Bà Nubuko Nakamura (người Nhật), phu nhân cố Giáo sư (GS) Lương Định Của -
nhà nông học hàng đầu VN - năm nay đã 86 tuổi, nhưng nhìn rất trẻ và khỏe. Hiện bà
đang sống tại TP.HCM cùng con cháu.
Cách đây đúng 55 năm, bà theo chồng về VN, và nguyện sống suốt đời tại quê
hương thứ hai này dù chồng bà đã vĩnh viễn ra đi. Bà vừa có chuyến du lịch từ
TP.HCM ra Hà Nội, Lào Cai, và dự lễ trao giải thưởng Lương Định Của lần I tại ĐH
Nông nghiệp I. Bà đã dành cho Thanh Niên một cuộc trò chuyện cởi mở.
* Thưa bà Nubuko, bà và cố GS Lương Định Của đã gặp gỡ nhau trong hoàn cảnh
nào?
- Trước khi chiến tranh thế giới thứ II kết thúc, tôi là sinh viên ĐH quốc lập Kyushyu (Nhật
Bản). Chồng tôi (tên là Lương Định Của chứ không phải là Lương Đình Của như một số
người hay viết nhầm) là một trong số lưu học sinh thuộc các nước Đông Nam Á học
ngành trồng trọt tại trường này và chúng tôi quen nhau ở đó.
Sau khi tốt nghiệp, do muốn học cao hơn nữa, chồng tôi chuyển đến ĐH Kyoto nghiên
cứu về di truyền học tế bào. Năm 1945, kết thúc chiến tranh, được sự đồng ý của gia
đình, chúng tôi tổ chức đám cưới. Tôi kém chồng tôi 2 tuổi. Trong thời gian sống tại Nhật
Bản, chúng tôi đã có 2 con trai.
* Được biết, dù đã lấy vợ và sống ở Nhật, nhưng lúc nào chồng bà cũng nung nấu ý
định trở về Việt Nam để đem tài năng, sức lực ra giúp dân, giúp nước. Và mặc dù
Việt Nam đang bị ảnh hưởng bởi chiến tranh, nhưng bà vẫn nhiệt tình ủng hộ và theo
chồng về Việt Nam...
- Cũng năm 1945, khi nghe tin nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, chồng tôi
rất vui mừng, phấn khởi. Đặc biệt, chồng tôi rất ngưỡng mộ, kính trọng Bác Hồ và
luôn tâm niệm sẽ trở về Việt Nam để phục vụ đất nước.
Năm 1952, sau khi chồng tôi lấy bằng Bác sĩ Nông học, gia đình tôi và bạn bè
khuyên ông nên đưa vợ con sang châu Âu hoặc đến Mỹ. Ở đấy, công danh sự
nghiệp nhất định thuận lợi hơn ở Nhật Bản.
Nhưng chồng tôi quyết định trở về Việt Nam. Ông thu thập các tư liệu, kết quả thí
nghiệm... làm tài sản cho chuyến trở về nước qua đường Trung Quốc để đến chiến
khu Việt Bắc. Nhưng chuyến đi không thuận lợi, gia đình tôi phải quay về Sài Gòn.
"Bạn bè tôi ở Nhật ngạc nhiên khi

Hùng. Ông Phạm Văn Đồng đã đến thăm và chụp ảnh cùng gia đình.
Bà Nubuko thời trẻ
Còn ông Phạm Hùng nhiều lần mời gia đình đến dùng cơm. Tại những nơi chồng tôi
công tác có trồng nhiều cây, một số vị lãnh đạo có ghé thăm và chồng tôi có tặng họ
những loại hoa quả trồng ở đó.
* GS Lương Định Của được coi là một nhà nông học hàng đầu Việt Nam, từng được
trao tặng danh hiệu Anh hùng lao động (năm 1967), Giải thưởng Hồ Chí Minh
(1996)... Trong những thành công được ghi nhận của GS có phần đóng góp rất lớn
của bà, bà có tự hào về chồng mình?
- Các danh hiệu mà chồng tôi được Chính phủ và Quốc hội trao tặng là do nỗ lực
của bản thân ông cùng với sự góp sức rất nhiều của các đồng nghiệp. Trong đó,
quan trọng nhất là việc các vị lãnh đạo đã tạo điều kiện thuận lợi cả về vật chất lẫn
tinh thần để chồng tôi phát huy hết khả năng của mình phục vụ đất nước.
