MỘT SỐ GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ ĐỂ TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC
BẢO QUẢN VỐN TÀI LIỆU QUÝ HIẾM Ở THƯ VIỆN QUỐC GIA VIỆT
NAM
3.1 Giải pháp chung
Xuất phát từ hiện trạng thực tế của vốn tài liệu quý hiếm ở Thư viện
Quốc gia Việt Nam và chức năng, nhiệm vụ hiện nay, kho tài liệu quý hiếm
của Thư viện Quốc gia Việt Nam đang cần có chế độ bảo quản đặc biệt. Muốn
công việc bảo quản đạt hiệu quả cao cần có chương trình bảo quản cụ thể: từ
kinh phí đầu tư, nhân lực, trang thiết bị, các biện pháp kỹ thuật cho tới thời
gian tiến hành từng công việc. Trên thực tế, khối lượng tài liệu của kho tài
liệu quý hiếm là lớn, lại đang ở trong tình trạng bị rách nát, ố vàng, mờ chữ,
giòn giấy, dễ mục nát…nên không thể tiến hành bảo quản đồng loạt được mà
phải có kế hoạch chi tiết, ưu tiên theo tình trạng tài liệu. Trong tương lai gần,
giải pháp chung cho công tác bảo quản được đưa ra như sau:
- Tiếp tục thực hiện kế hoạch chuyển các tài liệu dạng giấy (sách, báo,
tạp chí) sang vật mang tin khác: vi phim, vi phiếu và số hoá toàn văn các tài
liệu quý hiếm để giúp bạn đọc tra cứu dễ dàng thuận tiện.
- Đào tạo cán bộ bảo quản, tạo điều kiện cho cán bộ bảo quản tham gia
các cuộc hội thảo trong nước và quốc tế về bảo quản tài liệu đặc biệt là bảo
quản tài liệu quý hiếm.
- Tuyên truyền về vấn đề bảo quản tài liệu cho bạn đọc và cán bộ thư
viện để họ ý thức giữ gìn và bảo vệ tài liệu .
- Ban hành các quy chế sử dụng, bảo quản tài liệu, đặc biệt là các tài
liệu quý hiếm.
2
- Tăng cường kinh phí cho công tác bảo quản và phục chế tài liệu, đào
tạo cán bộ bảo quản.
- Đặt quan hệ hợp tác với các trung tâm thông tin thư viện hoặc các cơ
quan có những tài liệu quý hiếm để sao chụp những tài liệu mà Thư viện
Quốc gia còn thiếu.
- Tiếp tục cử các nhóm cán bộ tới từng địa phương trong cả nước để

- Để có thể thực hiện được mọi công việc bảo quản trong tương lai, Thư
viện Quốc gia Việt Nam cần nghiên cứu, đầu tư, xây dựng cơ sở bảo quản
hiện đại như: buồng chân không, buồng đông lạnh, …để bảo dưỡng, phục chế
tài liệu gốc được hiệu quả hơn.
- Thư viện Quốc gia Việt Nam cần trang bị những kiến thức hoá học cơ
bản, những phương tiện chuyên dụng cho cán bộ bảo quản làm việc để Thư
viện có thể tự thực hiện được các biện pháp sử dụng hoá chất ngăn ngừa sự
xuất hiện trở lại của các vi sinh vật và động vật gặm nhấm, nhằm giảm bớt chi
phí tốn kém không cần thiết cho Thư viện.
- Cần phải sớm tìm ra các nguyên vật liệu thay thế có ở trong nước để
giảm chi phí cho Thư viện khi phải mua nguyên vật liệu từ nước ngoài.
- Giáo dục ý thức bảo quản tài liệu:
+ Đối với cán bộ thư viện: cán bộ thư viện là người thường xuyên tiếp
xúc trực tiếp với tài liệu, lại là người được xã hội trao cho trách nhiệm bảo
quản tài liệu của thư viện; do vậy đòi hỏi cán bộ thư viện phải có ý thức bảo
quản tài liệu thật tốt, góp phần giúp thư viện hoàn thành tốt vai trò giữ gìn tài
3
3
4
sản quốc gia và là tấm gương bảo quản tài liệu đối với bạn đọc. Để làm được
điều đó cán bộ thư viện cần phải thực hiện những yêu cầu sau:
o Vận động toàn cán bộ thư viện thực hiện bảo quản tài liệu trong
tất cả các khâu nghiệp vụ như xử lý tài liệu, phục vụ tài liệu,…
o Phát động phong trào toàn thể cán bộ thư viện thực hiện tuần bảo
quản, tháng bảo quản,…khen thưởng cán bộ thư viện có thành tích trong việc
bảo quản tài liệu.
o Phát động những cuộc thi tìm hiểu về kiến thức bảo quản tài liệu
trong toàn thể cán bộ thư viện. Hoặc tổ chức các buổi hội thảo về bảo quản tài
liệu với sự tham gia của tất cả các cán bộ thư viện.
o Việc đem đồ ăn và nấu trong Thư viện cần phải được nghiêm

trong thư viện. Đây là công việc rất khó, đòi hỏi cán bộ thư viện phải kiên trì
trong quá trình thực hiện. Ngoài ra, đối tượng đến với thư viện công cộng rất
đa dạng, do vậy thư viện cần phải phân loại từng nhóm đối tượng để thực hiện
giáo dục ý thức bảo quản.
3.3 Kiến nghị
Trong quá trình hình thành và phát triển, mỗi dân tộc, mỗi quốc gia trên
thế giới đều tạo lập và để lại những di sản văn hoá của dân tộc, quốc gia
mình. Tất cả di sản văn hoá đó thuộc về dân tộc nói riêng, nhân loại nói chung
mà loài người có trách nhiệm giữ gìn, phát huy giá trị của nó. Luật di sản văn
hoá được Quốc hội nước Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa X, kỳ
họp thứ IX thông qua ngày 29/6/2001 là một minh chứng của sự quan tâm của
Đảng và Nhà nước ta trong lĩnh vực bảo vệ Di sản văn hoá dân tộc. Luật di
5
5