Trường THCS Phú An
Tổ Ngữ văn-KTPV
ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP NGỮ VĂN 9 HK II
NĂM HỌC: 2019-2020

Bộ đề 1
Câu 1: (1đ) Cho đoạn thơ
Mọc giữa dịng sơng xanh
Một bơng hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng
Mùa xuân người cầm súng
Lộc giắt đầy trên lung
Mùa xuân người ra đồng
Lộc trải dài nương mạ
Tất cả như hối hả
Tất cả như xôn xao
a.Đoạn thơ trên trích từ tác phẩm nào? Tác giả là ai?
b.Hai câu thơ đầu của đoạn thơ trên sử dụng biện pháp tu từ gì? Tác dụng
c.Tìm thành phần biệt lập trong đoạn thơ trên
d.Em có suy nghĩ gì sau khi học xong bài thơ?
Câu 2: (1đ) Tìm phép liên kết trong ví dụ sau và cho biết đó là phép liên kết gì?
… Hàng năm Thủy Tinh làm mưa làm gió, bão lụt dâng nước đánh Sơn Tinh. Nhưng năm
nào cũng vậy, Thần Nước đánh mỏi mệt, chán chê vẫn không thắng nổi Thần Núi để cướp
Mị Nương, đành rút quân về. (Sơn Tinh, Thủy Tinh, thần Núi, thần Nước)
Câu 3: (3 đ) Viết một đoạn văn nghị luận ngắn khoảng một trang giấy thi bàn về “Tính
khiêm nhường”
Câu 4: (5 đ) Phân tích bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ” của Thanh Hải
HƯỚNG DẪN TRẢ LỜI

+ Ln có ý thức học hỏi, ln có tinh thần cầu tiến.
+ Khơng khoe khoan bản thân với mọi người xung quanh.
- Dẫn chứng: Anh thanh niên trong tác phẩm lặng lẽ Sa Pa, Bác Hồ…
- Phê phán:
+ Những người tự ti, tự hạ thấp bản thân một cách thái hóa.
+ Những người tự cao, tự đại, kiêu căng, tự mãn luôn xem thường người khác.
c. Kết đoạn
- Khiêm nhường là đức tính tốt khơng thể thiếu ở mọi người
- Là học sinh phải rèn luyện đức tính khiêm nhường để được thầy cơ u thương bạn bè
quý mến.
Câu 4
I. Mở bài
1. Tác giả: Thanh Hải (1930- 1980), tên khai sinh là Phạm Bá Ngoãn, quê ở huyện
Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế.
- Ông là một trong những cây bút có cơng xây dựng nền văn học cách mạng ở miền Nam
từ những ngày đầu.
2. Tác phẩm: Được sáng tác tháng 11 -1980, khi nhà thơ đang nằm trên giường bệnh,
không bao lâu trước khi nhà thơ qua đời (12/1980)
3. Nội dung: Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên đất trời, mùa xuân đất nước cách
mạng, nhà thơ khát khao được cống hiến mùa xuân nho nhỏ của mình vào mùa xuân lớn
của dân tộc.
II. Thân bài
1. Giới thiệu khái quát
Mùa xuân tươi đẹp đã về trên quê hương đất nước Việt Nam. Đâu đây dặt dìu lời ca êm
dịu và bức tranh mùa xuân của thiên nhiên đất trời hiện ra vơ cùng sinh động
2.Phân tích
Luận điểm 1: Cảm xúc của tác giả trước bức tranh mùa xuân thiên nhiên tươi đẹp.
Với vài nét phác họa về mùa xuân trên xứ Huế, nhà thơ cảm nhận được ở mùa xuân
với tất cả vẻ đẹp của đất trời. Mùa xuân được miêu tả qua ba hình ảnh rất dễ thương
“ Mọc giữa dịng sơng xanh

