Phân tích cht lng nc

139
CHNG 7
PHÂN TÍCH CHT LNG NC

1 NG DNG THUYT PHÂN T UV–VIS TRONG PHÂN TÍCH CÁC YU T
CHT LNG NC
1.1 S lc lch s nghiên cu v quang ph
Quang ph hc là mt môn hc chính yu trong thiên vn hc, nó đã đc ng dng
thành công đ nghiên cu v khí quyn trong hành tinh chúng ta.
Cách đây 200 nm, Joseph von Fraunhofer (1787-1826) ln đu tiên sn xut loi máy
đo quang ph mà tính nng không có gì sánh kp lúc by gi. Ông y đã khám phá ra
rt nhiu các đng ti trong quang ph ca ánh sáng mt tri.
Ông y có th xác đnh chính xác đ dài bc sóng ca nhiu “Fraunhofer lines”
(vch) và thut ng này ngày nay vn đc dùng. Tuy nhiên, trong thi gian này ông
y không hiu đc nhng c s vt lý và ý ngha v nhng vn đ mà ông y khám
phá ra.

Hình 7-1. Thit b Spektralapparat thit k bi Gustav R. Kirchhoff và Robert W.
Bunsen (1823)
Thành tu quan trng k tip v “Fraunhofer lines” là quá trình tìm ra nguyên lý vt
lý ca s hp thu và phát x vào nm 1859 vi s cng tác ca nhiu nhà vt lý ni
ting nh Gustav R. Kirchhoff (1824-1887), Robert W. Bunsen (1811-1899) ti
Heidelberg. Thit b mà h s dng là ‘Spektralapparat’, h ghi nhn đc quá trình
phát x rt đc bit ca nhiu nguyên t khác nhau. Vi phng pháp này h đã tip
tc khám phá ra 2 nguyên t mi là Cäsium và Rubidium, h chit đc mt lng rt
Qun lý cht lng nc nuôi trng thy sn

lng t l vi tn s
ν
ca dao đng đin t theo h thc Planck.

νε
h=
h = 6,625.10
– 34
J.s : hng s Planck.
Louis de Broglie đã đa ra thuyt thng nht c khái nim sóng và khái nim ht ca
sóng ánh sáng. Ánh sáng va có tính cht sóng va có tính cht ht. Tng quát hn là
bc x có bn cht sóng ht. Ni dung nh sau:
Ht có khi lng m chuyn đng vi vn tc v có bc sóng đi đôi vi nó là
λ
cho
bi h thc:
p
h
mv
h
==
λ

Trong đó : p = mv là đng lng ca ht
λ
là bc sóng (de Broglie)
h = 6,625.10 -34 J.s là hng s Planck.
Phân tích cht lng nc

141

Lu ý: Bc x truyn trong chân không vi vn tc c = 2,9979.10
8
m/s (thng ly
tròn 3.10
8
m/s)
n v: CPS ( VÒNG DÂY), Hz, KHz, MHz. (1CPS=1Hz; 1MHz=10
3
KHz=10
6
Hz)
Nng lng bc x: Các dao đng t (phân t chng hn) ch có th phát ra hoc hp
th nng lng tng đn v gián đon, tng lng nh nguyên vn gi là lng t
nng lng:
ν
λ
νε
hc
hc
h ===
n v: Jun (J), Calo (Cal), electron von (eV).
1.2.2 Các dng bc x
Bc x đin t bao gm 1 dãy các sóng đin t có bc sóng bin đi trong khong
rt rng: t c mét  sóng rađio đn c
o
A
(10
–10
m)  tia Rnghen hoc nh hn na.
Toàn b dãy sóng đó đc chia thành các vùng ph khác nhau.

