PHÒNG GDĐT HUYỆN TRỰC NINH
TRƯỜNG THCS LIÊM HẢI
ĐỀ TÀI
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC SƯ PHẠM ỨNG DỤNG
Áp dụng phương pháp thảo luận nhóm vào trong tiết dạy môn Lịch sử dể tạo sự
hứng thú và nâng cao kết quả học tập cho học sinh
NGƯỜI THỰC HIỆN: BÙI THỊ VÂN HUYỀN
TỔ KHOA HỌC XÃ HỘI
TRƯỜNG THCS LIÊM HẢI
NĂM HỌC 2010-2011
MỤC LỤC
SỐ THỨ TỰ CÁC PHẦN- BƯỚC TRANG
1 Tóm tắt đề tài
2 Giới thiệu đề tài
3 Phương pháp
- Khách thể nghiên cứu
- Thiết kế nghiên cứu
- Quy trình nghiên cứu
- Đo lường và thu thập dữ liệu
4 Phân tích dữ liệu
5 Kết luận và kiến nghị
6 Tài liệu tham khảo
ĐỀ TÀI : "Áp dụng phương pháp thảo luận nhóm vào trong tiết dạy môn
Lịch sử 7 để tạo sự hứng thú và nâng cao kết quả học tập cho học sinh"
Người thực hiện: Bùi Thị Vân Huyền
Trường THCS Liêm Hải
Bản thân tôi rất trăn trở vì là một giáo viên dạy bộ môn xã hội lại ở vùng nông
thôn kinh tế khó khăn , hiểu biết của người dân còn hạn chế.Không ít ý kiến cho đây là
môn học phụ nhàm chán, dài, khó nhớ, khó thuộc. Hơn nữa tâm lý người dân luôn
hướng cho con mình học môn khoa học tự nhiên, làm ảnh hưởng nhiều đến việc học của
học sinh. Tôi quyết định sẽ áp dụng mọi phương pháp dạy học bộ môn để tạo sự say mê
,hứng thú ,yêu thích học bộ môn lịch sử trong tất cả các đối tượng học sinh. Muốn vậy,
phải biết phát huy tính tích cực chủ động của học sinh trong học tập cụ thể là qua
phương pháp thảo luận nhóm.
Theo kinh nghiệm và trong thực tế giảng dạy cho thấy khi hoạt động cả lớp ,có một
số em không tập trung , tâm trí để đâu đâu; một số em thì nói chuyện hoặc làm việc
riêng,…khi giáo viên gọi đến thì giật mình không biết trả lời một vấn đề gì. Chỉ có
những học sinh khá giỏi tập trung thì thường hay phát biểu và trả lời câu hỏi dạn dĩ lưu
loát và chính xác nội dung yêu cầu , kết quả học tập của nhiều em không cao lại không
tiến bộ. Chính vì vậy để các em tập trung học tập có hứng thú và hiệu quả, tất cả các em
được cùng làm việc, cùng động não phát huy tốt tư duy sáng tạo hiện có , tôi đã quyết
định đưa ra phương pháp thảo luận nhóm trong một hoặc hai tiểu mục của tiết
dạy,nhằm mục đích tạo điều kiện cho tất cả các đối tương học sinh có điêù kiện tiếp xúc
kiến thức, nắm được kiến thức( học sinh thuộc dạng trung bình, yếu), thuộc bài tại lớp
(học sinh thuộc dạng khá, giỏi)
Tôi cũng đã nhiều lần gặp một nhóm học sinh đang cùng nhau giải một bài tập khó.
Trong thời gian khá lâu ,không em nào giải ra (vì chưa tìm ra chìa khoá của bài tập, câu
hỏi đó ) Bất ngờ sau vài phút nghỉ giải lao, có em đẫ ồ lên là giải được rồi, em đó lại
nêu cách giải cho các bạn và tất cả cùng ồ lên một câu quen thuộc "Dễ quá!" Từ đó tôi
thấy phương pháp thảo luận nhóm đem lại thành công rất cao, không thể thiếu được
trong tiết dạy.
Để việc giảng dạy môn lịch sử đạt hiệu quả cao hơn, tôi đã mạnh dạn áp dụng
phương pháp thảo luận nhóm vào trong bài dạy Lịch sử 7 THCS. Một trong những điểm
mà tôi đã làm là Tạo hứng thú và nâng cao hiệu quả dạy - học môn lịch sử 7 ở THCS
bằng việc giúp các em có thể cùng nhau đưa ra suy nghĩ của mình để "giải quyết các
vấn đề" áp dụng vào đời sống thực tiễn mà không gây nhàm chán và xa lạ, lại có tác
- Nội dung thảo luận .
- Tổ chức thảo luận
- Tổng kết thảo luận.
b. Những yêu cầu cơ bản của mỗi khâu trong quá trình thảo luận:
* Chuẩn bị nội dung thảo luận :
Trước tiên giáo viên cần chọn bài , chọn vấn đề thích hợp cho học sinh thảo luận .