cịn là mạ non theo chân người nơng dân ra đồng. “Lộc” chính là những thành quả tốt đẹp
mà người chiến sĩ và người lao động đem lại cho quê hương, đất nước.
“Tất cả như hối hả
Tất cả như xôn xao”
Từ láy “hối hả, xơn xao”, gợi hình, gợi tả gợi lên khí thế tưng bừng rộn rã, nhịp độ
khẩn trương và âm thanh náo nức của cuộc đời, cuộc sống tươi vui đang bắt tay cùng nhau
xây dựng XHCN.
“Đất nước bốn ngàn năm
Vất vả và gian lao
Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước”.
Tổng kết về lịch sử bốn ngàn năm của đất nước ta với những thăng trầm, biết bao vất
vả và gian lao nhưng cuối cùng chiến thắng. Hình ảnh so sánh “Đất nước như vì sao” lấp
lánh trên bầu trời đêm, chói lọi và bền vững trường tồn. Câu thơ cuối là khẳng định, là
niềm tự hào và tin tưởng vào xu thế đi lên của dân tộc, vào sự phát triển không ngừng của
đất nước.
Luận điểm 3: Ước nguyện được cống hiến cho đời
“Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hịa ca
Một nốt trầm xao xuyến”
Trước hình ảnh của mùa xuân trên quê hương, tác giả tự suy nghĩ về mình. Điệp ngữ
“Ta làm” nhấn mạnh khát vọng được đóng góp vào cuộc sống chung cho dân tộc, cho đất
nước. Bằng những hình ảnh giản dị cảm động đó là một tiếng chim, hót cho đời thêm vui,
đó là một cành hoa làm cho đời thêm hương sắc, đó là một nốt trầm hòa vào bản đồng ca


của đất nước. Nhà thơ chỉ xin làm “ một nốt trầm” nghĩa là muốn cống hiến một cách
khiêm nhường, cống hiến lặng lẽ không phô trương .
Cách thay đổi từ xưng hô, từ “tôi” ở ngôi thứ nhất số ít sang từ “ta” số nhiều là dụng ý

1. Ý nghĩa: Bài thơ thể hiện những rung cảm tinh tế của nhà thơ trước vẻ đẹp của mùa
xuân thiên nhiên, đất trời và khát vọng được cống hiến cho đất nước cho cuộc đời.
2. Suy nghĩ của bản thân: Ra sức học tập xây dựng quê hương đất nước ngày càng
giàu đẹp....

Bộ đề 2
Câu 1: (1 đ) Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi bên dưới?
Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng
Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng.
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ


Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân
(Ngữ văn 9, tập 2 Nhà XBGD)
a/ Cho biết tên bài thơ, tên tác giả?
b/ Hoàn cảnh sáng tác bài thơ trên? Nêu nội dung đoạn thơ?
c/ Tìm và phân tích nghệ thuật tu từ có trong đoạn thơ và nêu tác dụng?
d/ Nêu suy nghĩ của em về Bác và liên hệ bản thân?
Câu 2: (1đ) Kể tên các thành phần biệt lập? Tìm các thành phần tình thái, cảm thán
trong câu sau đây
a/ Nhưng cịn cái này nữa mà ơng sợ, có lẽ còn ghê rợn hơn những tiếng kia nhiều.
(Làng– Kim Lân)
b/ Chao ôi, bắt gặp một con người như anh ta là cơ hội hãn hữu cho sáng tác, nhưng
hoàn thành sáng tác là một chặng đường dài (Lặng lẽ SaPa- Nguyễn Thành Long)
Câu 3: (3 đ) Viết một đoạn văn nghị luận ngắn khoảng một trang giấy thi bàn về tinh
thần tự học

- Tinh thần tự học biểu hiện như thế nào?
+ Tự giác học tập, chủ động học tập, soạn trước bài ở nhà đọc thêm sách và xem kiến
thức trên tivi, làm thêm bài tập trong sách giáo khoa, sách nâng cao …giúp ta mở rộng
thêm kiến thức, giúp ta khắc sâu thêm kiến thức.


+ Dẫn chứng: Bác Hồ là tấm gương tự học
Bác đi đến đâu cũng không ngừng tự học và thế nên Bác nói và viết thành thạo rất nhiều
thứ tiếng. Nguyễn Hiền cũng tự học mà đỗ trạng nguyên…
- Phê phán: Những người có lối học thụ động, học vẹt, thầy cơ dạy bao nhiêu thì học
bấy nhiêu khơng sáng tạo, học không đi đôi với hành…
c. Kết đoạn: Kết thúc vấn đề
+ Khẳng định lại vấn đề: Tự học là phương pháp học mang lại hiệu quả cao giúp ta
hiểu và nâng cao thêm kiến thức.
+ Nêu suy nghĩ của bản thân: Là học sinh chúng ta cần rèn luyện tinh thần tự học để có
nhiều hành trang kiến thức để vững bước vào đời.
Câu 4
I. Mở bài
1.Tác giả: Viễn Phương tên thật là Phan Thanh Viễn (1928-2005), quê ở tỉnh An
Giang. Là cây bút có mặt sớm nhất của lực lượng văn nghệ giải phóng miền Nam thời
chống Mỹ.
2.Tác phẩm: Bài thơ được viết 4-1976, sau ngày thống nhất đất nước, lăng Chủ
Tịch Hồ Chí Minh cũng vừa khánh thành. Tác gỉả từ miền Nam ra thăm miền Bắc rồi vào
viếng lăng Bác. Bài thơ in trong tập thơ “Như mây mùa xuân” (1978)
3. Nội dung:Thể hiện lòng thành kính chân thành của nhà thơ, của nhân dân đối với
Bác khi vào lăng viếng Bác.
II.Thân bài
1. Mạch cảm xúc của bài thơ: theo trình tự cuộc vào lăng viếng Bác: Trước khi vào
lăng, khi vào trong lăng, trước khi ra về
2. Phân tích bài thơ

Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Giọng thơ trang nghiêm gợi lên khơng khí thiêng liêng yên tĩnh trong lăng. Từ “ngủ”
thể hiện niềm mong ước của nhà thơ là Bác đang nằm ngủ bởi suốt cuộc đời hoạt động
cách mạng của Bác, Bác chưa bao giờ có được một giấc ngủ bình n và khi Bác mất là
lúc Bác được ngủ một giấc ngủ bình yên và trọn vẹn. Cùng suy nghĩ với nhà thơ Viễn
Phương có nhà thơ Hải Như đứng trước linh cửu của Bác có viết:
“ Suốt một đời Bác có ngủ yên đâu.
Nay Bác ngủ chúng con canh giấc ngủ”
Chính vì lẽ đó mà nhà thơ Viễn Phương cũng nghĩ rằng Bác đang nằm ngủ. Và nơi
Bác yên nghỉ có hình ảnh vầng trăng, hình ảnh ẩn dụ “vầng trăng” vừa là người bạn tri
âm, tri kỉ vùa gợi liên tưởng đến tấm lòng bao dung, nhân hậu, trong sáng của Bác.
“ Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim”
Giọng thơ thành kính, trang nghiêm, xúc động kết hợp với hình ảnh ẩn dụ “trời
xanh”, thể hiện sự bất tử của Bác. Từ “nhói” thể hiện nỗi đau đớn tột cùng trước sự ra đi
vĩnh viễn của Bác.
* Luận điểm 4: Tâm trạng lưu luyến khi phải rời xa Bác
“ Mai về miền Nam thương trào nước mắt”
“Mai về miền Nam”, nhưng hôm nay vẫn còn đứng chân trên đất Bắc, nghĩ đến cảnh
mai phải về miền Nam phải xa Bác làm cho tác giả cảm thấy lưu luyến không muốn rời xa
Bác.
“ Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này”
Điệp ngữ “muốn làm” thể hiện ước nguyện tha thiết chân thành khao khát để hóa
thân vào thiên nhiên để được ở bên Bác, đồng thời tác giả muốn làm “cây tre trung hiếu”
nghĩa là tác giả muốn bước tiếp con đường mà Bác đã đi. Đó cũng là thể hiện thái độ tri
ân của tác giả đối với Bác kính yêu.
Nghệ thuật
- Giọng điệu bài thơ vừa thành kính, trang nghiêm, vừa thiết tha, sâu lắng phù hợp với

Tác giả: Hữu Thỉnh
- Hoàn cảnh sáng tác: cuối năm 1977, in trong tập “Từ chiến hào đến thành phố”
c.Nghệ thuật: ẩn dụ: sấm, hàng cây đứng tuổi.
Tác dụng: những con người lớn tuổi, từng trải sẽ vững vàng hơn trước những biến động
bất thường của ngoại cảnh, cuộc đời.
Câu 2
Chao ơi, có thể là tơi sẽ khơng bao giờ gặp lại Lan nữa, tôi thầm nghĩ như vậy.
->TP cảm thán, TP tình thái, TP phụ chú
Câu 3
I. Mở bài
Kiên trì là một đức tính q báu mà mỗi người cần phải rèn luyện, vì nó giúp ta thành
cơng trong cuộc sống. Có nhiều câu tục ngữ bàn luận về vấn đề này, như: Có cơng mài sắt,
có ngày nên kim; Có chí thì nên;…
II. Thân bài
1/Giải thích
Kiên trì là kiên nhẫn, kiên định, theo đuổi một mục tiêu, mục đích mà ta đã chọn.
2/Biểu hiện
Khơng nản lịng nhục chí trước khó khăn, ln cố gắng trong cơng việc để biến ước mơ
thành hiện thực. Sẵn sàng bước qua mọi trở ngại dù biết rằng có nhiều chơng gai thử
thách.
3/Khẳng định, ngun nhân
- Kiên trì là đức tính tốt, là phẩm chất cao q của con người, là chìa khóa giúp chúng ta
thành cơng.
- Ta phải kiên trì vì thành công không dễ dàng tự đến với chúng ta mà phải trải qua q
trình rèn luyện lâu dài.
- Có khi thành cơng đó phải được rút từ nhiều lần thất bại, “thất bại là mẹ thành công”.
- Nếu không kiên trì, con người dễ dàng bỏ cuộc trước những trở ngại, lúc đó cơng việc,
mục tiêu khó mà hồn thành.
Dẫn chứng
- Mạc Đĩnh Chi, thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký

Nghe con”
b. Người cha khuyên con bước vào đời luôn vững tin, mạnh mẽ, sống đường hồng,
vững chãi, có ý chí vươn lên trong cuộc sống.
Câu 2
- Hàm ý là phần thông báo tuy không được diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu nhưng
có thể suy ra từ những từ ngữ ấy.
- Chiều mai tớ đi học toán rồi. (Hàm ý: Tớ khơng đi đá bóng được)
Câu 3
I. Mở bài
Lòng nhân ái là một truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta. Có nhiều câu ca dao tục ngữ nhắc
nhở mọi người phải biết giữ gìn và phát huy truyền thống đó, ngắn gọn và dễ hiểu nhất là
câu tục ngữ “Lá lành đùm lá rách”.
II. Thân bài
1.Giải thích
- Nghĩa đen câu tục ngữ bàn đến chuyện gói bánh. Người gói bánh bao giờ cũng xếp lá
lành bên ngoài, lá rách nằm bên trong, nhờ sự khéo léo đó mà người ta tạo ra được chiếc
bánh xinh xắn.
- Lá lành tượng trưng cho những người giau sang hạnh phúc, còn lá rách tượng trưng cho
những người nghèo khổ, khó khăn, bất hạnh.
=> Cả câu khuyên chúng ta phải biết đùm bọc giúp đỡ những người gặp khó khăn, hoạn
nạn.
2.Bình
- Câu tục ngữ trên hồn tồn đúng đắn, bởi vì:
+Trong cc sống đơi khi chúng ta gặp phải khó khăn, thiếu thốn. Những lúc đó một mình
ta khơng thể xoay sở được mà rất cần đến sự giúp đỡ của một người khác.
+Giúp đỡ, yêu thương người khác không chỉ giúp họ có được niềm vui mà cịn đem lại
hạnh phúc cho chính mình, hành động đó cịn thể hiện tấm long cao cả, làm cho tâm hồn
nhân cách của ta được trong sáng hơn.



Câu 4: (5 đ) Phân tích nhân vật Phương Định trong truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi”
của Lê Minh Khuê
HƯỚNG DẪN TRẢ LỜI
a/ - Những ngôi sao xa xôi
- Lê Minh khuê
b/ - Phương Định
- Ngôi thứ nhất
c/ Thành phần tình thái: Chắc
d/ Là cơ gái gan dạ, dũng cảm, khơng sợ nguy hiểm, giàu lịng tự trọng.
Câu 2
- Khởi ngữ
+ Là thành phần câu đứng trước chủ ngữ để nêu lên đề tài được nói đến trong câu.
+ Trước khởi ngữ thường có thêm các từ: về, đối với.
- Tơi thì tơi xin chịu.
- Hăng hái học tập, đó là đức tính tốt của học sinh.
Câu 3
I.Nêu vấn đề (Mở bài)


Cũng như bao truyền thống khác, tinh thần yêu nước là một nét đặc sắc trong văn hóa
lâu đời của dân tộc ta. Nó được thể hiện từ xưa đến nay và đi sâu vào từng hành động, ý
nghĩ của mỗi con người.
II. Giải quyết vấn đề (Thân bài)
1. Giải thích
Lịng u nước là một tình cảm thiêng liêng, là truyền thống tốt đẹp từ bao đời nay của
dân tộc. Tình yêu nước bắt nguồn từ tình yêu những vật tầm thường nhất, yêu làng quê
rồi trở nên tình yêu nước. Tình u nước gắn bó với con người từ khi sinh ra lớn lên cho
đến lúc trưởng thành và khi trở về với đất mẹ.
2. Dùng lý lẽ chứng minh: Vì sao con người phải có lịng u nước?
- Con người có lịng u nước bởi đó là nơi mà họ và những người thân sinh ra và lớn lên,

để có. Là học sinh chúng ta cần phải rèn luyện cho mình tinh thần yêu nước để từ đó ra
sức học tập để xây dựng quê hương đất nước ngày càng giàu đẹp.
Câu 4
I. Mở bài
1. Tác giả: Lê Minh Khuê sinh năm 1949 , quê ở huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa. Là
cây bút nữ chuyên viết tryện ngắn với ngòi bút miêu tả tâm lí tinh tế, sắc sảo, đặc biệt là
tâm lí nhân vật phụ nữ.