và E
2
là mc nng lng ca phân t  trng thái đu và trng thái cui
ν
(hay còn gi là trng thái kích thích) là tn s ca bc x đin t b hp th hay
phát x ra.
Nu
∆E > 0 thì xy ra s hp th bc x đin t.
Nu
∆E < 0 thì xy ra s phát x nng lng.
Theo thuyt lng t, các phân t và các bc x đin t trao đi nng lng vi nhau
không phi bt k và liên tc mà có tính cht gián đon. Phân t ch hp th hoc phát
x 0, 1, 2, 3,…n ln lng t
ν
h mà thôi. Khi phân t hp th hoc phát x s làm
thay đi cng đ ca bc x nhng không làm thay đi nng lng ca nó, bi vì
cng đ bc x đin t xác đnh bng mt đ các ht phôton có trong chùm tia, còn
nng lng bc x đin t li ph thuc tn s
ν
ca bc x.
Vì th khi chiu mt chùm bc x đin t vi mt tn s duy nht đi qua môi trng
vt cht thì sau khi đi qua nng lng ca bc x không h thay đi mà ch có cng
đ bc x thay đi.
Các phân t khi hp th nng lng ca bc x s dn đn thay đi các quá trình
trong phân t (quay, dao đng, kích thích electron…) hoc trong nguyên t (cng
hng spin electron, cng hng t ht nhân)
Mi mt quá trình nh vy đòi hi mt nng lng đc trng cho nó, ngha là đòi hi
bc x đin t có tn s hay chiu dài sóng nht đnh đ kích thích. Do s hp th
chn lc này mà khi chiu chùm bc x đin t vi mt dãi tn s khác nhau đi qua
môi trng vt cht thì sau khi đi qua chùm bc x này s b mt đi mt s bc x có

Tia b hp th
λ
(nm)
Màu
Màu ca cht hp th
(màu ca tia còn li)
400 – 430
430 – 490
490 – 510
510 – 530
530 – 560
560 – 590
590 – 610
610 – 750
Tím
Xanh
Lc xanh
Lc
Lc vàng
Vàng
Da cam

Vàng lc
Vàng da cam

 tía
Tím
Xanh
Xanh lc
Lc

max
tùy thuc vào E∆ mà hp cht này hp thu 
các vùng ph khác nhau. Bán chiu rng ca vân ph đin t dao đng khá
rng khong 50–60ηm.
- Cng đ th hin qua din tích hoc chiu cao ca đnh biu đ (peak).
Cng đ vân ph ph thuc vào xác xut chuyn mc nng lng ca đin t.
Xác sut ln cho cng đ vân ph ln.
Mt hp cht màu có ph hp thu tt khi đnh biu đ (peak) cao và bán chiu rng
vân ph hp.

A (ε)
Peak
λ
max

Bán chiu rng
vân ph

Hình 7-3. nh và bán chiu rng vân ph
Khi bán chiu rng vân ph hp, thì khi λ thay đi nh thì đ hp thu A thay đi ln.
iu này rt có ý ngha trong phân tích đnh lng. Gi s hp cht X có A
max

500nm. Khi chúng ta đo  bc sóng 510nm... thì đ hp thu đo đc s khác rt xa
đi vi  bc sóng 500nm. T đó ta thy rng  mi hp cht màu có mt giá tr
max
λ
nht đnh và nó phn ánh đ nhy ca phng pháp.
Phân tích cht lng nc



Hình 7-4. S đ mô t s hp th ánh sáng ca mt dung dch
Trong đó:
Io: Cng đ ban đu ca ngun sáng
I
A
: Cng đ ánh sáng b hp thu bi dung dch
I: Cng đ ánh sáng sau khi qua dung dch.
I
R
: Cng đ ánh sáng phn x bi thành cuvette và dung dch, giá tr này
đc loi b bng cách lp li 2 ln đo.
Gia I
A
, I, đ dày truyn ánh sáng (l) và nng đ (C) liên h qua quy lut Lambert –
Beer là đnh lut hp nht ca Bouguer:
Lambert (1766)
lK
I
Io
1
lg =
Beer (1852) : CK
I
Io
1
lg =
Qun lý cht lng nc nuôi trng thy sn
H s góc a cho bit đ nhy ca phng pháp, trong phng pháp trc quang ngi
ta ch đo dung dch trong khong tuân theo đnh lut Lambert – Beer tc là khong
nng đ mà  đó giá tr
ε
không thay đi. H s góc a càng ln và khong tuân theo
đnh lut Beer càng rng là điu kin thun li cho phép xác đnh.
S lch khi đnh lut Beer:
S lch khi đnh lut Beer đc biu din bng s đ sau:

