PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
THỊ XÃ UÔNG BÍ
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP THỊ XÃ LỚP 9
NĂM HỌC 2010- 2011
MÔN: NGỮ VĂN
Ngày thi: 12/01/2011
Thời gian làm bài: 150 phút
(Không kể thời gian giao đề)
(Đề thi này có 01 trang)
Câu 1 (4,0 điểm)
Chỉ rõ và phân tích các biện pháp tu từ có trong đoạn thơ sau:
Bão bùng thân bọc lấy thân
Tay ôm tay níu tre gần nhau thêm
Thương nhau, tre chẳng ở riêng
Lũy thành từ đó mà nên hỡi người
(Tre Việt Nam - Nguyễn Duy)
Câu 2 (6,0 điểm)
“Ở Palextin có hai biển hồ. Biển hồ thứ nhất là biển Chết. Đúng như tên gọi, không có
sự sống nào bên trong cũng như xung quanh hồ này. Biển hồ thứ hai là Galilê - biển hồ thu hút
nhiều khách du lịch nhất. Nước ở biển hồ Galilê lúc nào cũng trong xanh, mát ngọt. Nhưng điều
kỳ lạ là cả hai biển hồ đều được đón nhận nguồn nước từ sông Jordan. Biển Chết đón nhận
nguồn nước và giữ lại cho riêng mình mà không chịu chia sẻ nên nước trong biển trở nên mặn
chát. Biển hồ Galilê cũng đón nhận nguồn nước từ sông Jordan rồi từ đó tràn qua các hồ nhỏ
và sông lạch, nhờ đó nước trong biển hồ này luôn trong sạch, mang lại sự sống cho cây cối,
muông thú và con người”.
(Phỏng theo bộ sách Quà tặng cuộc sống - NXB Trẻ, 2002)
Em hãy viết một đoạn văn khoảng 10 câu để nêu rõ những suy nghĩ của mình về ý nghĩa
của câu chuyện trên.
Câu 3 (10 điểm)
Cảm nhận của em về đoạn thơ sau:
Em Cu Tai ngủ trên lưng mẹ ơi

II/ Yêu cầu cụ thể
Câu 1 : (4,0 điểm)
Phần Một số gợi ý chính
Biểu
điểm
Hình
thức
- Tinh tế trong cảm nhận, phân tích hiệu quả thẩm mỹ
- Hành văn trong sáng mạch lạc, liên kết chặt chẽ, không mắc lỗi
câu, từ, chính tả.
1.0
Nội
dung
Biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn thơ: Nhân hoá 1.0
Phân tích: Trong khổ thơ cây tre được nhân hóa có những hành động
cử chỉ, tình cảm của con người. Dùng hình ảnh : thân bọc lấy thân,
tay ôm, tay níu… vừa miêu tả rất sinh động cành tre, cây tre quấn
quýt trong gió bão, vừa gợi hình ảnh con người gắn bó, che chở, kiên
cường.
2.0
Câu 2: (6,0 điểm)
1. §¸p ¸n:
Phần Một số gợi ý chính
Biểu
điểm
Hình
thức
- Trình bày đúng yêu cầu của đoạn văn. Đảm bảo số câu theo quy
định (khoảng 10 câu).
- Bố cục rõ ràng, liên kết chặt chẽ, diễn đạt ý mạch lạc, có cảm xúc

1.2. Yêu cầu về kiến thức:
Phần
Một số gợi ý chính
Biểu
điểm
Mở
bài
Giới thiệu bài thơ, đoạn thơ (nêu rõ vị trí của đoạn thơ trong tác phẩm và khái
quát nội dung cảm xúc), tác giả Nguyễn Khoa Điềm
1.0
Thân
bài
Học sinh trình bày được những suy nghĩ, cảm xúc của bản thân qua việc
nhận ra những đặc sắc về nghệ thuật và nội dung của đoạn thơ. Đây là khúc mở
đầu, có lời hát ru của tác giả và có lời ru trực tiếp của người mẹ.
+ Phân tích được những hình ảnh, ngôn từ giàu tính hình tượng và gợi cảm
giác, cảm xúc rất chân thực:" nhịp chày nghiêng giấc ngủ em nghiêng, mồ hôi mẹ
rơi má em nóng hổi, vai mẹ gầy nhấp nhô làm gối…tim hát thành lời…
+ Phân tích đánh giá được tình cảm, khát vọng gửi gắm qua lời ru và việc
làm thiết thực của người mẹ: Mẹ giã gạo mẹ nuôi bộ đội… con mơ cho mẹ hạt
gạo trắng ngần, mai sau con lớn vung chày lún sân… Từ đó thấy tình thương con
của người mẹ gắn với tình thương bộ đội, tình thương buôn làng, quê hương gian
khổ.
+ Bộc lộ chân thành thái độ tình cảm của bản thân về hình tượng người mẹ
trong bài thơ và tư tưởng, tình cảm cũng như tài năng nghệ thuật của tác giả.
+ Tích hợp: Hình tượng người mẹ trong văn thơ, nhất là thơ kháng chiến.
2.0
3.0
2.0
1.0