THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU QUỸ BẢO HIỂM
XÃ HỘI TẠI BHXH BẢO HIỂM XÃ HỘI QUẬN ĐỐNG ĐA
I. QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN BHXH HÀ NỘI VÀ
BHXH QUẬN ĐỐNG ĐA
1. BHXH Thành phố Hà Nội
BHXH là một chính sách lớn của bất kỳ một quốc gia nào trên thế giới
nhằm bảo về quyền lợi cho người lao động. Ở nước ta chính sách này đã được
Đảng và Nhà nước chú trọng ngay từ khi mới thành lập. Nhưng phải đến năm
1995 thì chúng ta mới có một hệ thống bảo hiểm XH đầy đủ và hoàn chỉnh với
sự ra đời của BHXH Việt Nam và 61 cơ quan BHXH tại 61 tỉnh và thành phố
trong cả nước. BHXH Thành phố Hà Nội cũng thuộc vào hệ thống này nhưng
quá trình phát triển của nó thì lại bắt đầu ngay từ đầu thập niên 90.
Năm 1990, Thành phố Hà Nội được Chính phủ cho phép tổ chức thí điểm
BHXH. 10 năm qua, được sự quan tâm của Thành uỷ, Hội đồng nhân dân và Uỷ
ban nhân dân Thành phố Hà Nội cùng với sự kết hợp của các cấp, các ngành,
BHXH Thành phố Hà Nội đã từng bước đổi mới về tổ chức và cơ chế hoạt động
theo hướng tập trung thống nhất vào một đầu mối phù hợp với cơ chế kinh tế
nhiều thành phần, tạo tiền đề đi vào hoạt động theo hệ thống tổ chức BHXH Việt
Nam, triển khai thực hiện BHXH theo Luật lao động, góp phần ổn định chính
trị, trật tự an toàn xã hội, thúc đẩy kinh tế thủ đô phát triển.
Quá trình phát triển của BHXH Hà Nội trải qua một số giai đoạn chủ yếu sau:
- Đầu năm 1990, Hà Nội là một trong 05 tỉnh, thành phố được Nhà nước
chọn cho tổ chức thực hiện thí điểm bản dự thảo Điều lệ BHXH đối với lao
động ngoài quốc doanh.
Công ty BHXH đối với lao động ngoài quốc doanh được thành lập theo
Quyết định 79/QĐ-UB ngày 09 tháng 01 năm 1990 của UBND Thành phố
Hà Nội đặt trực thuộc Sở Lao động - Thương binh XH, trụ sở đặt tại 22 Lý
Thái Tổ - Quận Hoàn Kiếm. Ngay từ khi thành lập, Thành uỷ, UBND
1
1
Thành phố Hà Nội đã xác định lấy việc nghiên cứu ứng dụng đổi mới đảm
tiếp nhận tổ chức bộ máy cán bộ, chức năng, nhiệm vụ của Bảo hiểm y tế Hà
Nội và Bảo hiểm y tế các ngành Giao thông vận tải, Dầu khí, ngành Than
chuyển sang, từ đây BHXH Thành phố thực hiện toàn diện chính sách BHXH và
bảo hiêm y tế bắt buộc, tự nguyện đối với nhân dân và lao động Thủ đô.
Trải qua 10 năm xây dựng và phát triển, cán bộ công chức BHXH Thành
phố đã có nhiều cố gắng hoàn thành thắng lợi các nhiệm vụ được giao, làm cho
chính sách BHXH thực sự là một chính sách xã hội lớn của Đảng, Nhà nước góp
phần bảo đảm ổn định đời sống người lao động và ổn định chính trị, trật tự an
toàn xã hội, thúc đẩy sự nghiệp xây dựng đất nước, bảo vệ Tổ quốc, thể hiện
tính ưu việt của Nhà nước xã hội chủ nghĩa, Nhà nước của dân, do dân, vì dân.
Dưới dự lãnh đạo của Thành uỷ, Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân thành
phố, sự chỉ đạo trực tiếp của BHXH Việt Nam cùng với sự phối kết hợp có hiệu
quả của các Sở, Ban, Ngành thành phố và các quận, huyện, ngay từ khi mới thành
lập, BHXH Thành phố đã sớm ổn định tổ chức, đảm bảo cho hệ thống bộ máy
hoạt động thông suốt, đồng bộ nhịp nhàng, hiệu quả, bước đầu đã khẳng định vị
trí của BHXH là một ngành sự nghiệp phục vụ lợi ích của người lao động.