Hình 7-5. Gii hn ca đnh lut Beer v s hp th quang
Khong tuyn tính LOL (Limit of Linear Response) là khong nng đ tuân theo đnh
lut Beer )**( ClA
ε
= ngha là khi nng đ tng thì đ hp th quang A tng. Ngoài
gii hn LOL là s lch khi đnh lut Beer, ngha là khi nng đ tng thì đ hp th
LOL
A
C
Phân tích cht lng nc

147
quang A hu nh không tng na. Nguyên nhân ca quá trình này là do nng đ dung
dch quá ln. Ngoài ra, khong tuyn tính LOL còn b nh hng ca mc đ đn sc
ca ánh sáng s dng, pH ca dung dch, lc ion, s pha loãng...
Ý ngha ca các đi lng:
- H s hp thu mol ε: ph thuc bn cht mi cht, bc sóng λ, nhit đ, chit
sut (theo nng đ). Giá tr tính lý thuyt ca mt bc chuyn đc phép cho
1 electron là ε = 10
5
mol

Gi s 2 cht A và B có nng đ C
A
và C
B
, đ hp thu ti bc sóng λ là:
A = A
A
+ A
B
= l *(ε
A
C
A
+ ε
B
C
B
)
Nu mt cht tan X nào đó có đ hp th quang là A
X
, dung môi có đ hp th
quang là A
dm
, ta có:
A = A
x
+ A
dm
 đo đc chính xác A
x

nnii
lClClClCA
λλλλ
εεεε
+++++= .............
2211

-  truyn quang T:

o
I
I
T = mà )lg(
0
I
I
A = do đó TA lg−=
Vì T tính theo % nên: TA lg2 −=
Nu T = 100% thì A = 0 (ngha là không hp th ánh sáng (I = I
o
)
Nu T = 1% thì A = 2
Nu T = 0 % thì
∞=A (hp thu hoàn toàn ánh sáng)
1.2.6 Nguyên lý cu to ca máy quang ph
Ngun sáng
Ngun sáng cho máy quang ph là chùm bc x phát ra r đèn. Máy quang ph dùng
đèn hydro hay đèn Deuterium cho ph phát x liên tc trong vùng UV t 200–380ηm
(nhng thng s dng 200-340 ηm) và đèn tungsten halogen đo vùng 380-1000 ηm.
 làm vic cho c hai vùng thì phi có đ 2 loi đèn trên. Mt yêu cu đi vi ngun

+
ν
h
 đây là nng lng electron kích thích, bc x phát ra là mt ph có bc sóng t
160 nm đn vùng kh kin.
B đn sc
B đn sc có chc nng tách bc x đa sc thành bc x đn sc, bao gm kính lc,
lng kính hay cách t.
Cách t là mt bng nhôm hay các kim loi Cu, Ag. Au... đc vch thành nhng
rãnh hình tam giác song song. Khi chiu ánh sáng qua cách t, phn còn li có tác
Phân tích cht lng nc

149
dng to nên vân nhiu x có bc sóng khác nhau, khi quay cách t s to ra ph
nhiu x ging nh trng hp ánh sáng qua lng kính. u đim là cho đ phân gii
tt, tán sc tuyn tính, đ rng ca di n đnh, chn bc sóng đn gin, gn nh, d
ch to nên hin nay s dng cách t to ánh sáng đn sc đc a chung. Cách t
dùng cho UV–Vis có 1200 vch/mm (thng dao đng t 300–3600 vch/mm, s
vch càng nhiu thì nng sut phân gii càng cao.

Hình 7-6. S đ cu to ca máy quang ph

Lng kính ca máy quang ph dùng lng kính littrow (lng kính 30
0
) bng thch anh,
có đc đim ánh sáng đi qua lng kính hai ln do phn x  mt sau.
Detector
Detector là b phn đo tín hiu ánh sáng trc và sau khi đi qua dung dnh (đng
trong cuvet). Các tín hiu sau khi đi ra Detector s đc s đc khuch đi, lu gi
và x lý trên máy tính.

