HOÀN THIỆN KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN
TRÍCH THEO LƯƠNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG NGHỆ
ĐIỆN TỬ, CƠ KHÍ VÀ MÔI TRƯỜNG- EMECO
3.1. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ THỰC TRẠNG KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ
CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG TẠI CÔNG TY EMECO
Trong công tác quản lý kinh tế tài chính, hạch toán kế toán đóng vai trò hết
sức quan trọng đối với mỗi doanh nghiệp. Là một phần trong công tác hạch toán
của công ty, kế toán tiền lương phải theo dõi, phản ánh các nghệp vụ kinh tế phát
sinh về tiền lương, BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ và các khoản trợ cấp khác.
Hoàn thiện tốt công tác kế toán tiền lương chính là hoàn thiện về chính sách, về
hình thức trả lương để đảm bảo tiền lương là yếu tố vật chất khuyến khích NLĐ
tăng năng suất, tiết kiệm chi phí để đem lại hiệu quả kinh tế cao. Tuy nhiên trong
quá trình thực hiện các chính sách, chế độ về tiền lương, BHXH, BHYT… bên
cạnh những thành tựu, tiến bộ đạt được thì công ty cũng gặp không ít khó khăn.
3.1.1. Ưu điểm
* Về bộ máy tổ chức quản lý:
Hơn 20 năm qua công ty cổ phần công nghệ điện tử, cơ khí và môi trường-
EMECO đã đứng vững và phát triển, không ngừng mở rộng quy mô sản xuất cả
chiều rộng lẫn chiều sâu để đem lại lợi ích cho xã hội, nâng cao đời sống của
CBCNV trong công ty. Đó chính là thành quả khả quan mà công ty đã đạt được.
Công ty không ngừng áp dụng khoa học công nghệ tiên tiến, bắt kịp với quá trình
công nghiệp hoá, hiện đại hoá của đất nước, đẩy mạnh khối lượng sản xuất, hạ thấp
chi phí không cần thiết mà vẫn đảm bảo chất lượng của sản phẩm, tạo uy tín trên
thị trường trong và ngoài nước.
Môi trường làm việc: Các phòng ban, tổ, đội được trang bị đầy đủ các trang thiết
bị cần thiết từ hệ thống chiếu sáng, làm mát, chống bụi đến các máy móc phục vụ
cho công việc. Công tác đảm bảo vệ sinh và an toàn lao động được quan tâm đặc
biệt. Bầu không khí lao động tập thể của công ty khá tốt, tạo sự hòa đồng giữa mọi
người, góp phần nâng cao hiệu quả lao động. Lãnh đạo gần gũi với CBCNV,
thường xuyên xuống xưởng kiểm tra, đôn đốc công nhân viên trong quá trình làm
việc.
trách các tổ, đội sản xuất quản lý tốt các chứng từ ban đầu của công tác hạch toán
tiền lương, các khoản trích theo lương như: Bảng chấm công, bảng kê khối lượng
công việc thực hiện... Nhìn chung, kế toán tiền lương đã vận dụng tốt lý luận vào
thực tiễn công việc tại công ty.
- Các nghiệp vụ kinh tế phát sinh được ghi chép ngay khi có đầy đủ các chứng từ
hợp pháp, hợp lệ theo đúng quy định của Nhà nước và công ty. Công tác ghi chép
sổ sách, tính toán, phân bổ lương và các khoản trích theo lương được thực hiện
tương đối tốt.
- Việc thực hiện trả lương cũng như việc hạch toán tiền lương và các khoản trich
theo lương tại công ty thường xuyên được cập nhật theo những văn bản pháp luật
mới nhất và phù hợp với tình hình kinh tế của từng giai đoạn.
* Về hình thức sổ kế toán và hệ thống tài khoản:
Hiện nay công ty áp dụng hình thức CTGS rất phù hợp với tình hình thực tế và tạo
điều kiện thuận lợi khi sử dụng phần mềm kế toán MISA giúp cho quá trình hạch
toán kế toán trở lên nhanh chóng, tránh nhầm lẫn, sai sót do lỗi tính toán. Do vậy
mà kế toán có thể quản lý các CTGS, kiểm tra đối chiếu với tổng số tiền mà kế
toán ghi trên các tài khoản được chính xác, kịp thời sửa chữa sai sót và hơn thế nữa
là việc tính lương cho CBCNV được phản ánh đúng số công làm việc thực tế của
NLĐ.
