Tìm hiểu về Nhật Bản 1
TRÒ CHƠI TRUYỀN THỐNG VÀ THIẾU NHI
Bên cạnh các trò chơi điện tử hiện đại, trẻ con Nhật Bản ( và không ít người lớn)
ngày nay vẫn chơi những trò chơi có vẻ “không hợp thời” nhưng rất phổ biến. Trong đó có
những trò chơi rất gần gũi với Việt Nam. Sau đây là những trò chơi truyền thống và thiếu
nhi tiêu biểu của Nhật Bản.
1. Kendama
Từ rất lâu, Kendama là một trò chơi được ưa chuộng của người lớn và trẻ em ở Nhật.
Thọat nhìn, nó chỉ là một món đồ chơi đơn giản, thế nhưng bên trong nó là hơn cả ngàn kỹ
thuật cho những người chơi trở thành chuyên nghiệp. Món đồ chơi này được chơi bất cứ ở
đâu và ai cũng có thể chơi được, cả nam lẫn nữ, trẻ lẫn già. Người ta nói rằng trò chơi này
có lợi trong việc rèn luyện khả năng tập trung và tính kiên nhẫn.
Tuy nhiên ngày nay, trò chơi này không còn là trò chơi giải trí mà trở thành một môn thể
thao mang tính cạnh tranh với nhiều đối thủ khắp Nhật Bản.
LỊCH SỬ
Kendama ngày nay được làm từ một cái gậy với một đầu cuối nhọn, có gắn ba cái tách, và
một quả banh với một cái lỗ nhỏ ở cuối. Những cái tách ở hai phía của cây gậy được gọi là
tách nhỏ và tách lớn. Quả banh được nối với gậy bằng một sợi dây chắc chắn dài 40 cm.
Cuối cây gậy là đầu nhọn nơi mà người chơi cố gắng xiên quả banh. Đầu còn lại của cây
gậy là một cái tách gọi là tách trung.
Trò chơi cơ bản là thảy quả banh và cố gắng bắt lấy nó một trong những cái tách hay xiên
trái banh qua đầu nhọn của cây gậy. Mặc dù điều đó nghe có vẻ dễ dàng nhưng có một số
lượng nhiều vô kể về những kỹ thuật đặc biệt đê chơi.
Nhiều người có lẽ nghĩ rằng kendama bắt nguồn từ Nhật Bản, nhưng thực tế thì không
phải. Có rất nhiều giả thuyết, có những thông tin nói rằng kendama bắt nguồn ở Pháp vào
thế kỷ thứ mười sáu. Cũng có những giả thiết rằng trò chơi này bắt nguồn ở Hy Lạp hay
Trung Quốc, và sự thật thì không ai biết cả.
Ở Pháp, trò chơi này được gọi là bilboquet. Bil nghĩa là “trái banh” và boquet nghĩa là “cái
cây nhỏ”. Những từ đó cho thấy trò chơi liên quan đến việc chơi với một trái banh gỗ nhỏ.
Cách chơi của nó cũng khác với những gì chúng ta biết về kendama ng ày nay. Có một cái
tách lớn và một cái tách nhỏ ở hai phía của cây gậy, cây gậy là nơi quả banh được cột dính

nhau lớn nhất thế giới. Có những phiên bản thủ công của Kendama dưới rất nhiều hình
thức:
- "Kendama bóng chày" được mô phỏng theo hình dạng một chiếc gậy đánh bóng chày
- "Kendama kinh dị" thì quả bóng được vẽ hình một khuôn mặt trông rất ma quái
- Một phiên bản điện tử của Kendama được làm từ nhựa trong có gắn những con chip tổ
hợp đã được bày bán vào năm 1998. Sản phẩm này được gọi là Digi-ken (Kendama điện
tử)
Ngoài ra còn có các loại:
- Kendama búp bê gỗ
- Kendama sừng
KỸ THUẬT CHƠI
1.Cách cầm
Thọat nhìn Kendama rất dễ, nhưng bạn có thể sẽ thấy nó thật sự khó một khi bạn thử chơi
lần đầu. Sự cân bằng tuyệt đối là cần thiết và nó không chỉ dùng tay mà người chơi còn
phải sử dụng cơ thể một cách khéo léo, đặc biệt là đầu gối.