mole. Gii hn phát hin ca phng pháp 10
-7
mole.
Các hp cht là phc cn đo phi có λ
max
khác xa vi λ
max
ca thuc th trong cùng
điu kin tc là
λ
∆ >2 ln na bán chiu rng ca vân ph (khong 80 -100 ηm). Thí
d, khi phân tích Fe
2+
bng phng pháp O-Phenanthroline. Sau khi thêm thuc th ta
đc phc màu vàng cam (λ
max
=510 ηm), trong khi đó thuc th 1,10-
Orthophenanthroline có λ
max
= 250 ηm.
1.3.1 Phng pháp so sánh
So sánh cng đ màu ca dung dch cn xác đnh vi cng đ màu ca dung dch
chun đã bit nng đ.
iu kin: c hai dung dch trên phi có nng đ nm trong khong tuân theo đnh
lut Beer.
C
x
---------------------- A
x


+=

Vi A
1
, A
2
, C
1
, C
2
là đ hp thu và nng đ ca dung dch chun tng ng sao cho
A
1
< A
x
< A
2
có ngha C
1
< C
x
< C
2

1.3.2 Phng pháp thêm chun
Phm vi ng dng là xác đnh các cht có hàm lng vi lng hoc siêu vi lng, loi
b nh hng ca cht l. Có 2 phng pháp là phng pháp s dng công thc và
phng pháp đ th.
- Phng pháp s dng công thc
xax

= εlC
x
A
(x+a)
= εl(C
x
+ C
a
)
C
x
đc biu din theo đn v ca C
a
.
Cách thc hin:
Ly 3 ln ca dung dch cn xác đnh nng đ cho vào 3 bình đnh mc có th tích
VmL.
Bình 1: Thêm thuc th và các cht đ to môi trng pH cho dung dch, dung dch
gi là dung dch xác đnh C
x
, đ hp thu quang tng ng là A
x
.
Bình 2: Thêm mt lng chính xác dung dch tiêu chun đã bit chính xác nng đ
C
a
, tin hành phn ng to màu ging nh bình 1. Dung dch có đ hp thu tng ng
là A
(x+a)
.

1
, V
2
, V
3
mL
dung dch tiêu chun có nng đ tng ng C
a1
, C
a2
, C
a3
vào 3 bình đnh mc trên.
Tin hành phn ng to màu. Bình còn li đ làm dung dch so sánh, cng chun b
ging nh phng pháp công thc.
 hp thu ca các dung dch thêm so vi dung dch so sánh.
Qun lý cht lng nc nuôi trng thy sn 152

Ca1 Ca2 Ca3

C
A
x


- Dung dch xác đnh: chun b và phn ng to màu vi thuc th ging nh mu
chun.
Bng 7-3: Dung dch chun dùng đ xây dng đng chun
Dung dch chun C (mg/L) A
1 0,00 0,010
2 0,05 0,480
3 0,10 0,930
4 0,15 1,370
5 0,20 1,830
6 0,25 2,281
Phân tích cht lng nc

153
Sau khi đo đc giá tr đ hp th quang ca các dung dch chun, chúng ta có th
tin hành xây dng đng chun và tìm ra phng trình hi quy tng quan:
y = 9.0543x + 0.0184
R
2
= 0.9999
0.000
0.500
1.000
1.500
2.000
2.500
0.00 0.05 0.10 0.15 0.20 0.25 0.30
Nng đ
H s hp thu A

Hình 7-7. Biu đ xác đnh phng trình hi quy tng quan ca phng pháp đng
154
 chính xác trong phng pháp này ph thuc vào hàng lot nguyên nhân khác nhau
rt phc tp bao gm sai s ngu nhiên và sai s h thng, trong đó sai s quan trng
nht là sai s ca tín hiu trong quá trình đo đ hp thu quang hc.
1.5 Mt s ví d áp dng phng pháp đnh lng trc quang
Ví d 1
 hp th quang A ca dung dch anilin 2.10
-4
M trong nc đo  bc sóng
λ=280nm là 0,252. Chiu dài ánh sáng đi qua cuvet là 1cm. Tính đ truyn quang ca
anilin 1,03.10-3M khi đo  cùng đ dài bc sóng nhng dùng cuvet 0,5cm.
Gii:
Áp dng công thc
lC
I
I
A **)lg(
0
λ
λ
ε
== vi dung dch 1 ta có:
ε = 0.252/(2.10
-4
*1) = 1,26.10
3
l.mol
-1

