Một số giải pháp đề xuất nhằm nâng cao chất lượng kiểm
toán độc lập tại các NHTM Việt Nam
1. Định hướng phát triển công tác kiểm toán độc lập trong lĩnh
vực ngân hàng thương mại ở Việt Nam trong thời gian tới.
1.1 Xu hướng phát triển của hoạt động NHTM Việt Nam trong
thời gian tới.
Toàn cầu hóa nền kinh tế đang diễn ra ở hầu hết các quốc gia trên thế giới.
Những quốc gia này lựa chọn chính sách kinh tế chính sách mở cửa và con đường
phát triển là con đường hội nhập. Hàng loạt các tổ chức, liên minh quốc tế và khu
vực đang được củng cố và phát triển mạnh như WTO, EU, ASEAN, APEC, ASEM,
NAFTA… Các tổ chức này đã tạo ra nhiều cơ hội cũng như tạo sự phát triển nền
kinh tế cho các nước thành viên nói riêng và nền kinh tế thế giới nói chung. Do
vậy, Việt Nam không nằm ngoài thực tế trên.
Hoạt động ngân hàng vốn rất nhạy cảm với sự thay đổi trong môi trường
kinh tế vì vậy, toàn cầu hóa nền kinh tế đã có ảnh hưởng sâu sắc tới lĩnh vực tài
chính ngân hàng Việt Nam.
Trong những năm gần đây, quan hệ hợp tác trong thương mại quốc tế giữa
Việt Nam và nhiều nước trên thế giới phát triển tốt đẹp. Hoạt động xuất, nhập khẩu
hàng hoá diễn ra liên tiếp làm gia tăng đáng kể lượng vốn giao dịch qua ngân hàng,
làm phong phú và đa dạng thêm các dịch vụ ngân hàng như đa dạng hóa về phương
thức thanh toán, chuyển tiền cho phù hợp với các dịch vụ phát triển của các ngân
hàng trên thế giới.
Chính sách mở cửa, hội nhập nền kinh tế kéo theo sự có mặt của nhiều ngân
hàng nước ngoài vào Việt Nam như: Mỹ, Hàn Quốc, Trung Quốc, Singapore… làm
gia tăng mức độ canh trạnh trên thị trường tài chính ngân hàng. Thực tế naỳ đòi hỏi
các NHTM Việt Nam muốn tồn tại và phát triển phải tự đổi mới, tăng cường hiệu
quả hoạt động và nâng cao sức cạnh tranh mặc dù các NHTM Việt Nam sẽ gặp
không ít khó khăn trong qua trình đổi mới.
Sự gia nhập nền kinh tế Việt Nam của các ngân hàng nước ngoài đã tạo điều
kiện cho các NHTM Việt Nam họa hỏi kinh nghiệm quản lý và công nghệ ngân
hàng hiện đại trên thế giới để có thể đổi mới hoạt động tăng cường sức cạnh trạnh

+ Chất lượng dịch vụ: Nâng cao năng lực chuyên môn chất lượng dịch vụ
cung cấp để giảm thiểu rủi ro nghề nghiệp, đầu tư công nghệ ký thuật dịch vụ như
chuẩn mực, quy trình kiểm toán, kiểm soát chất lượng dịch vụ cung cấp, nâng cao
kiếm thức quản lý nhà nước đối với hoạt động kiểm toán kế toán, thực hiện quốc tế
hóa đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp nhanh chóng đưa ngành kiểm toán Việt Nam
hòa nhập với thị trường khu vực ASEAN cũng như thị trường quốc tế tiến tới sự
công nhận của quốc tế.
Đây cũng là định hướng phát triển chung cho hoạt động kiểm toán độc lập
trong lĩnh vực ngân hàng. Hơn nữa đặt trong xu hướng vận động và phát triển của
haọt động ngân hàng, việc nâng cao chất lượng hiệu quả hoạt động và phát huy
được vai trò vốn có của kiểm toán độc lập trong lĩnh vực này là vô cùng quan trọng
và cấp thiết. Kiểm toán là một công cụ thị trường hiệu quả nâng cao tính công khai
minh bạch trong hoạt động ngân hàng, tăng cường kỷ luật thị trường, hỗ trợ giám
sát hoạt động của các ngân hàng. Điều này một mặt sẽ góp phần tích cực vào việc
xây dựng hệ thống ngân hàng hiệu quả lành mạnh, đồng thời nâng cao uy tín của
hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam với cộng đồng quốc tế.
Vấn đề đặt ra là làm thế nào để nâng cao hiệu quả hoạt động kiểm toán độc
lập báo cáo tài chính các ngân hàng thương mại.
Câu trả lời cho vấn đề này khônh chỉ phụ thuộc vào nỗ lực của các công ty
kiểm toán mà cần có giải pháp đồng bộ từ nhiều phía. Một thực tế hiện nay là các
công ty kiểm toán lớn của Việt Nam như VACO hay AASC, các công ty kiểm toán
nước ngoài hoạt động tại Việt Nam (chủ thể chính thực hiện kiểm toán báo cáo tài
chính các ngân hàng thương mại), trong một chừng mực nhất định đã đáp ứng
được yêu cầu về nhân sự, về kỹ thuật, quy trình nghiệp vụ… trong kiểm toán ngân
hàng. Nhưng hoạt động kiểm toán trong lĩnh vực này vẫn chưa thực sự đạt được
hiệu quả mong muốn. Nguyên nhân chủ yếu là do những tồn tại bất cập trong đối
tượng kiểm toán và trong môi trường hoạt động, ví dụ như nhyững bất cập liên
quan đến hệ thống chuẩn mực, mức độ công khai hóa trong nền kinh tế, sự thiếu
đồng bộ và chặt chẽ của môi trường pháp lý, sự yếu kém của hệ thống kiểm soát
nội bộ trong ngân hàng… Bản thân hệ thống ngân hàng và nền kinh tế nếu không

bảo năng lực cho nhân viên, phân công công việc rõ ràng cụ thể,tránh sự chồng
chéo cũng là nhằm tạo ra một môi trường kiểm soát tốt góp phần nâng cao hiệu
quả của HTKSNB ngân hàng.
2.1.2. Nâng cao năng lực đánh giá và quản lý rủi ro: bao gồm các công
việc như sau:
- Thành lập riêng một bộ phận chuyên trách thực hiện việc quản lý rủi ro, quản trị
tài sản nợ và tài sản có. Bộ phận này trực thuộc Hội đồng quản trị ngân hàng có