<span class='text_page_counter'>(1)</span><div class='page_container' data-page=1>
Bài 3: Các mơ hình thương mại điện tử
<b>BÀI 3: CÁC MƠ HÌNH TH</b><b>ƯƠ</b><b>NG M</b><b>Ạ</b><b>I </b><b>Đ</b><b>I</b><b>Ệ</b><b>N T</b><b>Ử</b>
Khi ứng dụng máy tính và Internet vào tồn
bộ quy trình kinh doanh, các doanh nghiệp
trước hết phải nghiên cứu đặc điểm cũng
như quy mô của doanh nghiệp mình, loại
hình kinh doanh thương mại điện tử nào phù
hợp với mình, nhằm đạt được lợi thế tối ưu
trong kinh doanh và gặt hái được lợi nhuận
tối đa.
<b>Mục tiêu </b> <b>Nội dung </b>
Sau khi học xong bài học, các bạn sẽ nắm
được các khái niệm, đặc điểm, các lợi ích và
hạn chế của một số mơ hình thương mại
điện tử phổ biến hiện nay trên thế giới.
<b>Thời lượng học </b>
• 6 tiết
• Mơ hình catalog trực tuyến (Web
Catalog Model)
• Mơ hình siêu thị trực tuyến (E-store
Model)
không chỉ dừng lại ở tựa sách. Lần thứ hai khi khách hàng truy cập vào trang web của cơng ty thì
giao diện của trang web cung cấp ngay các mặt hàng mà khách hàng đã tìm kiếm trong lần đầu
truy cập cùng với những gợi ý về các sản phẩm có liên quan tới mặt hàng mà khách hàng đã tìm
kiếm. Các sản phẩm trình bày trên giao diện của trang web theo thứ tự sản phẩm truy cập gần nhất
cho tới sản phẩm truy cập cũ hơn. Ngồi ra, ở cuối trang web amazon.com cịn có một mục
catalog các sản phẩm mà khách hàng đã xem
<b>Câu hỏi </b>
Bài 3: Các mơ hình thương mại điện tử
<b>3.1. </b> <b>Mơ hình Catalog trực tuyến (Web Catalog Model) </b>
<b>3.1.1. </b> <b>Khái niệm Catalog điện tử</b>
Catalog điện tử là các trang thông tin về sản phẩm dưới dạng điện tử, khơng những
đóng một vai trị quan trọng trong các ứng dụng của thương mại điện tử, mà cịn có
vai trị “ xương sống” cho một trang web bán hàng trực tuyến.
Catalog điện tử bao gồm một cơ sở dữ liệu về sản phẩm, các cơng cụ tìm kiếm và hiển
thị. Catalog điện tử có thêm cơng cụ tìm kiếm, đây chính là khác biệt lớn nhất giữa
catalog điện tử với catalog in giấy. Một điểm nổi bật nữa của catalog điện tử là khả
năng tương tác cao. Ví dụ khi truy cập vào trang web www.hairstyler.com bạn có thể
chèn ảnh của mình vào và sau đó thay đổi kiểu tóc và màu sắc.
Hiện nay, các catalog còn cho phép người tiêu dùng đánh giá về chất lượng của sản
phẩm mà mình đã mua để giúp những khách hàng tiềm năng có thểđánh giá xem sản
phẩm nào là phù hợp với họ nhất, từđó đưa ra những quyết định mua hàng. Ban đầu,
• Có thể cá biệt hóa catalog theo từng đối tượng
• Có thể sử dụng cơng cụ tìm kiếm trong catalog
để tìm kiếm sản phẩm.
• Mức lan tỏa của catalog trên tồn cầu nhanh
với qui mơ rộng thơng qua mạng internet.
• Sống động nhờ có thể chèn các hình ảnh động
và âm thanh.
• Có thể giới thiệu được số lượng lớn sản phẩm
trên cùng một catalog.
• Tiết kiệm chi phí trong dài hạn.
• Tựđộng so sánh giá của các sản phẩm cùng loại
• Khách hàng phải có kỹ năng sử dụng máy tính
và truy nhập thơng tin.
• Hạn chế số sản phẩm được giới thiệu
trên Catalog.
• Thơng tin sản phẩm bị hạn chế vì hình
ảnh và ngơn ngữ mơ tả ít.
• Catalog điện tử cho phép doanh nghiệp có thể bán hàng suốt 24h/7 ngày.
<b>Đối với người tiêu dùng: </b>
• Catalog điện tử giúp cho người tiêu dùng dễ
dàng, nhanh chóng tìm kiếm thơng tin về một
loại sản phẩm như đặc điểm của sản phẩm,
giá cả sản phẩm, hình thức thanh tốn,
phương thức giao hàng cho sản phẩm, thời
gian bảo hành của sản phẩm.
• Catalog điện tử giúp người tiêu dùng có thể
quản lý tốt ngân sách cá nhân.