4
3-
trong mu nc ao.
Gii:
T các nng đ mu chun và đ hp th quang A. T kt qu thit lp phng trình
hi qui ta có:
0184,00543,9 += xy
(r2 = 0,9999).
T kt qu ca 3 ln phân tích lp li ta có
yA =
= 1,255
T đó ta có Lmg
y
x /137,0
0543,9
0184,0255,1
0543,9
0184,0
=
−
=
−
=
Vy nng đ PO43- trong mu nc ao là 0,137 mg/L.
Phân tích cht lng nc

155
Ví d 3:
 xác đnh hng s phân ly ca Methyl da cam (kí hiu HIn), ngi ta đo đ hp th
quang A ca 3 dung dch cùng nng đ Methyl da cam  các pH khác nhau:


lC
A
In
*
2
=
−
ε
vì toàn b cht ch th  dng In
-
(7.3)

lC
A
Hin
*
1
=
ε
vì toàn b cht ch th  dng HIn (7.4)
Thay (7.3) và (7.4) vào (7.1) ta đc:

C
y
A
C
x
AA ..
123

n
In
pHpK
HI
n
InH
K
pK = 4,34 -
689,01
869,0
lg
−
= 7.34 – 0,82 = 3,52 ⇒ K = 3,02.10
-4
.
Vy hng s phân ly ca methyl da cam là K = 3,02.10-4.
Qun lý cht lng nc nuôi trng thy sn 156
2 PHNG PHÁP THU VÀ BO QUN MU
2.1 Chun b thu mu
2.1.1 Nhn đnh s thay đi cht lng nc
Cht lng nc ti mi tri luôn b thay đi theo thi gian (ph thuc vào lu lng
và mc đ tác đng ca các ngun ô nhim), do vy cn đo các giá tr cc đi, cc
tiu và trung bình ca các thông s theo thi gian đ có th phn ánh gn đúng giá tr
thc. S mu thu thp cn đ ln và nhp thu mu cn đ cao đ làm đc điu này .

157
Bng 7-4: Dng c thu mu và cách bo qun mu theo ch tiêu phân tích
STT Ch tiêu Dng c
bo qun
Th tích
(mL)
Bo qun
1 Alkalinity P;G 200 4
o
C
2 Hardness P;G 100 4
o
C
3 DO P;G 100 1mL MnSO4, 1mL KI-
NaOH
4 CO
2
P;G 100 0,5 mL CHCl
3

5 COD P;G 100 2mL H
2
SO
4
4M
6 Chlorophyll-a P;G 500 Lc, 4
o
C, l nâu
7 SiO
2

Phng pháp thu mu chính xác s góp phn tng tính chính xác ca kt qu phân
tích. Tùy mc đích nghiên cu mà vic thu mu mang tính cht cá bit hay đi din
cho ao đc áp dng ph bin hn.
 thu mu hn hp đi din cho ao, có th thc hin các bc sau:
2.3.1 Nguyên tc chung
Thu nhiu đim trong ao (3-5 đim hoc hn), sau đó trn mu li (càng nhiu càng
tt), ri ly mt mu đi din loi mu cn phân tích (ch tiêu nc hoc bùn đáy). 
mi đim, cn thu đng thi 3 v trí, ri cho vào 3 xô (mi mu/ xô), tip tc làm nh
th cho các đim khác trong ao.
Sau khi thu mu s có 3 xô hn hp mu đi din cho ao, tng ng 3 ln lp li.
2.3.2 Dng c thu mu và cách thu
- Nên s dng ng PVC (đng kính 10 cm, dài 1 - 1,2m) đ thu mu nc hoc
bùn đáy ao.
- i vi mu nc, chiu cao ct nc cn thu tùy theo ao nông hay sâu, tránh
khuy đng nn đáy ao khi thu mu nc. Trong trng hp đáy ao b khuy đng
trong khi đang thu mu nc, thì nên b mu đó đ thu mu khác  gn ni đó.
- i vi mu bùn đáy, nên thu nh nhàng đ tránh vt cht dinh dng trong bùn b
thi ra Sau khi thu mu cn loi b rác, si, đá... Cn trn mu hn hp cho tht
đu ri cho vào chai nha 200mL đ mang v phòng phân tích.