Bản thân tôi chỉ lo gánh vác việc nhà, nuôi dạy con cái để chồng yên tâm công tác.
Tôi rất tự hào vì chồng mình có phần đóng góp trong việc phát triển nền nông nghiệp
Việt Nam trong một giai đoạn rất khó khăn.
* Hơn 50 năm sống ở VN, bà có giữ mối liên lạc nào với quê hương và có dành thời
gian trở về Nhật thăm gia đình?
- Tôi được cho phép về thăm gia đình ở Nhật Bản hai lần vào năm 1972 và 1976
bằng kinh phí do nhà nước đài thọ (vé máy bay và vé tàu biển). Tôi rất biết ơn, vì
trong hoàn cảnh đất nước còn nhiều khó khăn, nhưng Chính phủ vẫn quan tâm săn
sóc đến cá nhân và gia đình tôi.
Lúc đó đi sang Nhật rất khó, do nước ta chưa có quan hệ ngoại giao với Nhật Bản.
Nhưng bây giờ thì khác, việc đi lại rất dễ dàng, hằng năm tôi đều về Nhật thăm gia
đình. Mặt khác thông tin liên lạc bây giờ hiện đại nên việc liên lạc với người thân ở
Nhật Bản rất thường xuyên.
* Vì sao bà nguyện sống suốt đời tại quê hương thứ hai này dù chồng bà đã vĩnh
viễn ra đi?
- Quan niệm của tôi là sống vì gia đình, vì chồng con. Tôi đã sống ở Việt Nam được
55 năm, đây cũng chính là quê hương của tôi. Hiện nay tôi thấy rất hạnh phúc vì

* Mối tình của bà và cố GS Lương Định Của là minh chứng cho tình hữu nghị giữa
hai dân tộc. Bà có muốn nói điều gì với thế hệ trẻ hai nước hôm nay?
- Thế hệ trẻ ngày nay ít quan tâm đến quá khứ. Ở cả Việt Nam và Nhật Bản ngày
nay, thanh niên đều ít biết đến chiến tranh. Tôi có hỏi một cháu gái bán hàng lưu
niệm khoảng 17-18 tuổi ở Quảng Trị: "Ở đây trước kia chiến tranh rất ác liệt phải
không?". Cháu nói: "Không có, ở đây không bao giờ có chiến tranh cả!".
Nếu chúng ta không giáo dục cho thế hệ trẻ biết về sự khốc liệt của chiến tranh, thì
chúng sẽ không thấy giá trị của hòa bình ngày nay. Tôi nghĩ, muốn có nền hòa bình
bền vững để đất nước phát triển, những người trẻ tuổi cần phải thông hiểu lịch sử
đất nước mình.
* Xin cảm ơn bà.
Một bậc Minh Vương, một Danh Y đức độ &
một Mối Tình tuyệt đẹp
Tác giả: TRẦN NHẬT THU
Chuyện kể rằng: Vào mùa xuân năm 1533, công chúa Phương
Anh - con gái yêu của vua Lê Trung Tông lâm bệnh hiểm nghèo...
Các quan ngự y trong triều đã thúc thủ, bó tay. Bao nhiêu bài
thuốc hay trong nước cũng như của Trung Hoa được dâng lên
nhưng bệnh tình công chúa vẫn không thuyên giảm, trái lại ngày
càng nặng thêm. Ngày lo việc triều chính, đêm đêm vua lại về ngồi
cạnh giường bệnh con gái.
Cuộc đời cũng có lắm điều kỳ diệu, nhưng kỳ diệu hơn cả là
tình phụ/mẫu tử. Dù là bậc vua chúa hay thứ dân thì ai cũng thiết
tha với mạng sống của con cái mình. Vua Lê Trung Tông cũng
không ngoại lệ, bởi vua vốn là nguời giàu lòng nhân ái trong đời
thường, là bậc minh vương trong việc trị nuớc, chăm dân, quyết
không để con gái đi vào cõi chết. Vua truyền lệnh cho mời tất cả
lương y trong nước về kinh. Có người chỉ mới cầm tay bắt mạch,
xem sắc mặt công chúa thì vội cúi đầu lạy tạ lui ra.
Lúc bấy giờ ở làng Đa Sĩ, xă Kiến Hưng (Hà Đông) có đông y