ĐẶT VẤN ĐỀ
Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992 quy định:
“Nhà nước thống nhất quản lý toàn bộ đất đai theo quy hoạch và pháp luật, bảo
đảm sử dụng đúng mục đích và có hiệu quả” (Điều 18, Chương II); Luật Đất đai
2003 quy định quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai là một trong các nội dung quản
lý Nhà nước về đất đai.
Thực hiện Luật Đất đai năm 2003; Nghị định 181/2004/NĐ-CP, ngày 29
tháng 10 năm 2004 của Chính phủ về thi hành Luật Đất đai và Thông tư số
30/2004/TT-BTNMT ngày 01 tháng 11 năm 2004 của Bộ Tài nguyên và Môi
trường hướng dẫn việc lập, điều chỉnh và thẩm định quy hoạch, kế hoạch sử dụng
đất; UBND Thành phố Hồ Chí Minh chỉ đạo thực hiện Dự án Điều chỉnh Quy
hoạch sử dụng đất đến năm 2010, lập kế hoạch sử dụng đất 5 năm kỳ cuối (2006 -
2010) của Thành phố. Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất là một trong các điều kiện
tiên quyết để Thành phố Hồ Chí Minh thực hiện các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã
hội.
1. Vai trò, vị trí của Thành phố Hồ Chí Minh
Thành phố Hồ Chí Minh là đô thị lớn nhất của cả nước, một trung tâm lớn
về kinh tế, văn hoá, khoa học, công nghệ, đầu mối giao lưu quốc tế quan trọng.
Thành phố Hồ Chí Minh có vai trò đặc biệt và ảnh hưởng trực tiếp đến Vùng
kinh tế trọng điểm phía Nam và cả nước, những năm qua nền kinh tế của Thành phố
đã phát triển với tốc độ tăng trưởng cao, thu hút mạnh mẽ đầu tư trong nước và nước
ngoài. Phương hướng, mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của Thành phố đã và đang
phù hợp với chủ trương đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa; kết hợp tốt giữa xây
dựng phát triển với bảo đảm an ninh quốc phòng, giữa cải tạo và xây dựng mới. Sự
phát triển của Thành phố phù hợp với mục tiêu xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh là
một đô thị đặc biệt, trung tâm cấp quốc gia vừa hiện đại vừa đậm đà bản sắc dân tộc;
là một trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, khoa học công nghệ, đầu mối giao thương và
hợp tác quốc tế, môi trường đầu tư có vị trí chính trị quan trọng đối với cả nước và các
tỉnh phía Nam, xứng đáng tầm cỡ với các đô thị lớn văn minh, hiện đại trong khu vực
và trên thế giới.
Với mục tiêu phấn đấu đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành một nước

12%/năm trở lên, trong đó:
+ Khu vực Dịch vụ - thương mại: tốc độ tăng trưởng 12%/năm trở lên;
+ Khu vực Công nghiệp-xây dựng: tốc độ tăng trưởng 12% - 13%/năm;
+ Khu vực Nông nghiệp: tốc độ tăng trưởng 5%/năm trở lên.
- Cơ cấu kinh tế được xác định như sau:
+ Khu vực Dịch vụ - thương mại: tỷ trọng chiếm 50,6 %;
+ Khu vực Công nghiệp - xây dựng: tỷ trọng chiếm 48,5%;
+ Khu vực Nông nghiệp: tỷ trọng chiếm 0,9%.
- Bên cạnh đó, đối với từng khu vực kinh tế, Thành phố đã xác định và định hướng
các ngành mũi nhọn ưu tiên phát triển là:
+ Đối với khu vực thương mại – dịch vụ: Các dịch vụ sẽ phát triển rất nhanh bao
gồm: Tài chính – tín dụng, ngân hàng, bảo hiểm; Thương mại (tập trung vào các
loại dịch vụ phục vụ xuất khẩu); Vận tải, kho bãi, dịch vụ cảng; Bưu chính - viễn
thông và công nghệ thông tin truyền thông; Kinh doanh tài sản – bất động sản;
Dịch vụ tư vấn khoa học – công nghệ; Du lịch; y tế và giáo dục – đào tạo chất
lượng cao.