2. Tác phẩm: Truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi” được sáng tác năm 1971 lúc cuộc
kháng chiến chống Mỹ cứu nước diễn ra vô cùng gay go ác liệt.
3. Nội dung: Truyện cho thấy tâm hồn trong sáng, sự dũng cảm, hồn nhiên và cuộc
sống chiến đấu gian khổ hi sinh nhưng vẫn lạc quan của các nhân vật nữ TNXP. Đặc biệt
là nhân vật Phương Định được miêu tả chân thực và sinh động.
II.Thân bài
1.Tóm tắt sơ lược đoạn trích
Ba nữ thanh niên xung phong làm một tổ trinh sát mặt đường tại một trọng điểm trên
tuyến đường Trường Sơn. Họ gồm hai cô gái trẻ là Nho, Phương Định, còn tổ trưởng là
chị Thao lớn tuổi hơn môt chút. Nhiệm vụ của họ là quan sát địch ném bom, đo khối
lượng đất đá phải san lấp hố bom, đếm bom chứa nổ và phá bom. Công việc của họ hết
sức nguy hiểm vì địch ập đến bất cứ lúc nào. Đặc biệt họ phải hết sức bình tĩnh. Cuộc
sống của ba cô gái ở nơi trọng điểm giữa chiến trường dù khắc nghiệt và nguy hiểm nhưng
vẫn có niềm vui hồn nhiên của tuổi trẻ, đặc biệt họ rất gắn bó u thương nhau trong tình
đồng đội dù mỗi người một cá tính. Phương Định, nhân vật kể chuyện và cũng là nhân vật
chính, là cơ gái giàu cảm xúc hay mơ mộng … Ở phần cuối truyện, tập trung miêu tả hành
động và tâm trạng của các nhân vật, chủ yếu là Phương Định trong một lần phà bom, Nho
bị thương, và sự lo lắng, săn sóc cùa hai đồng đội.
2. Phân tích nhân vật
Luận điểm 1: Phương Định là cô gái xinh đẹp, trẻ trung yêu đời
- Tôi là con gái Hà Nội, đất Hà Thành trai thanh, gái lịch

- Khi Nho gặp nguy hiểm:
+ Moi đất bế Nho đặt lên đùi mình
+ Rửa và tiêm cho Nho
+ Pha sữa cho bạn uống.
Phương Định dịu dàng, chăm sóc cho Nho như người thân trong gia đình, yêu thương
Nho như chị em ruột. Phương Định yêu thương đồng đội trong hoàn cảnh chiến tranh gay
go và ác liệt.
- Khi gặp mưa đá:
+ Nhìn thấy mưa đá, vui thích cuống cuồng
+ Mưa tạnh, tiếc nuối
+ Nhớ mẹ, nhớ kỷ niệm lúc ở quê nhà.
=> Là cô gái gan dạ dũng cảm, nhưng đồng thời là cơ gái hồn nhiên có lịng yêu quê
hương sâu nặng.
* Đánh giá nhân vật: Họ là những cô gái trẻ trung sẵn sàng hi sinh tuổi thanh xuân, sẵn
sàng hi sinh bản thân vì nhiệm vụ thiêng liêng cao cả là phá bom thơng đường góp phần
cơng sức của mình để giải phóng miền Nam thân yêu.
* Nghệ thuật xây dựng nhân vật
- Miêu tả tâm lí nhân vật chân thực và sinh động
- Cách kể chuyện tự nhiên, chân thực
- Lựa chọn ngơi kể thích hợp (ngơi thứ nhất-nhân vật chính)
- Thể hiện được một cách tinh tế, sâu sắc thế giới nội tâm phong phú và vẻ đẹp tâm hồn
của nhân vật
- Sử dụng ngôi kể thứ nhất, lựa chọn nhân vật người kể chuyện đồng thời là nhân vật
trong truyện
- Miêu tả tâm lí và ngơn ngữ nhân vật
- Có lời trần thuật, lời đối thoại tự nhiên.
III. Kết bài
1/. Nội dung: Truyện ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn của ba cô gái thanh niên xung phong
trong hoàn cảnh chiến tranh ác liệt mà đặc biệt là nhân vật Phương Định để lại ấn tương
đẹp trong lòng độc giả.