10 năm qua, BHXH Thành phố không ngừng phát triển cả về bộ máy tổ
chức cán bộ và chất lượng hoạt động, đủ sức gánh vác nhiệm vụ, tháng 6/1995
khi mới thành lập có 05 phòng nghiệp vụ và 09 BHXH quận huyện trực thuộc,
với số cán bộ công chức gần 120 người, đến tháng 5/2005, BHXH Thành phố đã
có 11 phòng nghiệp vụ, 14 BHXH quận huyện trực thuộc, tổng số cán bộ công
chức lên tới 547 người, trong đó 374 người có trình độ đại học và trên đại học,
chiếm gần 70% so với tổng số cán bộ công chức. BHXH Thành phố đã triển khai
đồng bộ các nghiệp vụ, chú trọng đến công tác thu, chi, giải quyết chế độ chính
sách, thanh toán chi phí khám chữa bệnh, tăng cương công tác kiểm tra, cấp sổ
BHXH, phiếu khám chữa bệnh bảo hiểm y tế cho người lao động và các đối
tượng. Thực hiện cải cách thủ tục hành chính ở tất cả các khâu nghiệp vụ, đặc biệt
khâu giải quyết chế độ chính sách BHXH, cán bộ công chức toàn ngành đã
chuyển từ phong cách quản lý hành chính thụ động sang phong cách phục vụ
3
lý thu
Phòng
Quản lý
chế độ
chính
sách
Phòng
Quản
lý hồ
sơ
Phòng
Kế
hoạch
t ià
chính
Phòng
Bảo
hiểm tự
nguyện
Phòng
Giám
định chi
Phòng
Công
nghệ
thông tin
Phòng
Cấp sổ,
thẻ
Phòng
Mai
BHXH
Long
Biên
BHXH
Gia Lâm
BHXH
Đông
Anh
BHXH
Từ
Liêm
BHXH
Thanh
Trì
BHXH
Sóc Sơn
55
Chức năng cụ thể của từng phòng:
• Phòng Tổ chức cán bộ: Quản lý tổ chức cán bộ công chức viên chức, giúp Giám
đốc kiện toàn tổ chức bộ máy, tuyên truyền, thi đua. Thực hiện đề bạt, khen
thưởng, kỷ luật và nâng bậc lương cho cán bộ công chức đúng quy định, đảm
bảo công bằng tạo được sự tin tưởng phấn khởi trong công chức viên chức.
Tham mưu cho giám đốc xây dựng các quy chế làm việc, xây dựng mối quan hệ
phối hợp công tác giữa BHXH Thành phố với ngành trên địa bàn. Tham mưu đề
xuất với giám đốc BHXH Thành phố về công tác luân chuyển cán bộ, công tác
đào tạo xây dựng đội ngũ cán bộ công chức có hiệu quả. Thực hiện tốt công tác
văn phòng, quản lý tài sản và chuẩn bị đầy đủ cơ sở vật chất cho BHXH Thành
phố hoạt động.
• Phòng Quản lý thu BHXH: Chủ động xây dựng kế hoạch thu, phân bổ chỉ tiêu
bệnh và thẻ BHYT với đối tượng tham gia BHXH. Thường xuyên phối hợp với
Phòng thu BHXH thực hiện kiểm tra đối chiếu xác nhận vào sổ BHXH về thời
gian và mức đóng làm cơ sở tính hưởng BHXH cho người lao động.
• Phòng Công nghệ thông tin: Quản lý ứng dụng công nghệ thông tin vào các
lĩnh vực hoạt động của ngành. Thực hiện các chương trình quản lý thu BHXH,
chi trả lương hưu, trợ cấp, quản lý đối tượng, quản lý hồ sơ, ứng dụng tin học
trong cải cách hành chính thanh toán khám chữa bệnh tại các cơ sở y tế.
• Phòng Giám định chi: Tổ chức quản lý chi trả việc khám chữa bệnh và thanh
toán các chế độ ốm đau, thai sản, dưỡng sức phục hồi sức khoẻ, thực hiện giám
định y tế phục vụ thanh quyết toán chi phí khám chữa bệnh theo quy định của
pháp luật, là cầu nối giữa cơ quan BHXH vơi cơ sở khám chữa bệnh. Tổ chức
tốt việc thanh toán chi phí khám chữa bệnh cho người có thẻ BHYT. Thường
xuyên phối hợp với BHXH quận, huyện thực hiện nghiệp vụ giám định chi theo
quy định. Tổ chức thực hiện các biện pháp chống lạm dụng chi phí khám chữa
bệnh, góp phần cân đối quỹ khám chữa bệnh BHYT, thực hiện cải cách thủ tục
hành chính tại các cơ sở y tế ký hợp đồng khám chữa bệnh.