Qun lý cht lng nc nuôi trng thy sn 158
3 PHNG PHÁP PHÂN TÍCH MT S CH TIÊU MÔI TRNG NC
3.1 Nhit đ
 xác đnh nhit đ ca nc, ngi ta thng dùng nhit k thy ngân có chia đ

tr s pH hin trên màn nh ca máy.
T bào Galvanic bao gm 1 đin cc thy tinh, và 1 đin cc Calomel tip xúc vi
mu nc bng mt tia Aming  cui đin cc. Khi tip xúc vi mu nc,  đin
cc Calomel s xy ra phn ng:
Hg
2
Cl + 2e
-
⇔ 2Hg + 2Cl
-

in cc thy tinh gm 1 đin cc Ag-AgCl ngâm trong dung dch HCl 0,1M và
đc bao bc bi 1 màng thy tinh có đ nhy cm rt cao vi ion H
+
. in th này
ca đin cc s xut hin khi ion H
+
đc màng thy tinh hp th. S hp th 1 ion
H
+
trên màng thy tinh s phóng thích 1 ion Li
+
t màng thy tinh vào dung dch đin
cc.
Theo Peters (1975) thì t bào Galvanic đi vi vic xác đnh pH có th đc vit nh
sau: Ag / AgCl, HCl (0.1M) / màng thy tinh / mu nc / Hg
2
Cl
2
, KCl / Hg.

càng cao. Formazin polymer đc s dng làm cht l lng trong mu chun.  đc
ca nng đ cht l lng bng formazin đc xác đnh đn 4000 NTU. Ngoài ra, mt
s thit b đo đ đc đc thit k đ xác đnh đ đc theo đn v mg/L (Model
QWC-22A-TOA, Nht). Cht l lng tiêu chun đc s dng làm dung dch đi
chng là Kaolin tinh ch (theo h thng công nghip Nht bn-JIS). Có th đo đ đc
d dàng bng các máy đo nêu trên.
3.4 Tng cht rn hòa tan (TDS) và tng cht rn l lng (TSS)
Cht rn hin din trong nc bao gm vt cht hòa tan và không hoà tan.  đo đc
tng lng cht rn hoà tan (TDS). Mu cn đc lc đ loi b vt cht không hoà
tan, và nc đã đc lc cho bc hi và phn còn li đc cân đ tính hàm lng cht
Qun lý cht lng nc nuôi trng thy sn 160
rn hòa tan. Tng lng cht rn hòa tan bao gm vt cht hu c và vô c hoà tan,
biu th bng mg/L.
Tng lng cht rn l lng (TSS) đc tính bng cách cân trng lng nhng cht
còn li trên giy lc đc s dng khi lc nc phân tích cht rn hoà tan. TSS biu
th lng vt cht không hòa tan l lng trong nc và đc biu th là mg/L.
Vt liu và dng c dùng phân tích tng cht rn hòa tan và tng cht rn l lng
gm: Giy lc si thy tinh, t nung 550
o
C, bình làm ngui hút m, h thng lc chân
không, cân phân tích.
3.4.1 Tng cht rn hòa tan TDS (Total Dissolved Solid)
Thu mu vào bình 1 lít và đy kín. Bo qun lnh 4
o

=
Trong đó: W2: Trng lng đa ln 2 (mg)
W1: Trng lng đa ban đu (mg)
V: Th tích mu nc
3.4.2 Tng cht rn l lng - TSS (Total Suspended Solid)
Thu mu vào bình 1 lít và đy kín. Bo qun lnh 4
o
C
Lc mu bng giy lc có cu to bng cht liu si thy tinh đng kính 47 mm,
c lc 0,22-0,45 µm.
ánh s mu trên giy lc.
Sy giy lc  105
o
C trong 2-3 gi.
Cân và ghi khi lng giy lc (W
o
)
Lc đu mu nc trc khi lc.
Phân tích cht lng nc

161
Lc mu nc, ghi th tích mu nc đã lc (V mL)
Sy  105
o
C trong 2-3 gi, hút m 30 phút trong bình hút m, cân khi lng (W
1
)
Nung  550
o
C trong 2-3 gi, hút m 30 phút trong bình hút m, cân khi lng