Mẹ ơi những ngày xưa
Là con thương mẹ nhất
Mẹ đặt tay lên tim
Có con đang ở đó
Như ngọt ngào cơn gió
Như nồng nàn cơn mưa
Với vạn ngàn nỗi nhớ
Mẹ dịu dàng trong con
(Trích: Dặn mẹ - Đỗ Nhật Nam, Hát cùng những vì sao)
Câu 1: Bài thơ được viết theo thể thơ gì?
Câu 2: Chép lại những dịng thơ có sử dụng phép tu từ điệp ngữ trong khổ thơ thứ hai?
Câu 3: Hãy tìm các từ láy, từ ghép trong các từ sau: nồng nàn, nỗi nhớ?
Câu 4: Em hiểu thế nào về hai dòng thơ:
Mẹ đặt tay lên tim


Có con đang ở đó
Trả lời
Câu 1: Bài thơ được viết theo thể thơ: 5 chữ
Câu 2: Câu thơ có sử dụng phép tu từ so sánh:
Như ngọt ngào cơn gió
Như nồng nàn cơn mưa
Câu 3: Từ: nồng nàn là từ láy, nỗi nhớ là từ ghép
Câu 4: Hai câu thơ cho thấy tình u vơ bờ của mẹ dành cho con. Con luôn trong trái tim
của người mẹ. Hơn nữa con chính là nguồn sống của mẹ.
Đề 3: Đọc đoạn thơ dưới đây và trả lời các câu hỏi bên dưới
Mỗi năm hoa đào nở
Lại thấy ông đồ già
Bày mực tàu giấy đỏ
Bên phố bao người qua

Khơng biết bóng mình trùm rộng, hẹp
Khơng biết mình ngìn năm tuổi…
Da thịt bọc kín những vết sẹo
Xanh rờn cùng gió mưa
Lúc nào lộc cũng tươi như đời mới bắt đầu
Hoa cứ dâng hương sắc về phía nắng
Quả cứ thơm về phía đợi gieo mầm
Chim làm tổ phía sau giơng bão
Những vết thương trong ruột thành trầm.
Kẻ giản đơn đo cây bằng thước tấc
Cắt da thịt cây để đếm vịng đời
Nghiền hoa quả tính độ đường, độ muối
Cây lặng im miền cành gãy, lá rơi.
(Cổ thụ, Nguyễn Bỉnh Khiêm, http://www.vannghenamdinh.com)

a/ Xác định thể loại và phương thức biểu đạt chính của văn bản trên?
b/ Hai câu thơ: Hoa cứ dâng hương sắc về phía nắng / Quả cứ thơm về phía đợi gieo
mầm khiến em liên tưởng đến một con người có tính cách, phẩm chất như thế nào?
c/ Em hãy chỉ ra và cho biết tác dụng của một biện pháp tu từ được sử dụng trong khổ thơ
thứ hai?
d/ Theo em, qua bài thơ này tác giả muốn gửi gắm thơng điệp gì đến cho mọi người?
Trả lời


Câu a : Thể loại: thơ tự do; Phương thức biểu đạt chính: biểu cảm
Câu b: Hai câu thơ giúp ta hình dung một con người sống đẹp, biết hi sinh, biết nhường
nhịn, biết cống hiến những điều tốt đẹp cho xã hội…
Câu c: Học sinh chỉ ra được một biện pháp tu từ: nhân hóa/so sánh
Hiệu quả: tăng sức gợi hình, gợi cảm; tăng khả năng biểu đạt; làm cho hình tượng trở nên
sống động, có cảm xúc.

người con – thành quả của những gian lao của người cha.
Câu 3: HS tự cho ví dụ
Câu 4: Cảm nhận của em về hình ảnh người cha trong bài thơ:
- Cha vất vả ni con khơn lớn
- Tình u thương của cha dành cho con mênh mông như trời biển.
Đề 6:
Đọc đoạn thơ dưới đây và trả lời các câu hỏi bên dưới
Chuyện kể rằng: em, cô gái mở đường
Ðể cứu con đường đêm ấy khỏi bị thương
Cho đoàn xe kịp giờ ra trận
Em đã lấy tình yêu Tổ quốc của mình thắp lên ngọn lửa
Ðánh lạc hướng thù. Hứng lấy luồng bom...
Ðơn vị tơi hành qn qua con đường mịn
Gặp hố bom nhắc chuyện người con gái
Một nấm mộ, nắng ngời bao sắc đá
Tình u thương bồi đắp cao lên...
Tơi nhìn xuống hố bom đã giết em
Mưa đọng lại một khoảng trời nho nhỏ
Ðất nước mình nhân hậu
Có nước trời xoa dịu vết thương đau
Em nằm dưới đất sâu
Như khoảng trời đã nằm yên trong đất
Ðêm đêm, tâm hồn em toả sáng
Những vì sao ngời chói, lung linh
Có phải thịt da em mềm mại, trắng trong
Ðã hoá thành những làn mây trắng?
Và ban ngày khoảng trời ngập nắng
Ði qua khoảng trời em
- Vầng dương thao thức
Hỡi mặt trời, hay chính trái tim em trong ngực