• Khi tích hợp catalog điện tử với hệ thống
Bài 3: Các mơ hình thương mại điện tử
<b>3.1.3. </b> <b>Phân loại catalog điện tử</b>
<b>Mức độ hiển thị thông tin: </b>Catalog điện tử có thể
chia thành catalog tĩnh và catalog động.
• Đối với mơ hình catalog tĩnh, thơng tin chỉ được
trình bày dưới dạng văn bản hoặc các hình ảnh tĩnh.
• Cịn đối với catalog động thì thơng tin được hiển
o Thứ hai là có thể tạo các catalog điện tử có tính
cá biệt hóa bằng cách sử dụng một phần mềm
trong hệ thống để tựđộng xác định các sở thích
của khách hàng dựa trên những dữ liệu giao
dịch. Thường thì hiện nay, các doanh nghiệp
bán lẻ trực tuyến sử dụng cookie để theo dõi
hành vi của khách hàng, cũng như thói quen và
sở thích của khách hàng. Trên cơ sở thông tin ghi được, một phần mềm sẽ tự
động tạo ra catalog cho riêng khách hàng đó.
<b>Catalog cá biệt của Acmeshopping </b>
Joe Smith truy cập vào trang Acme Shopping, tại đây, anh có nhu cầu đăng ký một
tài khoản khách hàng và lưu lại những thông tin nhưđịa chỉ chi tiết, lĩnh vực quan
tâm, và phương thức thanh toán ưa dùng. Acme Shopping đưa ra một loạt sản phẩm
bao gồm hàng điện tử, quần áo, sách và dụng cụ thể thao. Joe chỉ quan tâm tới quần
áo và đồđiện tử. Anh ta không phải là con người của thể thao cũng như đam mê
sách. Joe có những sở thích khác biệt: đó là nhiếp ảnh.
thế nữa, khi Joe vào gian hàng điện tử, anh ta sẽ thấy chỉ những mặt hàng liên quan
tới nhiếp ảnh- như là camera hay các thiết bị hỗ trợ khác. Một số sản phẩm nằm
ngoài khả năng mua của Joe, vì vậy Joe vẫn có thể thay đổi những thơng tin về sở
thích để tìm những sản phẩm điện tửđó với mức chi phí dưới 300$. Những thông
tin cá nhân như vậy giúp người tiêu dùng có thêm những kinh nghiệm khi mua hàng
và do đó thúc đẩy họ tới thăm trang web này,tạo nên sự sùng bái nhãn hiệu đối với
cửa hàng trên mạng này.
Siêu thị trực tuyến là một trong những hình thức thương mại điện tử được ứng dụng
Bài 3: Các mơ hình thương mại điện tử
<b>Wal – Mart tiến tới trực tuyến </b>
Wal-mart, tập đoàn bán lẻ lớn nhất thế giới hiện nay, đã rất nỗ lực trong việc kết hợp
Website và thương mại điện tử với chuỗi cửa hàng ngoài đời thực. Mới đây, hãng đã triển
khai chương trình "Site to Store", cho phép khách hàng đặt mua một sản phẩm nào đó qua
Website.
Món đồ sau đấy sẽ được chuyển đến cửa hàng Wal-Mart gần nhà khách hàng nhất, và
người dùng sẽ không phải chịu khoản phí "shipping" (Khi mua hàng qua mạng, người dùng
thường phải chịu phí vận chuyển món hàng từ kho đến nhà của mình qua đường bưu điện.
Khoản tiền này gọi là shipping)
"Nhờ chương trình này, doanh thu của các cửa hàng đại lý đã tăng lên đáng kể. Có
vẻ như khi đặt hàng qua mạng, khách hàng thường chi "xông xênh" hơn khoảng 60
USD so với khi họđi mua sắm trực tiếp”
Một siêu thị điện tử phải bao gồm một số ứng dụng cần thiết để tiến hành việc bán
hàng trực tuyến. Một số ứng dụng được sử dụng phổ biến nhất là catalogue điện tử;
cơng cụ tìm kiếm hàng hố trên catalogue; giỏđựng hàng điện tử (e-cart); các công cụ
hỗ trợ bán đấu giá trên mạng; cổng thanh toán giúp tiến hành thủ tục thanh tốn.
Ngồi ra, một trang web siêu thị trực tuyến cịn có mục vận chuyển hàng hóa – nơi
người mua hàng sẽ cung cấp thơng tin về phương thức vận chuyển hàng hóa mà họ
mong muốn; và mục dịch vụ khách hàng bao gồm thông tin sản phẩm và đăng ký
2004, giá hàng hóa của các sản phẩm trên các siêu
thị trực tuyến rẻ hơn 6-16% so với giá hàng bán
offline.
• Các khoản chiết khấu khi mua hàng trực tuyến
nhiều hơn mua hàng offline. Ngoài các khoản chiết
khẩu mua với số lượng lớn thì người tiêu dùng cịn
có thể nhận được các khoản chiết khấu theo hình thức thanh tốn.