3.5  dn đin (EC)
 dn đin là kh nng mang mt dòng đin ca dung dch. Kh nng này tùy thuc
vào s hin din ca các ion, tng nng đ, tính linh đng, hóa tr ca các ion và nhit
đ lúc đo đc. Các dung dch ca hu ht các hp cht vô c là các cht dn tt nhng
ngc li đi vi các phân t hu c có tính dn đin kém.
n v đo đ dn đin là micromho/cm (µmho/cm) hoc theo h thng đn v đo
lng quc t (SI) là millisiemens/m (mS/m); 1 mS/m=10 µmho/cm và 1 µmho/cm=1
µS/cm. Trong nc ngt, đ dn đin thng t 50 đn 1.500 µmho/cm (Theo Hip
hi sc khe cng đng ngi M-APHA, 1989; Arce và Boyd, 1980), môi trng
nc l và mn thì đ dn đin cao hn nhiu.  dn đin và nng đ mui có liên
quan rt cht v nng đ các ion trong môi trng, đ dn đin tng cùng vi s tng
nng đ mui. Vic đo đc chính xác đ dn đin thng không đc đòi hi cao đi
vi nuôi trng thy sn, mà thay vào đó vic đo nng đ mui ca nc thng đc
s dng hn. Máy đo đ đn đin thng đc s dng đ c tính nhanh mc đ
khoáng hóa ca nc thiên nhiên và mc đ ô nhim ngun nc thi công nghip.
3.6 Nng đ mui
Thut ng nng đ mui ch tng nng đ các ion hòa tan trong nc. n v tính là
mg/L hoc phn ngàn (‰).  c tính nng đ mui ca nc mt cách tt nht thì
Qun lý cht lng nc nuôi trng thy sn 162
cn tính tng nng đ 7 ion quan trng trong môi trng làm cho nc thiên nhiên có
nng đ mui đó là: Na
+
, K
+

+ 1/ 2 O
2
= MnO
2
+ 2H
2
O
Sau đó MnO
2
đc hòa tan bng H
2
SO
4
đm đc. Trong môi trng acid, MnO
2
là
cht oxy hóa mnh, có kh nng oxy hóa I
-
thành I
2
bng đúng vi lng I
2
có trong
mu nc lúc ban đu:
MnO
2
+ 2I
-
+ 4H
+

Thu mu
Thu mu nc vào l nút mài nâu 125 mL, cho hóa cht c đnh bng 1 mL MnSO
4

và 1mL dung dch KI-NaOH, đy np l li, lc đu, trong l xut hin kt ta. Chú ý,
khi thu mu và sau khi c đnh không đ bt khí xut hin trong chai khi thu mu
nc
.
Thuc th
- Dung dch MnSO
4
: Hòa tan 50 g MnSO
4
.5H
2
O hay 41 g MnCl
2
.4H
2
O vi nc
ct thành 100 mL.
- Dung dch KI-NaOH: Hòa tan 50 g NaOH và 15 g KI (hay 14 g NaI) vi nc ct
thành 100 mL.
- H
2
SO
4
đđ (d=1,84) hay H
3
PO

2
V
2
đ pha dung dch c
th nh sau: Ly 50 mL dung dch Na
2
S
2
O
3
0,1N pha loãng vi nc ct thành
500 mL.
- Ch th h tinh bt 1%: Hòa tan 0,49 g K
2
S
2
O
3
trong 100 mL nc m (t 80-90
oC
)
khuy đu cho đn khi dung dch màu trong sut, cho vào 0,5 mL formaline
nguyên cht đ s dng đc lâu.
Tin hành
- Sau khi c đnh bng hóa cht, đ yên cho kt ta lng. Tip tc lc đu mt ln
na đ kt ta hoàn toàn, sau đó đ yên 5 phút đi vi nc ngt, 10 phút đi mu
nc l mn.
- Cho tip 2 mL H
2
SO

2
O
3
0,01N đã dùng chun
đô.
Tính V trung bình ca Na
2
S
2
O
3
0,01N đã dùng chun đ
3/)(
321
VVVV
TB
++=
Tính kt qu
10008)/( xx
V
NxV
LmgDO
M
TB
=
Trong đó:
V
TB
: là th tích trung bình dung dch Na
2