Mẹ gạt mồ hơi để ngồi câu hát
Giấc mơ tơi ngọt hơi thở láng giềng.
Hạt thóc củ khoai đặt đâu cũng thấp
Cả những khi rổ rá đội lên đầu
Chiếc liềm nhỏ khơng cịn nơi cắt chấu
Gặt hái xong rồi rơm, rạ bó nhau.”
(Một góc phù sa, Nguyễn Minh Khiêm, NXB Hội Nhà văn, 2007)
Câu 1: (0,5 điểm) Chỉ ra các từ ngữ, hình ảnh nói về q hương bình dị, gần gũi trong
kí ức nhà thơ.
Câu 2: (0,5 điểm) Nêu nội dung của đoạn thơ trên?
Câu 3: (1,0 điểm) Trong câu “Giấc mơ tôi ngọt hơi thở láng giềng”. Từ nào được dùng
theo nghĩa chuyển? Chuyển theo phương thức nào?
Câu 4: (1,0 điểm) Qua đoạn thơ, em hãy rút ra bài học cuộc sống có ý nghĩa với bản
thân mình.
Trả lời
Câu 1/ Các từ ngữ/ hình ảnh: phù sa sơng Mã, con hến, con trai, hạt thóc, củ khoai, rơm,
rạ...
Câu 2/ Nội dung của đoạn thơ: Những kí ức đẹp về tuổi thơ gắn bó với quê hương, xóm
giềng và người mẹ yêu quý.


Câu 3/ Từ “ngọt” trong câu “Giấc mơ tôi ngọt hơi thở láng giềng” dùng theo nghĩa
chuyển.
- Chuyển theo phương thức ẩn dụ.
Câu 4/- Trân trọng những người thân yêu xung quanh mình.
- Gần gũi, gắn bó với q hương, coi đó là nguồn cội quan trọng đối với bản thân mình.
Đề 8:
Đọc bài thơ sau và trả lời những câu hỏi:
Lặng rồi cả tiếng con ve
Con ve cũng mệt vì hè nắng oi.

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
BÀN TAY YÊU THƯƠNG
Trong một tiết dạy vẽ, cô giáo bảo các em học sinh lớp một vẽ điều gì đã làm các em
thích nhất trong đời. Cô thầm nghĩ: “chắc rồi các em cũng lại vẽ những gói quà, những ly
kem hoặc những món đồ chơi, quyển chuyện tranh…”. Thế nhưng cơ đã hồn tồn ngạc
nhiên trước một bức tranh lạ của em học sinh tên là Douglas: Bức tranh vẽ một bàn tay!
Nhưng đây là bàn tay của ai? Cả lớp bị cuốn hút bởi hình ảnh đầy biểu tượng này. Một
em đốn: “Đó là bàn tay bác nông dân”. Một em khác cho rằng: “Bàn tay thon thả thế
này phải là bàn tay của một bác sĩ giải phẩu…”. Cô giáo đợi cả lớp bớt xôn xao dần rồi
mới hỏi tác giả. Douglas cười ngượng ngịu: “Thưa cơ, đó là bàn tay của cơ ạ!”.
(Quà tặng cuộc sống – Bài học yêu thương của thầy,
Mai Hương, Vĩnh Thắng biên soạn, alezaa.com)
1. Trong câu chuyện trên, cô giáo yêu cầu học sinh vẽ theo chủ đề nào?(0.5đ)
2. Tại sao cô giáo lại ngạc nhiên khi Douglas vẽ một bàn tay? (0.5đ)
3. Tìm lời dẫn trong đoạn trích trên, nói rõ đó là lời dẫn trực tiếp hay gián tiếp? Dẫn lời
nói hay ý nghĩ của nhân vật? (1.0đ)
4. Hãy rút ra một bài học mà em tâm đắc nhất từ câu chuyện trên. ?(1đ)
Trả lời:
Câu 1/ Vẽ điều gì làm em thích nhất trên đời.
Câu 2/ Tại sao cô giáo lại ngạc nhiên khi Douglas vẽ một bàn tay?
- Cơ giáo ngạc nhiên vì trước đó cơ nghĩ các em cũng lại vẽ những gói quà, những ly kem
hoặc những món đồ chơi, quyển chuyện tranh
Câu 3/ Tìm lời dẫn trong đoạn trích trên, nói rõ đó là lời dẫn trực tiếp hay gián tiếp? Dẫn
lời nói hay ý nghĩ của nhân vật?
- Lời dẫn được sử dụng là lời dẫn trực tiếp (trả lời được 2 trong bốn ý sau)
+ Cô thầm nghĩ: “chắc rồi các em cũng lại vẽ những gói quà, những ly kem hoặc những
món đồ chơi, quyển chuyện tranh…”. => dẫn ý nghĩ


