hình thức sở hữu, đặc điểm sản xuất kinh doanh của khách hàng,
Tuy nhiên tổ chức thực hiện kiểm toán luôn tuân theo một quy trình chung do Ban
giám đốc đặt ra. Quy trình đó đợc xây dựng dựa trên cơ sở tuân thủ những Chuẩn
mực, quy chế kiểm toán độc lập và chế độ kế toán hiện hành của Việt Nam, đồng
thời lựa chọn và vận dụng những Chuẩn mực, thông lệ chung của quốc tế trong lĩnh
vực nghề nghiệp trên cơ sở phù hợp với thực tế hoạt động kinh doanh và quản lý kinh
tế tại Việt Nam. Bên cạnh đó, quy trình kiểm toán của CIMEICO luôn gắn liền với
việc hỗ trợ thông tin và t vấn để góp phần hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ của,
hoàn thiện tổ chức công tác kế toán, quản lý tài chính của khách hàng.
Quy trình kiểm toán của CIMEICO đợc chia thành 3 giai đoạn nh sau:
Sơ đồ 3: Ba giai đoạn của một cuộc kiểm toán Báo cáo tài chính.
Giai đoạn 1: Chuẩn bị kiểm toán
Giai đoạn 2: Thực hiện kiểm toán
Giai đoạn 3: Kết thúc kiểm toán
2.2 Chuẩn bị kiểm toán.
CIMEICO nhận thức đợc vai trò của việc lập kế hoạch kiểm toán trong việc hỗ
trợ cho thực hiện kiểm toán có hiệu quả, giảm thiểu chi phí, nâng cao chất lợng kiểm

+ Thu thập thông tin theo mẫu khảo sát chung của Công ty .
+ Thu thập các thông tin khác căn cứ vào đặc điểm riêng và yêu cầu của khách
hàng.
+ Đánh giá chung về hồ sơ sổ sách của khách hàng (rõ ràng, phức tạp).
+ Các thông tin quan trọng khác.
Kết qủa khảo sát đợc ghi chép lại. Qua đó, nếu thấy công việc kiểm toán có
thể gặp nhiều rủi ro, ngời đợc phân công có thể đề xuất không ký hợp đồng với
khách hàng nhng phải nêu rõ trong báo cáo khảo sát.
Trong trờng hợp Công ty O. và Công ty D., CIMEICO thấy có khả năng chấp
nhận kiểm toán vì rủi ro kiểm toán không quá cao.
- Lựa chọn đội ngũ nhân viên.
Trên cơ sở mục đích, yêu cầu, phạm vi, và thời hạn kiểm toán, đội ngũ kiểm
toán viên sẽ do phụ trách phòng nghiệp vụ trực tiếp phân công, chỉ định sau khi có ý
kiến chỉ đạo của Phó Giám đốc phụ trách nghiệp vụ. Sự phân công này đảm bảo
nguyên tắc độc lập, khách quan và phù hợp với năng lực trình độ, sở trờng của từng
kiểm toán viên nhằm hoàn thành các mục tiêu và nội dung kiểm toán (ví dụ đối với
Công ty D. là doanh nghiệp 100% vốn nớc ngoài thì các kiểm toán viên đòi hỏi phải
biết ngoại ngữ).
Sau đó Công ty sẽ tổ chức bồi dỡng nghiệp vụ cho kiểm toán viên với các nội
dung chủ yếu sau đây:
+ Báo cáo thực tế về tổ chức hoạt động, kiểm soát nội bộ, nghiệp vụ kế toán,
của công ty khách hàng.
+ Phổ biến cơ chế, chính sách, chế độ quản lý kinh tế, tài chính, kế toán nhà n-
ớc ban hành mà đơn vị đợc kiểm toán phải tuân thủ hay đợc phép áp dụng, đặc biệt là
phải cập nhật các chế định mới về tài chính, kế toán có liên quan đến hoạt động của
khách hàng.
+ Phổ biến và thống nhất chung về mục tiêu, yêu cầu, nội dung, phạm vi và
thời hạn tiến hành cuộc kiểm toán.
- Lập hợp đồng kiểm toán.
Căn cứ vào báo cáo khảo sát ban đầu, Giám đốc sẽ xem xét và quyết định mức