Các chứng từ được sử dụng trong quá trình hạch toán ban đầu đều phù hợp với yêu
cầu nghiệp vụ kinh tế phát sinh và cơ sở pháp lý. Các chứng từ được sử dụng đúng
mẫu quy định của Bộ tài chính, những thông tin kinh tế về nội dung nghiệp vụ kinh
tế phát sinh đều được kiểm tra, giám sát chặt chẽ, điều chỉnh và xử lý kịp thời. Các
sổ sách đang sử dụng đều đúng mẫu và việc ghi chép trên các sổ sách theo đúng
quy định.
Hiện nay công ty đã tiến hành lập bảng kê trích nộp các khoản theo lương. Vì quỹ
lương để tính BHXH, BHYT, BHTN là lương cơ bản và quỹ lương hiện tính
KPCĐ là tổng lương thực tế trả cho NLĐ hiện tại. Do đó, trên bảng kê trích nộp
các khoản theo lương đã thể hiện rõ ràng quỹ lương tính BHXH, BHYT, BHTN và
quỹ lương tính trích KPCĐ.
ưu điểm nhất định là giảm bớt khối lượng công việc và giúp lên báo cáo một cách
nhanh chóng, kịp thời.
Thu nhập của người lao động trong các năm qua có xu hướng tăng lên. Đến năm
2009 mức thu nhập bình quân đầu người đạt hơn 4 triệu đồng/tháng. Đây là mức
lương khá so với mức lương trên thị trường lao động, đảm bảo đời sống của người
lao động, đồng thời khuyến khích tăng năng suất lao động, tích cực sản xuất.
Ngoài ra, hàng năm công ty vẫn áp dụng trả thưởng cho người lao động nhân dịp
lễ, tết, áp dụng hình thức trả lương tháng 13 cho CBCNV.
Các loại phụ cấp công ty đang áp dụng như: Phụ cấp trách nhiệm, phụ cấp xăng xe,
phụ cấp điện thoại giúp nâng cao tinh thần trách nhiệm, tạo sự an tâm công tác cho
CBCNV. Đặc biệt, công ty cũng áp dụng phụ cấp độc hại thể hiện sự quan tâm của
lãnh đạo công ty đối với sức khỏe NLĐ.
3.1.2. Nhược điểm
Song song với những ưu điểm kể trên thì công tác kế toán tiền lương và các
khoản trích theo lương không tránh khỏi những tồn tại cần được khắc phục để kế
toán tiền lương và các khoản trích theo lương thực sự đóng vai trò quan trọng trong
sự phát triển của công ty cổ phần EMECO.
* Về công tác chấm công:
Đánh giá hoàn thành công việc dựa chủ yếu vào bảng chấm công, việc chấp hành
nội quy kỷ luật, các chỉ tiêu về chất lượng công việc và tiến độ, không có các chỉ
tiêu rõ ràng để đánh giá thường được đánh giá theo cảm tính chủ quan nên thường
mắc lỗi trong đánh giá.
Việc chấm công hiện nay là một tác vụ thật sự cần thiết và diễn ra hàng ngày trong
các doanh nghiệp. Qua việc quản lý tốt giờ giấc làm việc của CBCNV, doanh
nghiệp có thể tăng thêm được hiệu quả kinh doanh. Mặt khác, hiệu ứng phụ của
việc đi làm muộn sẽ ảnh hưởng chung đến kết quả làm việc của nhân viên cũng
như các nhóm phòng, ban. Hiện nay, công ty vẫn tiến hành chấm công theo
phương pháp thủ công. Điều này sẽ làm cho công ty mất nhiều thời gian và công
sức để tập hợp dữ liệu dành cho việc tính lương, sai sót xảy ra là không thể tránh
khỏi.
công việc. Tiền lương của NLĐ không gắn liền với kết quả lao động mà họ tạo ra.
Chính vì lẽ đó nên hình thức tiền lương theo thời gian đã không mang lại cho NLĐ
sự quan tâm đầy đủ đối với thành quả lao động của mình. Hơn nữa, NLĐ chú ý tới
việc đi làm đầy đủ hơn là làm thế nào để giải quyết công việc đạt hiệu quả tối ưu.
Vì vậy, trên thực tế còn nhiều lao động sử dụng thời gian một cách lãng phí mang
tính chất đối phó.
Công ty trả lương cho CBCNV dựa trên số tiền mà họ được ký trong HĐLĐ ban
đầu với công ty cho nên CNV không có ý chí phấn đấu vì dù họ làm việc không
hiệu quả, kém chất lượng thì cuối tháng vẫn được lĩnh đúng số tiền trong hợp đồng
với công ty.