• Phòng Bảo hiểm tự nguyện: Khai thác mở rộng đối tượng và thực hiện chế độ
BHXH tự nguyện theo quy định của pháp luật. Chủ động xây dựng chỉ tiêu kế
hoạch phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện cho BHXH các quận,
77
huyện nên số đối tượng tham gia năm sau cao hơn năm trước. Tổ chức thực hiện
thu quỹ BHYT tự nguyện và phối hợp với các ngành tuyên truyền sâu rộng
chính sách bảo hiểm tự nguyện tới các trường học và các tầng lớp nhân dân
nhằm thu hút nhiều đối tượng tham gia. Xây dựng chương trình BHYT nông
dân, các hội, đoàn thể, từng bước tiến tới BHYT toàn dân.
• Phòng Kiểm tra: Kiểm tra toàn diện các hoạt động của các đơn vị trong ngành,
kiểm tra hàng trăm đơn vị sử dụng lao động tham gia BHXH. Thực hiện giải
quyết hàng nghìn đơn thư khiếu nại tố cáo của các tổ chức và nhân dân theo
đúng luật định. Xây dựng chương trình kế hoạch phối hợp thanh kiểm tra với
các ngành liên quan và kiểm tra nội bộ về công tác thu, chi, quản lý tài chính
- Quản lý lưu trữ hồ sơ, khai thác danh sách đóng BHXH.
- Thực hiện chế độ tử tuất đối với người hưởng hưu trí hoặc đi công tác theo quy định của
Nhà nước ban hành.
- Thanh tra xác minh các đơn thư khiếu nại, có kết luận kịp thời trước khi đối tượng yêu
cầu.
- Thực hiện điều chỉnh lương hưu và trợ cấp theo quy định của Nhà nước và hướng dẫn
của BHXH cấp trên.
- Quản lý cán bộ, tài sản, quỹ lương và kinh phí hoạt động thuộc BHXH quận.
Để thực hiện 11 nhiệm vụ được BHXH Thành phố Hà Nội giao cho, cơ quan
BHXH Quận Đống Đa phân chia thành 4 phòng nghiệp vụ để thực hiện chức
năng một cách cụ thể. Mỗi bộ phận có một chức năng và nhiệm vụ riêng. Làm tốt
nhiệm vụ đó có nghĩa là hoàn thành nhiệm vụ của BHXH Thành phố đề ra.
2.2. Cơ cấu tổ chức
99
SƠ ĐỒ BỘ MÁY TỔ CHỨC CỦA BHXH QUẬN ĐỐNG ĐA
Chức năng cụ thể của từng phòng:
• Phòng Thu và cấp sổ bảo hiểm:
Để thực hiện chỉ tiêu thu năm sau cao hơn năm trước, giải quyết tình trạng nợ đọng BHXH
và đôn đốc thu theo đúng kế hoạch, thu đủ, chính xác, cơ quan BHXH Quận Đống Đa chủ trương
phân chia mỗi cán bộ được giao quản lý công tác đôn đốc thu ở một vài phường nhất định. Mỗi
cán bộ trực tiếp làm việc với các đơn vị sử dụng lao động, gặp gỡ cán bộ phụ trách công tác
BHXH ở đơn vị đó, hướng dẫn đôn đốc, theo dõi ghi chép kết quả đóng BHXH, đồng thời xác
nhận để thanh toán hai chế độ ốm đau, thai sản và hướng dẫn đơn vị viết tờ khai cấp sổ bảo hiểm,
đối chiếu tờ khai cấp sổ với hồ sơ gốc để thực hiện việc cấp sổ BHXH.
• Phòng Chính sách:
Để thực hiện được chính sách BHXH cho người lao động một cách kịp thời, nhanh
chóng, cơ quan BHXH quận giao cho 02 cán bộ phụ trách làm nhiệm vụ:
- Tiếp nhận chuyển đến, chuyển đi các cán bộ hưu trí, mất sức lao động.
- Thanh toán chế độ mai táng phí và giải quyết chế độ tuất.
