Luận văn tốt nghiệp GVHD: Th.S Nguyễn Thị Hồng
Thuý
NHẬN XÉT VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN QUY TRÌNH KIỂM
TOÁN KHOẢN MỤC TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO
LƯƠNG TRONG KIỂM TOÁN BCTC DO CÔNG TY ACAGROUP
THỰC HIỆN
3.1. Nhận xét chung về quy trình kiểm toán BCTC do Công ty Kiểm toán và
Tư vấn tài chính ACAGroup thực hiện
Tuy mới thực tại Công ty Kiểm toán và Tư vấn tài chính ACAGroup
trong một khoảng thời gian ngắn nhưng với sự giúp đỡ và hướng dẫn nhiệt tình
của Ban giám đốc và các anh chị trong phòng nghiệp vụ em đã hiểu và có cái
nhìn tổng quan về hơn về kiểm toán báo cáo tài chính nói chung cũng như quy
trình kiểm toán chu trình tiền lương và nhân viên nói riêng. Qua các file kiểm
toán của năm trước cũng như qua quá trình thực tế tại một số khách hàng của
Công ty em thấy quy trình kiểm toán tại ACAGroup là tương đối đầy đủ và hợp
lý về mặt thời gian và phí kiểm toán. Tuy nhiên, trong quá trình kiểm toán tại
đơn vị khách hàng em có một số những ý kiến như sau về quy trình kiểm toán
lương và các khoản trích theo lương tại Công ty kiểm toán Tài chính
(ACAGroup).
3.1.1. Giai đoạn chuẩn bị kiểm toán
Nhìn chung Công ty kiểm toán và Tư vấn tài chính (ACAGroup) thực
hiện thực hiện đầy đủ các thủ tục trong giai đoạn chuẩn bị và lập kế hoạch kiểm
toán, các công việc như: tìm hiểu sơ lược về khách hàng, đánh giá khả năng
chấp nhận kiểm toán, nhận diện lý do kiểm toán, lựa chọn ngũ nhân viên kiểm
toán và ký hợp đồng kiểm toán. Nhằm hạn chế những rủi ro và đạt mục đích của
cuộc kiểm toán ACAGroup luôn thực hiện việc đánh giá khả năng chấp nhận
kiểm toán đối với từng khách hàng đặc biệt là đối với những khách hàng mới
kiểm toán năm đầu tiên và những khách hàng đã kiểm toán nhiều năm trước khi
ký hợp đồng kiểm toán. Sau khi thoả thuận và ký hợp đồng với khách hàng,
ACAGroup tiến hành thập thông tin cơ sở và các thông tin về nghĩa vụ pháp lý
Trịnh Phương Thảo - Kiểm toán 46A

việc thực hiện chương trình kiểm toán còn cứng nhắc và mang tính chất chủ
quan đôi khi gây khó khăn đối với những kiểm toán mới vào nghề.
Trịnh Phương Thảo - Kiểm toán 46A
22
Luận văn tốt nghiệp GVHD: Th.S Nguyễn Thị Hồng
Thuý
3.1.2. Giai đoạn thực hiện kiểm toán
Thực hiện kiểm toán là quá trình thực hiện đồng bộ các công việc đã ấn
định trong kế hoạch, chương trình kiểm toán. Trong giai đoạn này Kiểm toán
viên sẽ thực hiện các thử nghiệm kiểm soát và thử nghiệm cơ bản, áp dụng các
kỹ thuật kiểm toán đối với khoản mục và phần hành kiểm toán lương. Các bước
công việc trên được Kiểm toán viên thực hiện một cách có hệ thống, linh hoạt và
đầy đủ nhằm phù với yêu cầu của công việc và nâng cao hiệu quả việc kiểm toán
lương và các khoản trích theo lương.
Trong quá trình kiểm toán các thành viên có sự liên kết chặt chẽ, kiểm tra
chéo lẫn nhau cụ thể là khi thực hiện kiểm toán chu trình tiền lương và nhân
viên, Kiểm toán viên đã thực hiện đối chiếu kết quả với các phần hành kiểm
toán khác như: chi phí, doanh thu, tiền mặt, tiền gửi ngân hàng…Mối liên kết
chặt chẽ này làm giảm hạn chế trong quá trình kiểm toán, giảm thiểu khối lượng
công việc và không gây trùng lặp.
Bên cạnh các ưu điểm của quy trình kiểm toán lương và các khoản trích
theo lương tại ACAGroup còn có các hạn chế sau:
Quá trình thực hiện kiểm toán: Chưa thống nhất giữa các nhân viên trong
công ty, việc thực hiện chương trình kiểm toán chưa thống nhất, khi thực hiện
kiểm toán tại hai khách hàng là hai đơn vị khác nhau với hai kiểm toán viên
khác nhau, quá trình kiểm toán có những sai khác nhất định.
Quá trình chọn mẫu kiểm toán: Do khối lượng nghiệp vụ phát sinh nhiều
Kiểm toán viên thường chọn các nghiệp vụ có số phát sinh lớn bất thường, đây
chưa phải là phương thức chọn mẫu tối ưu nhất vì sai phạm của các nghiệp vụ
với số tiền nhỏ được lặp lại nhiều lần mang tính chất hệ thống sẽ trở thành

