Së gi¸o Dôc & §µo t¹o S¬n La
Trêng THPT Cß NßI
----------
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm
T×m hiÓu nh©n vËt trong t¸c phÈm tù sù
tõ khÝa c¹nh néi t©m nh©n vËt
Ngêi thùc hiÖn: Ph¹m Trung S¬n
Phã hiÖu trëng trêng THPT Cß Nßi
1
Sở giáo Dục & Đào tạo Sơn La
Trờng THPT Cò NòI
----------
Sáng kiến kinh nghiệm
Tìm hiểu nhân vật trong tác phẩm tự sự
từ khía cạnh nội tâm nhân vật
Ngời thực hiện: Phạm Trung Sơn
Phó hiệu trởng trờng THPT Cò Nòi
Mai Sơn, tháng 10 năm 2010
2
Mục lục
Nội dung Trang
1. Đặt vấn đề 4
2. Giải quyết vấn đề: 5
2.1 Cơ sở lý luận của vấn đề: 5
2.1.1 Tác phẩm tự sự và đặc điểm của tác phẩm tự sự: 5
2.1.2 Nội tâm nhân vật trong tác phẩm tự sự: 5
2.1.3 ý nghĩa của việc hớng dẫn học sinh Tìm hiểu nhân vật
trong tác phẩm tự sự từ nội tâm nhân vật ở trờng THPT:
6
2.2 Thực trạng của vấn đề: 6
2.3 Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề: 8

nhân vật trong tác phẩm tự sự. Ngời viết sẽ cụ thể hoá vấn đề này trong một số tác phẩm
tự sự trong trờng phổ thông nh: "Đời thừa " của Nam Cao, " Vợ chồng A Phủ" của Tô
Hoài.
4
2. Giải quyết vấn đề:
2.1 Cơ sở lý luận của vấn đề:
Để hớng dẫn học sinh tìm hiểu về nội tâm nhân vật trong một số tác phẩm tự sự ở
trờng phổ thông chúng ta cần hiểu rõ một số vấn đề về cơ sở lý luận xoay quanh thể loại
tự sự.
2.1.1 Tác phẩm tự sự và đặc điểm của tác phẩm tự sự:
a) Khái niệm về tác phẩm tự sự:
Theo Lê Bá Hán, Trần Đình Sử, Nguyễn Khắc Phi trong: "Từ điển thuật ngữ văn
học" (NXB ĐHQGHN- 1997) thì tự sự đợc hiểu là: "Phơng thức tái hiện đời sống bên
cạnh hai phơng diện khác là trữ tình và kịch, đợc dùng làm cơ sở để phân loại tác
phẩm văn học" (SĐD - trong 317).
Theo "Từ điển tiếng Việt": "Tự sự là thể loại văn học phản ánh hiện thực bằng
cách kể lại sự việc, miêu tả tính cách thông qua cốt truyện, tơng đối hoàn chỉnh".
Trong lý luận văn học định nghĩa: "Tác phẩm tự sự là loại tác phẩm phản ánh
đời sống trong quá trình khách quan của nó, qua con ngời, hành vi, sự kiện đợc kể lại
bởi một ngời kể chuyện nào đó".
Theo Giáo s Nguyễn Văn Hạnh, Tiến sĩ Huỳnh Nh Phơng: "Tự sự là kể chuyện,
trình bày sự việc, sự vật một cách cụ thể, chi tiết, có đầu có đuôi, tự sự tập trung chủ
yếu vào việc miêu tả thế giới bên ngoài".
Từ các hớng nghiên cứu trên chúng ta có thể hiểu một cách chung nhất về thể loại
tự sự nh sau: Tự sự là thể loại văn học phản ánh cụ thể hiện thực đời sống một cách
khách quan bằng cách kể lại sự việc, sự kiện, miêu tả tính cách nhân vật, chi tiết ... có
đầu có đuôi thông qua cốt truyện tơng đối hoàn chỉnh và đợc kể lại bởi một ngời kể
chuyện nào đó.
b) Những đặc trng cơ bản của thể loại tự sự bao gồm:
Cốt truyện.

2.2 Thực trạng của vấn đề:
Dạy văn trong nhà trờng phổ thông đang là một thử thách lớn với giáo viên hiện
nay. Dạy nh thế nào cho hay, cho hiệu quả cao, tạo sự hứng thú, say mê cho học sinh quả
thực là cả một vấn đề lớn. Có nhiều nguyên nhân dẫn tới việc học sinh không thích học
văn nh: Môn văn là môn khó học, nghề nghiệp cho môn văn không phong phú, Một số
giáo viên dạy không hay không cuốn hút, cha có những phơng pháp thích hợp kích thích
sự say mê học, sáng tạo, cảm thụ văn học của học sinh....
Mặt khác trong trờng THPT, học sinh thờng có những quan niệm rất sai lệch trong
việc học môn văn. Có những học sinh cho rằng môn văn là môn học thuộc chỉ cần học
6