• Người tiêu dùng có thể dễ dàng hơn trong việc so sánh giá cả và sản phẩm.
• Có nhiều sự lựa chọn hơn.
• Tiết kiệm được thời gian.
• Thuận tiện trong việc mua bán hàng hóa. Hàng hóa có thể mua bán suốt 24h/7 ngày.
• Giúp bảo vệ môi trường do hạn chế số lượng người tham gia vào giao thông
công cộng.
Số lượng website và số lượng giao dịch mua bán trên các siêu thị trực tuyến gia tăng
nhanh. Tuy nhiên hiện nay người tiêu dùng rất lo lắng về an ninh và bảo mật thông tin
cá nhân khi tiến hành mua hàng trên các siêu thị trực tuyến.
<b>3.3. </b> <b>Mô hình đăng ký hay cung cấp nội dung (Digital Content Model) </b>
Là mơ hình mà các doanh nghiệp có sẵn các thông tin được lưu trữ dưới dạng văn bản
hoặc có quyền sở hữu loại thơng tin trên sẽ đưa các thơng tin đó lên hệ thống mạng
của chính doanh nghiệp mình. Doanh thu cũng sẽ thu được từ hệ thống thông tin mà
(mạng, cơ sở dữ liệu)
Trước
giao
dịch
Sau
giao
dịch
Bài 3: Các mơ hình thương mại điện tử
Nhìn chung, doanh nghiệp đã ứng dụng khá thành cơng mơ hình kinh doanh đăng ký
cung cấp nội dung này. Ngoài ra, những doanh nghiệp nào có quyền sở hữu cơng
nghệ, trí tuệ, bằng phát minh sáng chế,… thì cũng có thể ứng dụng mơ hình này để
kinh doanh. Hiện nay, mơ hình này đã và đang bắt đầu xuất hiện rộng rãi ở Việt Nam.
<b>3.4. </b> <b>Mơ hình hỗ trợ quảng cáo (Advertising - Supported Model) </b>
<b>3.4.1. </b> <b>Khái niệm </b>
Là mơ hình mà website sẽ cung cấp dịch vụ, thông tin hay cơ sở dữ liệu miễn phí cho
khách hàng khi đi kèm với các thơng điệp quảng cáo. Và doanh thu có được khi ứng
dụng mơ hình này là từ hoạt động quảng cáo.
Các nhà cung cấp dịch vụ mạng cung cấp thông tin trực tuyến miễn phí đến các khách
hàng. Tất cả các hoạt động bán hàng hoàn toàn được hỗ trợ bởi doanh thu quảng cáo.
Hiện nay, đây là hình thức kinh doanh điện tử thành cơng nhất được nhiều nhà cung cấp
dịch vụ sử dụng, ví dụ như các cơng cụ tìm kiếm trực tuyến Yahoo!, Lycos hay Google.
• Cổng thông tin: Một trong những cổng thông tin điển hình là Yahoo! Một trong
những trang web đầu tiên xây dựng theo mơ hình trang web đa dạng, bao gồm
nhiều trang khác nhau tập trung nhiều đối tượng người truy cập.
Yahoo! Hiện tại đây là trang web dẫn đầu về số lượng truy cập trên thế giới (Theo
thống kê của <i>Alexa.com</i>), điều này cho phép Yahoo! mở rộng các danh mục trang
thông qua một “cổng vào” tập trung là www.yahoo.com (khái niệm cổng thông tin
được hiểu như “cửa ngõ” truy cập vào trang). Bên cạnh Yahoo, các cổng thơng tin
điển hình khác cũng sử dụng mơ hình quảng cáo trực tuyến như AOL, AltaVista,
Google, C-Net hay MSN của Microsoft.
• Báo điện tử: Là mơ hình khá phổ biến sử dụng cách thức tạo doanh thu từ quảng
cáo, cũng như cách tạo quảng cáo phổ thông như báo giấy truyền thống, các báo
điện tử cũng tiến hành quảng cáo cho khách hàng bằng cách cho thuê chỗ đặt
Logo, đường link, banner…
• Một số trang tập trung đối tượng truy cập nhất định: Các trang này tập trung vào
một đối tượng người dùng có mục đích nhất định khi tìm kiếm thơng tin trên
mạng, sau đó khi thu hút được người dùng thường xuyên, việc tiến hành quảng cáo
trên các site này thông thường sẽ có mức phí cao hơn các cách thức quảng cáo trực
tuyến khác.
Một số ví dụ dễ thấy như trang tìm kiếm việc làm trên mạng CareerSite hay trang
Vietnamworks tại Việt Nam. Ngồi ra cịn có một số trang khá nổi tiếng khác như
AutoTrader.com, CycleTrader.com chuyên dùng cho mua bán các phương tiện
giao thông sử dụng lại.
Copyright: Tài liệu đại học ©