Bộ phận lao động khoán việc thường được hưởng số ngày công tối đa theo chế độ
22 ngày/tháng nên tình trạng đi muộn về sớm vẫn thường xuyên xảy ra và vẫn
được châm trước do đó hiệu quả lao động không cao.
Hiện nay công ty vẫn đang áp dụng hình thức trả lương trực tiếp bằng tiền mặt do
kế toán tiền lương thực hiện. Điều này không những gây lãng phí thời gian và công
sức cho bộ phận kế toán mà còn có thể gây ra những sai sót, nhầm lẫn không đáng
có trong công tác kế toán.
*Về hệ thống tài khoản và công tác hạch toán kế toán:
Mặc dù công ty áp dụng chế độ kế toán theo quyết định số 48/2006/QĐ- BTC
nhưng các mẫu biểu, sổ sách đang sử dụng tại công ty EMECO đều theo quyết
định số 15/2006/QĐ- BTC nên không có sự nhất quán trong hạch toán sổ sách.
Trong tổ chức sổ sách, chứng từ kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương
tại công ty đang áp dụng hình thức CTGS nhưng lại không mở sổ đăng ký CTGS
nên rất dễ gặp khó khăn trong việc quản lý CTGS. Thay vào đó công ty sử dụng
“Danh sách chứng từ ghi sổ” nhưng khi tiến hành in ra thì không thấy thể hiện cột
số tiền. Điều này là bất hợp lý, gây khó khăn trong việc theo dõi, kiểm tra, đối
chiếu với các CTGS đã lập.
Hệ thống tài khoản đang sử dụng tại công ty là phù hợp với chế độ kế toán hiện
hành. Tuy nhiên, trong khi các tài khoản chi phí đều được chi tiết thành các tiểu
khoản phản ánh chi phí nhân công như: TK 6271, 6411, 6421 thì tài khoản “Phải
nay, mục tiêu chính của công ty là tìm kiếm lợi nhuận, mà vấn đề cụ thể được công
ty quan tâm là làm thế nào để hạ giá trành sản phẩm, trong đó tiền lương và các
khoản trích theo lương là một trong những khoản chi phí chủ yếu và khá lớn của
công ty liên quan đến chi phí sản xuất, kinh doanh của công ty và giá thành sản
phẩm, dịch vụ.
Thứ hai: Đối với NLĐ, tiền lương là động cơ chủ yếu để họ quyết định làm việc
cho công ty. Tiền lương chính là nguồn lợi kinh tế chủ yếu của họ. Nhu cầu của
cuộc sống ngày càng cao thì lợi ích kinh tế của tiền lương càng lớn. Tiền lương là
phương tiện để NLĐ đảm bảo những nhu cầu vật chất cần thiết cho cuộc sống. Giải
quyết được vấn đề tiền lương tức là tạo ra đòn bẩy giúp NLĐ cống hiến hết sức
mình cho sự phát triển của công ty và góp phần đưa công ty ngày càng phát triển
vững mạnh.
Thứ ba: Thực tế công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại công
ty EMECO mặc dù đã có nhiều ưu điểm song không tránh khỏi những tồn tại cần
phải thay đổi để hoàn thiện hơn nữa.
Từ những lý do trên thì việc hoàn thiện công tác kế toán tiền lương và các
khoản trích theo lương là một vấn đề mang tính tất yếu khách quan của công ty
EMECO trong điều kiện cạnh tranh khốc liệt như hiện nay.
* Các yêu cầu, nguyên tắc hoàn thiện kế toán lương và các khoản trích theo lương:
Trong quá trình hoàn thiện công tác tiền lương và các khoản trích theo lương,
muốn đạt được kết quả cao công ty cần tuân thủ nghiêm ngặt các yêu cầu và
nguyên tắc sau đây:
Thứ nhất: Các giải pháp được đưa ra phải phù hợp với chuẩn mực và chế độ kế
toán hiện hành, phải dựa trên quy định, hướng dẫn của Bộ tài chính, các bảng biểu,
sổ sách, chứng từ được lập và ghi chép phải đúng quy định.
Thứ hai: Việc hoàn thiện phải phù hợp với đặc điểm hoạt động sản xuất, kinh
doanh của công ty.
Thứ ba: Việc hoàn thiện phải đảm bảo đáp ứng được thông tin đầy đủ, chính xác, kịp
thời để phục vụ cho việc ra quyết định quản lý. Thông tin cùng với kiểm tra là một
trong hai chức năng cơ bản của kế toán. Do đó, bộ máy kế toán dù vận động, biến đổi