• Phòng Kế toán tài vụ:
Phát huy thành tích và kết quả đạt được của các năm trước phấn đấu hoàn thành chương
trình chỉ tiêu nhiệm vụ được BHXH Thành phố giao cho, BHXH Quận Đống Đa đã tiến hành
tổ chức, chỉ đạo, quản lý, biện pháp tháo gỡ khó khăn hoàn thành nhiệm vụ của ngành. Kết quả
đạt được như sau:
2.3.1. Về công tác thu BHXH
Để đạt được mục tiêu thu quỹ đầy đủ, kịp thời và đúng luật cho các đối
tượng thuộc diện đóng BHXH bắt buộc và thực hiện chính sách công bằng thì
việc đối chiếu xác định số lượng lao động, quỹ tiền lương của từng cơ sở theo
từng tháng tren địa bàn quận là việc làm hết sức quan trọng và cần thiết.
Là quận có số đơn vị tham gia BHXH và đối tượng hưởng lương hưu trợ
cấp đứng đầu thành phố, BHXH Quận Đống Đa đã hoàn thành xuất sắc chỉ tiêu,
kế hoạch thu chi BHXH, đảm bảo quyền lợi cho người lao động. Vào năm 2000
chỉ tham gia 636 đơn vị, nhưng đến năm 2004 đã lên tới 1287 đơn vị (tăng gấp
02 lần) với số lao động là 82.293 người; năm 2004 thu 160.9 tỷ đồng.
2.3.2. Về công tác chi BHXH
Nhận thức rõ ý nghĩa và tầm quan trọng của công tác chi trả, trong những
năm qua và đặc biệt năm 2004, sau thành công của bầu cử Hội đồng nhân dân 3
cấp, đội ngũ cán bộ các ngành trong Phường đã ổn định và đi vào hoạt động. Từ
tháng 10/2004, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân (UBND) Quận đã chỉ đạo 21 phường
tiến hành thành lập Ban chi trả lương hưu và trợ cấp xã hội của Phường do 01
đồng chí Phó Chủ tịch UBND Phường làm Trưởng ban, công , thủ quỹ, kế toán,
1111
đại diện hưu trí là Uỷ viên Ban chi trả theo công văn 3966 ngày 15/12/2003 của
UBND Thành phố Hà Nội. Đi đôi với việc kiện toàn Ban chi trả của 21 phường
trong quận, cán bộ viên chức cơ quan BHXH Quận Đống Đa đã cùng nhau thi
đua làm tốt công tác phục vụ và chi trả các chế độ cho đối tượng kịp thời, an
toàn, đúng chính sách, đúng đối tượng. Bình quân hàng tháng số đối tượng
hưởng chính sách tại quận gần 50.000 người, tiền chi hàng tháng trên 34 tỷ
đồng, tổng số tiền chi trả trong năm 2004 ước thực hiện là 397.292 triệu đồng.
Kết quả Quận đạt được trong thời gian qua được thể hiện qua số liệu sau:
thời gian đóng BHXH vào sổ đã cấp nhằm phục vụ kịp thời cho người lao động
khi có nhu cầu thuyên chuyển công tác hoặc giải quyết các chế độ hưu trí. Kết
1212
quả năm 2004, BHXH Quận đã ghi bổ sung và xác nhận năm công tác cho
30.000 lượt người.
Việc cấp thẻ khám chữa bệnh cho người lao động, cán bộ hưu trí, người
hưởng chính sách xã hội như người nghèo, chất độc da cam, thân nhân sỹ quan...
học sinh, sinh viên các trường học, dạy nghề trên địa bàn Quận được quan tâm
triển khai chỉ đạo kịp thời, thực hiện đúng chế độ chính sách của Đảng, Nhà
nước ban hành với đối tượng hưởng, góp phần chăm lo sức khoẻ cho người lao
động, cán bộ hưu trí, người hưởng chính sách xã hội. Kết quả năm 2004, BHXH
Quận Đống Đa đã làm thủ tục phát hành thẻ BHYT cho đối tượng hưởng trên
địa bàn kịp thời.
2.3.4. Công tác chính sách
Công tác tiếp nhận đến, chuyển đi cho cán bộ hưu trí, mất sức.
