Chế độ ăn trong bệnh tiêu chảy cấp

Tiêu chảy (TC) là bệnh rất phổ biến ở trẻ em. Ở các nước đang phát
triển người ta ước tính có tới 1,3 tỷ lượt trẻ em bị tiêu chảy và 4 triệu trẻ em
dưới 5 tuổi hàng năm tử vong vì tiêu chảy. Trong đó 80% tử vong xảy ra ở trẻ
dưới 2 tuổi.
Nguyên nhân chính của tử vong là do cơ thể bị mất nước và điện giải. Tiêu
chảy là nguyên nhân hàng đầu gây suy dinh dưỡng, ảnh hưởng đến sự tăng trưởng
của trẻ. Bệnh tiêu chảy là một vấn đề y tế toàn cầu, là gánh nặng kinh tế đối với
các nước đang phát triển.
Tiêu chảy cấp và chế độ điều trị
Tiêu chảy cấp là trẻ đi ngoài khởi đầu cấp tính, phân lỏng hoặc tóe nước
kéo dài không quá 14 ngày (thường dưới 7 ngày).
Trong điều trị tiêu chảy điều quan trọng nhất là bù lượng nước và điện giải,
chế độ ăn của trẻ.
Hồi phục nước và điện giải: Tùy theo mức độ mất nước mà điều trị tại nhà
hoặc đưa trẻ đến cơ sở y tế.
Mất nước mức độ A: (mất nước nhẹ, đi tiểu bình thường, khóc vẫn ra nước
mắt, nôn ít, mắt không trũng) điều trị tại nhà bằng cách cho trẻ uống nước nhiều
hơn bình thường bằng dung dịch ORS, nước đun sôi để nguội hoặc các dung dịch
chế từ thực phẩm như nước cháo muối, nước gạo rang, nước cà-rốt + muối, nước
chuối, hồng xiêm…
Mất nước mức độ B: (mất nước vừa, trẻ tiểu ít, mắt trũng nhẹ, nôn vừa
phải) Trẻ cần được điều trị tại cơ sơ y tế. Cách điều trị tốt nhất là cho uống ORS,
số lượng dịch cần cho uống sau mỗi lần đi ngoài là:
Trẻ dưới 2 tuổi: 50-100ml.
Trẻ 2-10 tuổi: 100-200ml.
Trẻ 10 tuổi trở lên uống theo nhu cầu: Số lượng dịch cần cho trẻ uống trong
4 giờ đầu có thể tính như sau: Số lượng dịch (ml) = cân nặng (kg) x 75.
Cách cho trẻ uống
Trẻ < 2 tuổi cho uống từng ngụm bằng cốc.

độ ăn thích hợp.
Trẻ nhỏ dưới 6 tháng tuổi đang bú mẹ:
Tiếp tục cho bú bình thường và tăng số lần bú. Vì sữa mẹ vẫn được dung
nạp rất tốt khi bị tiêu chảy, cho trẻ bú mẹ trẻ tiêu chảy ít hơn, nhanh khỏi hơn, do
sữa mẹ có chứa đường Lactoza nên vẫn được hấp thu rất tốt khi bị tiêu chảy. Nếu
trẻ không có sữa mẹ thì cho trẻ ăn sữa bò hoặc sữa bột mà trước đó trẻ vẫn ăn
những phải cho ăn từng ít một và ăn nhiều bữa trong ngày.
Trẻ từ 6 tháng tuổi:
Ngoài sữa mẹ và sữa thay thế như trên cần cho trẻ ăn thêm nhiều lần và
từng ít một các thức ăn giàu chất dinh dưỡng như thịt nạc, cá, trứng, sữa… và cho
thêm một ít dầu, mỡ để tăng thêm năng lượng của khẩu phần. Nếu trẻ được ăn sữa
bò và ngũ cốc và rau đun chín nhừ cũng không gây tăng lượng phân bài tiết, nếu
chỉ ăn sữa bò đơn thuần hoặc sữa công nghiệp có thể gây tăng khối lượng phân.
Thức ăn cần mềm, nấu kỹ, cho ăn ngay sau khi nấu để đảm bảo vệ sinh
giảm nguy cơ bội nhiễm, nếu phải cho trẻ ăn những thức ăn đã nấu sẵn thì cần
phải đun lại trước khi cho ăn. Cho trẻ ăn thêm quả chín hoặc nước quả như: Chuối,
cam, xoài, đu đủ, hồng xiêm… để tăng thêm lượng Kali, bê tacaroten, Vitamin
C…
Các thực phẩm không nên dùng khi trẻ bị tiêu chảy
Các loại nước giải khát công nghiệp, các loại thức ăn có chứa nhiều đường
vì những thức ăn này có thể làm tăng tiêu chảy. Do tăng áp lực thẩm thấu trong
lòng ruột kéo nước trong tế bào vào lòng ruột.
Tránh dùng các loại thực phẩm có nhiều xơ hoặc ít chất dinh dưỡng như:
Các loại rau thô (măng, rau cần), tinh bột nguyên hạt (ngô, đỗ) khó tiêu hóa.
Số lượng thức ăn: Cần khuyến khích trẻ ăn càng nhiều càng tốt, trẻ nhỏ cho
ăn 6 lần/ngày hoặc nhiều hơn.
Sau khi khỏi tiêu chảy, để giúp cho trẻ hồi phục nhanh và tránh suy dinh
dưỡng cần cho trẻ ăn thêm mỗi ngày 1 bữa trong 2 tuần liền.
Chú ý:
- Nếu trẻ ăn ít hoặc ăn vào bị nôn, thì cho ăn ít hơn và tăng số bữa