+ Đối với khu vực Công nghiệp – xây dựng: Chuyển dịch mạnh theo hướng tăng
nhanh các ngành công nghiệp công nghệ kỹ thuật cao, giá trị sản phẩm lớn, có hàm
lượng tri thức và giá trị gia tăng cao như các ngành cơ khí chế tạo máy, công nghệ
điện tử tin học, phần mềm, hóa chất, vật liệu mới.
Chú trọng giải quyết mục tiêu tăng trưởng bền vững song song với bảo vệ
môi trường, hạn chế sử dụng nhiều năng lượng và tạo ra các chất thải độc hại đồng
thời với nâng cao đời sống xã hội, giữ vừng an ning quốc phòng.
Quy hoạch lại, điều chỉnh các khu, cụm công nghiệp tập trung trên địa bàn theo
hướng chuyên môn hóa và hợp tác hóa; Phân công hợp lý, thống nhất với toàn Vùng
kinh tế trọng điểm phía Nam
+ Đối với khu vực Nông nghiệp: Xây dựng nền nông nghiệp đô thị năng
suất cao. Tiếp tục thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, cơ cấu cây
trồng, vật nuôi, thủy sản; phát triển mạnh các loại cây con và nông sản chủ lực
theo hướng nông nghiệp công nghệ cao, sản xuất tập trung. Hỗ trợ việc nuôi trồng

(từ 460 ha giảm còn 380 ha), Khu công nghiệp Lê Minh Xuân (từ 300 ha tăng lên
800 ha) .
- Điều chỉnh, bổ sung một số công trình giao thông quan trọng như: đường
Cao tốc Sài Gòn - Trung Lương, các tuyến đường sắt đô thị và 3 deport Metro, các
tuyến đường vành đai và các tuyến hướng tâm;
- Điều chỉnh, bổ sung một số công trình công viên cây xanh như: Thảo cầm
viên tại Củ Chi 580 ha (trước đây là 300 ha), bổ sung công viên hồ sinh thái quận
Bình Tân, khu công viên Gia Định huyện Củ Chi khoảng 100 ha.
- Bố trí thêm một số khu làng Đại học lớn tại quận 9 (100 ha), huyện Hóc
Môn 500 ha (trong khu đô thị Tây bắc), huyện Bình Chánh (50 ha).
- Bổ sung các Trung tâm Viện trường và các cơ sở y tế tại 4 cửa ngõ của
thành phố khoảng 220 ha.
- Phát triển thêm một số khu đô thị như Khu đô thị Cảng Hiệp Phước (2.000
ha), Khu Đô thị lấn biển Cần Giờ (quy mô khoảng 2.000 ha, giai đoạn từ nay đến
năm 2010 dự kiến 800 ha).
2.3. Luật Đất đai thay đổi
Đồng thời với những thay đổi về các chỉ tiêu kinh tế xã hội, hệ thống chỉ tiêu
về đất đai cũng có sự thay đổi cơ bản.
Do Quy hoạch sử dụng đất đai đến năm 2010 của Thành phố Hồ Chí Minh đã
xây dựng và được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt trước khi các văn bản hướng dẫn
thi hành Luật Đất đai 2003 có hiệu lực nên hệ thống chỉ tiêu trong phương án quy
hoạch cơ bản theo hệ thống chỉ tiêu của Luật Đất đai 1993. Mặt khác, năm 2005 thực
hiện Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ, UBND thành phố Hồ Chí Minh đã tiến hành
kiểm kê đất đai với hệ thống chỉ tiêu theo Luật Đất đai năm 2003 (trong khi đó, hệ
thống chỉ tiêu đất đai giữa Luật Đất đai 1993 và Luật Đất đai 2003 không đồng nhất)
nên sự khác biệt số liệu giữa phương án quy hoạch với hiện trạng kiểm kê là không
tránh khỏi, do đó nếu không có sự điều chỉnh sẽ gặp khó khăn trong quá trình triển
khai thực hiện quy hoạch.
Như vậy, để đảm bảo tính đồng nhất của hệ thống chỉ tiêu sử dụng đất và
đồng thời phù hợp với các chỉ tiêu kinh tế - xã hội 5 năm 2006 – 2010, cần thiết