+ Một em đốn: “Đó là bàn tay bác nơng dân”. => dẫn lời nói


Giáo dục Việt Nam, 2018)

a) Xác định thể thơ và phương thức biểu đạt chủ yếu của bài thơ trên?
b) Chỉ ra và nêu tác dụng của một biện pháp tu từ được sử dụng trong khổ thơ cuối.
c) Theo tác giả, tại sao “Ba bố con nằm chung -

Vẫn thấy trống phía dưới

- Nằm ấm

mà thao thức.”?
ĐÁP ÁN:
a) Thể thơ: thơ năm chữ ( ngũ ngôn). Phương thức biểu đạt chủ yếu: Biểu cảm
b) Biện pháp tu từ được sử dụng trong khổ thơ cuối: So sánh
Tác dụng: hình ảnh mẹ về sau cơn bão được so sánh với “nắng mới” xua đi u ám của
những ngày dông bão, làm sáng ấm cả gian nhà.
Thể hiện niềm vui khi mẹ về, tình cảm yêu quý của con đối với mẹ và đề cao vai trò người
mẹ trong cuộc sống của con.
c) Vì thiếu bóng dáng quen thuộc, hơi ấm của mẹ


Đề 12:
Câu 2) Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu ở dưới:
Có lần trong lúc vội bước lên xe lửa Mahetma Gandhi đánh rơi một chiếc giày xuống
đường ray và khơng thể nào lấy lên được vì xe lửa đã lăn bánh. Ông Gandhi bèn cởi ngay
chiếc giày còn lại và ném qua cửa sổ, xuống đường ray gần nơi chỗ chiếc giày đã rớt. mọi
người rất ngạc nhiên. Một hành khách khơng kìm được thắc mắc đã cất tiếng hỏi rằng tại
sao ông làm như vậy.
Gandhi đáp: “ Một người nghèo nào đó tìm thấy chiếc giày trên đường ray thì họ tìm

học cách tơn trọng người khác và khiêm tốn hơn, bởi vì càng học hỏi bạn càng hiểu rằng
kho tàng kiến thức là vô tận.
c) Từ đoạn trích trên em hãy rút ra bài học có ý nghĩa nhất cho bản thân.
ĐÁP ÁN:
a) Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích : Nghị luận
c)Từ đoạn trích trên em hãy rút ra bài học có ý nghĩa nhất cho bản thân : HS tự viết
nhưng phải thể hiện được ý sau : Sự cần thiết của việc không ngừng học hỏi trong cuộc
sống.
Đề 15:
Đọc Văn bản sau và thực hiện các yêu cầu ở dưới:
Muốn biết giá trị thật sự của một năm, hãy hỏi học sinh thi rớt đại hoc.
Muốn biết giá trị thật sự của một tháng, hãy hỏi người mẹ đã sinh con non.
Muốn biết giá trị thật sự của một tuần, hãy hỏi biên tập viên của một tạp chí ra hàng
tuần.
Muốn biết giá trị thật sự của một giờ, hãy hỏi những người đang yêu chờ đợi để được
gặp nhau.
Muốn biết giá trị thật sự của một phút, hãy hỏi những người vừa lỡ chuyến tàu.
Muốn biết giá trị thật sự của một giây, hãy hỏi những người vừa thoát khỏi một tai nạn
hiểm nghèo.
Muốn biết giá trị thật sự của 1/100 giây, hãy hỏi vân động viên điền kinh vừa đoạt huy
chương bạc tại Sea Games.
1 giây không nhiều nhưng cũng khơng ít đâu.
1 giây khơng làm được gì nhưng có thể làm được tất cả.
Những con người khỏe mạnh, 1 giây chỉ thoáng qua nhưng đối với những bệnh nhân
nan y,
1 giây là sự sống
Trên đường đua, 1 giây quyết định kẻ thắng người thua. Bao tháng ngày trui rèn, 1 giây
nói lên tất cả.
1 giây là thời gian mà thời gian là vòng xoay bất tận, 1 giây của hôm nay không giống
1 giây của hôm qua và càng không giống 1 giây của ngày mai.