Thực hiện Điều 25 của Điều lệ BHXH về việc thực hiện các chế độ BHXH
dài hạn cho người lao động. Với đặc điểm Quận Đống Đa có số lượng cán bộ
viên chức về nghỉ hưu và hưởng các chính sách xã hội ngày một tăng, một số
đối tượng có nhu cầu chuyển đi, chuyển đến nhằm hợp lý hoá gia đình trong
thực hiện chế độ hưởng nên số lượng đối tượng luôn biến động và tăng nhanh.
Song với tinh thần trách nhiệm, ý thức phục vụ của cán bộ viên chức cơ quan đã
khắc phục mọi khó khăn như cơ sở vật chất, địa điểm nơi làm việc chật hẹp đã
giải quyết kịp thời cho đối tượng hưởng nhanh chóng, thuận tiện, chính xác.
Kết quả năm 2004, BHXH Quận đã tiếp nhận 3.236 cán bộ hưu trí về quận
sinh hoạt, trong đó hưu trí 2.764 người, mất sức 287 người, tử tuất 157 người,
tai nạn lao động 18 người, đã làm thủ tuch chuyển đi các tỉnh, quận huyển khác
1.380 người và điều chỉnh phụ cấp 2% theo Nghị định 31/CP là 988 người.
Công tác thanh toán mai táng phí và giải quyết chế độ tuất.
Thực hiện Điều 31, 32 Điều lệ BHXH, với tinh thần trách nhiệm của cán bộ
nghiệp vụ được phân công, đội ngũ cán bộ được phân công giao trách nhiệm
đó, bước đầu tạo được lòng tin của đơn vị BHXH Quận với đối tượng hưởng.
Công tác quản lý đối tượng và quản lý hồ sơ.
Thực hiện sự chỉ đạo của BHXH Thành phố Hà Nội, việc sắp xếp và quản lý
hồ sơ của đối tượng hưu trí, mất sức, tai nạn lao động, tuất của Qiận Đống Đa là
1414
khó khăn, phức tạo và số lượng lớn, hồ sơ đã quá nhiều thế hệ tồn đọng chưa
được củng cố, sắp xếp. Trong những năm qua và đặc biệt năm 2004, BHXH Quận
đã có nhiều cố gắng hoàn thiện khắc phục tồn đọng cũ. Kết quả năm 2004 là:
- Đã sắp xếp hồ sơ hưởng hưu trí, mất sắc, tuất, tai nạn lao động theo từng
phường, từng tổ.
- Đã phân tích và chọn số hồ sơ hưởng MC khi còn thiếu dữ liệu.
- Rà soát hồ sơ kiểm tra việc giải quyết điều chỉnh phụ cấp 2% theo Nghị định
31/CP của Ngành Công an, quận đội và cơ yếu với trên 1000 hồ sơ kịp thời cho
đối tượng hưởng. Rà soát trên 1000 hồ sơ phục vụ cho việc kiểm tra và đối chiếu
của Thành phố yêu cầu kịp thời.
- Đi đối với việc sắp xếp, rà soát hồ sơ thì việc xác nhận năm công tác giải quyết
chế độ theo Nghị định 64/CP của Chính phủ được kịp thời, đặc biệt là việc sao
lục hồ sơ giải quyết chế độ ưu đãi theo Nghị định 28/CP cho đối tượng trên địa
bàn quận, góp phần động viên những người có công xây dựng đất nước, giải
phóng dân tộc, thống nhất đất nước.
e. Công tác giải quyết đơn thư khiếu nại của năm 2004 được tiếp tục duy trì, sự
phối hợp của 03 ngành là Lao động thương binh xã hội, Liên đoàn lao động,
BHXH đã tổ chức kiểm tra Luật lao động ở 25 đơn vị. Đã nhận và trả lời 04 ý
kiến khiếu nại của cán bộ hưu trí.
2.4. Đánh giá chung
2.4.1. Mặt được
- Thông qua công tác tuyên truyền, vận động đơn vị tham gia BHXH cho người
lao động theo Nghị định 012003 ngày 09/01/2003 của Thủ tướng Chính phủ nên
số đơn vị mới tham gia năm 2004 là 200, số lao động mới tham gia là 7.000
người.
đọng, chưa giải quyết kịp thời được cho đối tượng, cường độ lao động của cán
bộ viên chức quá căng thẳng.
2.5. Phương hướng nhiệm vụ thời gian tới
- Tiếp tục tổ chức tuyên truyển các chính sách của BHXH nhằm thực hiện có kết quả
cao nhất trong việc khai thác số đơn vị, số lao động mới được tham gia BHXH.
1616
Copyright: Tài liệu đại học ©