các phát hiện kiểm toán đối với từng khoản mục do từng người phụ trách được
thể hiện trong tóm tắt phát hiện kiểm toán. Qua các phát hiện đó, các nhóm kiểm
toán sẽ tiến hành trao đổi với khách hàng, đưa ra thư quản lý và phát hành báo
cáo kiểm toán. Bên cạnh đó, Kiểm toán viên vẫn chú ý tới những sự kiện sau
ngày kết thúc niên độ, khi có những thay đổi bất thường ảnh hưởng trọng yếu tới
kết quả kiểm toán kiểm toán viên vẫn có quyền phát hành lại báo cáo kiểm toán.
Trịnh Phương Thảo - Kiểm toán 46A
44
Luận văn tốt nghiệp GVHD: Th.S Nguyễn Thị Hồng
Thuý
Qua tất cả quy trình của cuộc kiểm toán ta thấy, việc kiểm toán lương và
các khoản trích theo lương là tương đối đầy đủ, chặt chẽ. Tuy nhiên, để để đáp
ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường kiểm toán và những yêu cầu từ chính
bản thân Công ty và mỗi Kiểm toán viên trong Công ty, quy trình này cần được
thực hiện, và ngày càng hoàn thiện.
3.2. Nhận xét về qui trình kiểm toán tiền lương và các khoản trích theo
lương trong kiểm toán BCTC tại Công ty kiểm toán ACAGroup
Để đạt hiệu quả cao nhất với thời gian và chi phí thấp nhất, ACAGroup
đã xây dựng một quy trình kiểm toán lương và các khoản trích theo lương thống
nhất theo tiêu chuẩn quốc tế và có mối liên hệ mật thiết với các phần hành kiểm
toán khác nhau. Do đó, khi thực hiện kiểm toán các Kiểm toán viên đã có sự
phối hợp một cách nhịp nhàng giữa các phần hành với nhau tạo điều kiện cho
quá trình kiểm tra chéo lẫn nhau đảm bảo tính thống nhất và khách quan khi
làm kiểm toán.
Trong giai đoạn thực hiện kiểm toán, Kiểm toán viên sẽ thực hiện các thử
nghiệm kiểm soát nhằm mục đích tìm hiểu sơ bộ hệ thống kiểm soát nội bộ về
tiền lương đó là quá tình tìm hiểu tiền lương và cơ chế quản lý tiền lương trong
doanh nghiệp, tuy nhiên tại Công ty việc thực hiện các thử nghiệm kiểm soát
còn hạn chế. Trên cơ sở thực hiện thử nghiệm kiểm soát Kiểm toán viên sẽ xác
định quy mô của thử nghiệm cơ bản trong đó kiểm tra chi tiết là một thủ tục

soát nội bộ cho đơn vị khách hàng đối với các khoản mục tiền lương và các
khoản trích theo lương, những đánh giá về hệ thống kiểm soát nội bộ chỉ là dựa
vào kinh nghiệm và óc xét đoán nghề nghiệp của các Kiểm toán viên, bởi vậy
hiệu quả của công việc đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ công ty khách hàng
chưa thật sự cao…
3.3. Một số kiến nghị, giải pháp nhằm hoàn thiện kiểm toán lương và các
khoản trích theo lương trong kiểm toán BCTC tại Công ty kiểm toán
ACAGroup
3.3.1. Sự cần thiết phải hoàn thiện quy trình kiểm toán khoản mục tiền lương
và các khoản trích theo lương
Nghị đinh105/2004/NĐ-CP ngày 30/03/2004 của Chính phủ quy định về
kiểm toán độc lập ra đời tạo điều kiện cho thị trường kiểm toán ngày càng mở
Trịnh Phương Thảo - Kiểm toán 46A
66