CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TẠO ĐỘNG LỰC CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG
TRONG TỔ CHỨC
1.Động lực của người lao động.
Tất cả các doanh nghiệp đều hướng đến mục đích là nâng cao hiệu quả sản xuất
và kinh doanh. Muốn vậy thì trước hết họ cần phải sở hữu một đội ngũ lao động giỏi,
trình độ chuyên môn cao và có sự nhiệt tình và sáng tạo trong công việc. Do vậy nhà
quản lý rất cần có một chính sách khuyến khích, tạp động lực để gìn giữ và động viên
lực lượng lao động ấy.
Theo giáo trình QTNL: Động lực lao động là những nhân tố có thể kích thích
con người làm việc một cách nỗ lực hơn nữa, nhằm tạo ra năng suất và hiệu quả cao
hơn trong những điều kiện cho phép. Động lực lao động biểu hiện ở tinh thần làm việc
hăng say, sự sẵn sàng nỗ lực, say mê làm việc nhằm đạt được mục tiêu của tổ chức cũng
như của bản thân người lao động. Đó là kết quả của rất nhiều nguồn lực từ cá nhân
người lao động và cả những yếu tổ ngoài môi trường sống xung quanh. Như vậy, vấn đề
đặt ra là tạo động lực cho người lao động để họ có thể phát huy hết khả năng của mình.
Cũng theo giáo trình QTNL, tạo động lực cho người lao động là tất cả các
các hoạt động của tổ chức thực hiện đối với người lao động như các chính sách, biện
pháp, nghệ thuật lãnh đạo được người quản lý áp dụng trong quá trình làm việc, và từ
đó giúp cho người lao động thêm hứng khởi để hoàn thành nhiệm vụ, làm việc có hiệu
quả, hướng tới việc đạt được các mục tiêu của tổ chức.
Tạo động lực cho người lao động có thể nói là mục tiêu và cũng là trách nhiệm đặt
ra cho các nhà quản lý, làm sao để thu hút những người lao động giỏi có trình độ
chuyên môn về làm việc với doanh nghiệp. Quá trình tạo động lực cho người lao động
ấy sẽ diễn ra liên tục và cần đầu tư nhiều thời gian, chi phí, công sức… do đó nó đòi hỏi
các nhà quản lý phải nắm bắt được nhu cầu, mục tiêu của người lao động để từ đó đề ra
các chính sách, biện pháp mà lơi ích gắn chặt với các hoạt động của tổ chức.
2. Sự cần thiết phải tạo nâng cao hiệu quả của công tác tạo động lực cho
người lao động
Động lực lao động là nhân tố quan trọng hàng đầu quyết định đến năng suất lao
động, hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Do đó vấn đề tạo động lực có ý nghĩa
then chốt, sống còn đối với bất kỳ một doanh nghiệp nào. Chúng ta sẽ xem xét lợi ích

chúng ta phải tìm hiểu, nghiên cứu các yếu tố tác động tới nó.
Tạo động lực lao động là cần thiết và tất yếu đối với bất kỳ một doanh nghiệp nào
muốn tồn tại và phát triển trên thị trường. Dù hiểu theo cách này hay cách khác thì
chúng ta thấy được rằng mục tiêu và kết quả của bất kỳ hoạt động nào chính là động lực
lao động. Khi mục tiêu và kết quả rõ ràng thì động lực lao động càng lớn. Một doanh
nghiệp sẽ đạt được hiệu quả sản xuất kinh doanh khi người lao động nhận thức đựơc
rằng việc làm ở doanh nghiệp cũng như chính công việc của gia đình mình, khi đó họ sẽ
làm việc một cách hăng say, nhiệt tình để có được kết quả tốt nhất cho doanh nghiệp,
cũng như lợi ích mà họ thu được từ công việc đó. Do vậy các nhà quản lý cần phải có
các chính sách, biện pháp để tạo động lực cho người lao động để họ làm việc một cách
có hiệu quả hơn.
3.Các nhân tố ảnh hưởng đến động lực của người lao động.