Cách để giữ kendama được gọi là grip.
Để biểu diễn “cách cầm oraza”, sử dụng ngón cái và ngón trỏ để giữ cây gậy với đầu
nhọn chúi xuống và cái tách trung hướng lên. Giữ ngón giữa và ngón áp út ở tách nhỏ.
Để “cầm ở đầu nhọn của gậy”, (point grip)bạn sẽ nắm lấy gậy sao cho tách trung nằm ở
Trò chơi truyền thống và thiếu nhi. Nguyễn Xuân Nga_ Lớp N1_07
Tìm hiểu về Nhật Bản 3
dưới và đầu nhọn của gậy ở phía trên.
Cách cầm rosoku” (rosoku grip)liên quan đến việc cầm cây gậy với đầu nhọn chĩa xuống
và tách nhỏ hướng vào mặt bạn
Để biểu diễn “cách cầm quả banh” (tama grip), bạn giữ quả banh sao cho cái lỗ hướng lên.
Còn “cách cầm bí mật” (secret grip), bạn giữ tách lớn và tách nhỏ bằng những ngón tay với
cây gậy song song với mặt đất
Chúng ta còn rất nhiều cách cầm khác nhưng những người chơi cần phải nắm vững năm
cách cơ bản này trước tiên.
2. Những thế đứng cơ bản.

• Vòng quanh Nhật Bản
Để biểu diễn kỹ thuật “vòng quanh Nhật Bản”, bạn sử dụng cách cầm đầu nhọn (đã hướng
dẫn ở trên) và để quả banh đung đưa dưới cây gậy. Sau đó quăng trái banh lên và chụp nó
bằng kozara. Tiếp đến, quăng nó từ kozara và chụp nó ở ozara. Cuối cùng, quăng nó từ
ozara và chụp nó ở điểm nhọn của cây gậy. Chúng ta có thể biểu diễn kozara trước hay
ozara trước đều được. Nếu bạn làm được kỹ thuật này, bạn thật sự giỏi môn kendama.
Trò chơi truyền thống và thiếu nhi. Nguyễn Xuân Nga_ Lớp N1_07
Tìm hiểu về Nhật Bản 4
2. Karuta ( bài karuta)
Trẻ em Nhật Bản cũng rất thích chơi bài có tên gọi karuta. Karuta có hình chữ nhật,
giống với những bộ bài Tây, nhưng thay vì sử dụng số và các kí tự cơ, rô, bích, tép, thì
chúng lại mang trên mình những hình ảnh, chữ viết, thậm chí cả những bài thơ. Trong một
hộp karuta có vài tá quân bài.
Một trong những phiên bản phổ biến nhất của trò chơi này có tên là iroha karuta, một
người được chỉ định là "người đọc" sẽ có một quân bài, và phải đọc những gì viết trên nó,
trong khi những người chơi khác ngồi xung quanh, rải bộ bài theo kí tự đầu tiên, hay một
số từ cùng với một bức ảnh. Khi người được chỉ định bắt đầu đọc những từ ghi trên bài,
các đấu thủ phải cố gắng tìm ra quân bài tương ứng trong đống bài trước mặt. Ai tìm ra
trước sẽ thắng vòng đó và được nhận quân bài đó. Chung cuộc, người nào có nhiều bài
nhất sẽ thắng. Iroha karuta ra đời vào thời Edo, và thông điệp trên những quân bài là
những câu nói nổi tiếng trong cuộc sống thường nhật.
3. Ayatori
Ayatori thường được xem là trò chơi của con gái. Dùng một sợi dây dài khoảng 120 cm,
cột hai đầu lại với nhau để tạo thành một vòng tròn. Mục đích là dùng sợi dây và các ngón
tay để thắt hình.
Có thể chơi Ayatori một mình hoặc với một người khác . Khi thi tài , một người giữ sợi
dây theo một hình cố định , còn người kia thắt một hình khác . Người nào phạm lỗi hoặc
làm hư hình dự định tạo ra là người thua cuộc .
Trò chơi truyền thống và thiếu nhi. Nguyễn Xuân Nga_ Lớp N1_07
Tìm hiểu về Nhật Bản 5