Cần lưu ý khi chọn đề tài thảo luận phải xem xét nghiên cứu xem học sinh đã biết
gì về chủ đề đã nêu ra.
Khi chọn được vấn đề thảo luận đúng yêu cầu, GV cần thông báo cho học sinh
chuẩn bị ý kiến (có thể viết thành văn bản) tham gia thảo luận.
Từ đó học sinh ý thức được yêu cầu của đề tài , các nguồn tài liệu chính, kế hoạch
thực hiện và nhiệm vụ của tập thể cũng như của từng cá nhân .
* Tổ chức thảo luận
- Mở đầu thảo luận
GV phân nhóm ,quy định thời gian
GV nên thông báo về chủ đề cần thảo luận, quy trình và nguyên tắc thảo
luận
- Hướng dẫn thảo luận.
Trong quá trình thảo luận GV làm nhiệm vụ quan sát, theo dõi mà không tham gia
ý kiến thảo luận ,không cắt ngang lời học sinh, không tỏ phản ứng nếu câu trả lời tranh
luận không đúng với ý mình. Tuy nhiên nhằm làm tăng thêm hứng thú khi thảo luận
,GV cũng có thể đưa ra các câu ,giống như "ván nhún" hoặc nêu ra cách thảo luận để
tạo không khí sôi nổi cho buổi thảo luận , tạo không khí thân mật ,cởi mở, khuyến khích
sự tham gia của mỗi HS trong thảo luận .Khi thảo luận ,GV phải nghe cẩn thận những
điều học sinh nói để hiểu học sinh nói gì.
* Tổng kết thảo luận :
GV tổng kết những ý kiến phát biểu , nêu lên một cách súc tích và có hệ thống
những ý kiến thống nhất và chưa thống nhất .
Tham gia ý kiến về những điều chưa thống nhất và bổ sung thêm những điều
cần thiết .Những ý kiến chưa thống nhất có thể sắp xếp vào buổi thảo luận sau
- Phải chuẩn bị nội dung trước ở nhà .
- Khi đến lớp có lệnh thảo luận phải nhanh chóng vào vị trí , phải biết dựa
vào SGK, kiến thức cũ đã học,lược đồ ,bản đồ ,bài tập, câu hỏi để bàn bạc thảo luận.
- Nhóm trưởng phải tôn trọng tất cả các ý kiến của thành viên trong nhóm
,phải làm sao (giảng giải ,phân tích …)cho các học sinh trung bình,yếu trong nhóm hiểu
được vấn đề và có thể thay mặt nhóm lên trình bày trước lớp .
- HS thảo luận nhỏ đủ nghe trong nhóm ,không cãi và và ồn ào ,đi lại trong
lớp ,khi có hiệu lệnh hết thời gian phải nhanh chóng quay về vị trí và tiếp tục chú ý theo
dõi để tiếp thu kiến thức hoặc bổ sung thêm ý kiến …
- Có thể cho nhóm này vấn đáp nhóm kia để kiểm tra độ sâu kiến thức .
* Trước khi thảo luận về một vấn đề ( một nội dung cần phân tích ,giải thích…)nên
cho mỗi cá nhân trong nhóm tự ghi ý kiến riêng vào phiếu học tập( hoặc giấy nháp
riêng )rồi đưa ra thảo luận thống nhất ý kiến đúng.
Với các bước thảo luận nhóm khi tiến hành giảng dạy tôi đã bàn bạc với đồng
nghiệp khác và tham khảo tài liệu rồi rút ra những đặc điểm chung là:
1. Giáo viên phải chọn nội dung thảo luận ,ghi lên bảng phụ
2. Phân nhóm và quy định nội dung cho từng nhóm hoạt động
3. Quy định thời gian thảo luận
4. Tất cả các đối tượng học sinh đều tham gia bàn bạc và đóng góp ý kiến
a. Đại diện nhóm ghi nội dung đã thống nhất vào bảng phụ
b. Các đối tượng còn lại trong nhóm ghi nội dung đã thống nhất vào phiếu
học tập ( hoặc ghi vào vở)
5. Cử đại diện của nhóm lên thuyết minh phần nội dung thảo luận cuả nhóm (Bất
kỳ học sinh nào, không nhất thiết phải cử học sinh khá,giỏi. Vì đây là nội dung đã thống
nhất)
6. GV cho các nhóm góp ý bổ sung nội dung của nhóm vừa trình bày cho đầy đủ.
7.Giáo viên chốt lại và cho học sinh chỉnh sửa những nội dung còn thiếu sót.
*Các tư liệu tôi tham khảo thêm:
- Sách giáo viên ,Sách giáo khoa, Sách bài tập, Sách thiết kế bài dạy môn Lịch sử 7
- Những vấn đề đổi mới phương pháp dạy học môn Lịch sử THCS (Nhà xuất bản
Lớp 7B 32 18 14