3.1 Nhóm nhân tố thuộc về người lao động.
Người lao động có vị trí quan trọng trong sự tồn tại và phát triển của doanh
nghiệp, chính vì vậy các nhà quản lý cần phải nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng tới
người lao động để từ đó đưa ra các chính sách, biện pháp khuyến khích người lao động
làm việc đạt hiệu quả cao. Các nhân tố ảnh hưởng tới động lực của người lao động có
thể là:
• Thái độ quan điểm của người lao động đối với công việc và đối với tổ chức:
thái độ ở đây có thể là yêu ghét, đồng tình hay không đồng tình. Thông thường thì
người lao đông luôn có một thái độ rõ ràng trước một công việc, một hành động, đối
với một sự việc cụ thể hay đối với một người nào đó, từ đó họ sẽ có một thái độ dứt
khoát thái độ này sẽ ảnh hưởng tới năng suất lao động của họ. Khi thái độ là tích cực,
cảm thấy được sự đồng thuận thì người lao động làm việc hăng say nhiệt tình đem lại
năng suất lao động cao, còn ngược lại thì đó là hậu quả cho doanh nghiệp sẽ không đạt
được hiệu quả sản xuất như mong muốn.
• Nhu cầu mục đích các quan niệm về giá trị của người lao động trong công việc
cũng như trong tổ chức: Nhu cầu là những đòi hỏi, mong ước của con người xuất phát
từ nhiều nguyên nhân khác nhau ( các nhu cầu có thể là: nhu cầu tâm sinh lí, nhu cầu xã
hội, nhu cầu được tôn trọng…)nhằm đạt được mục đích nào đó. Trong cuộc sống, con

những công việc phù hợp với trình độ chuyên môn của người lao động, có như vậy
người lao động mới làm việc có hiệu quả đem lại ích cho bản thân người lao động cũng
như chính doanh nghiệp.
3.3. Nhóm nhân tố thuộc về tổ chức:
Ngoài các yếu tố thuộc về người lao động và bản thân công việc thì các yếu tố
thuộc về tổ chức như: Văn hoá tổ chức, phong cách lãnh đạo, các chính sách nhân sự…
nó cũng tác động đến quá trình tạo động lực cho người lao động trong các doanh
nghiệp. Khi những yếu tố thuộc về tổ chức được thực hiện tốt người lao động sẽ cảm
thấy thoải mải, hứng thú với tổ chức nơi mình đang công tác từ đó làm cho người lao
động yên tâm thực hiện công việc một cách có hiệu quả.
• Văn hoá tổ chức: Văn hóa tổ chức được hiểu là hệ thống giá trị chung được
chia sẻ bởi các thành viên trong tổ chức và giữa các thành viên trong tổ chức với nhưng
người ngoài tổ chức đó. Văn hoá tổ chức là hệ thống những giá trị niềm tin được xây
dựng trong tỏ chức và nó hướng dẫn hành vi của con người trong tổ chức. Vì thế cần
phải tạo ra một nét văn hoá riên có cho mỗi doanh nghiệp, mỗi ngành nghề mà ở đó
người lao động cảm thấy được làm việc trong một môi trường năng động, một bầu
không khí vui vẻ, thân ái đoàn kết, từ đó sẽ tạo được trạng thái tâm lý tốt tích cực có tác
dụng kích thích người lao động làm việc.
• Phong cách lãnh đạo: Đó là cách mà người lãnh đạo sử dụng quyền lực dùng
để tác động đến tập thể người lao động. Phong cách lãnh đạo có tác dụng quan trọng
trong việc củng cố, giáo dục tập thể lao động. Trong quá trình làm việc người lao động
chịu ảnh hưởng rất lớn từ phong cách quản lý cũng như triết lý của người lãnh đạo, nó
cũng là một yếu tố không nhỏ tác động đến động lực lao động và ảnh hưởng đến kết
quả kinh doanh của doanh nghiệp. Với người lãnh đạo gần gũi, cởi mở, thân mật, quan
tâm đến nhân viên, biết động viên chia sẻ, khuyến khích kịp thời sẽ giúp người lao động
hoàn thành tốt nhiệm vụ cũng như việc đạt được các mục tiêu tổ chức đạt ra.
• Chính sách nhân sự của tổ chức: là các chính sách do ban lãnh đạo đề ra trên
cơ sở phù hợp với pháp luật áp dụng đối với tất cả những người lao động trong tổ chức.