BÀI THAM LUẬN HỘI THẢO ANH VĂN CHUYÊN NGÀNH
Ths. Nguyễn Hoàng Bích Ngọc
Qua một năm giảng dạy Anh Văn Chuyên Ngành (AVCN) cho sinh viên ngành
Tin Học cùng với việc đang nghiên cứu và triển khai tài liệu giảng dạy AVCN dành cho
sinh viên ngành Vật Lý, tôi xin có một số nhận xét và ý kiến đề xuất dưới đây:
A. NHẬN XÉT VỀ GIÁO TRÌNH ACVN:
Thực chất nội dung của giáo trình AVCN chưa phản ánh đúng bản chất của tiếng
Anh chuyên ngành. Thật ra, việc giảng dạy tiếng Anh chuyên ngành (English for Specific
Purposes or ESP) không nằm ngoài mục tiêu phát triển bốn kỹ năng ngôn ngữ của sinh
viên như khi sinh viên học tiếng Anh đại cương (General English). Vì vậy, khi giảng dạy
AVCN, giáo viên không nên bỏ hẳn một kỹ năng nào đó trong số 4 kỹ năng nghe, nói,
đọc, viết. Tuy nhiên, tuỳ vào đặc trưng của mỗi ngành học mà các kỹ năng có mức độ
phân hoá trọng tâm khác nhau. Và cũng dựa vào đó, giáo viên có thể tập trung vào các kỹ
năng tương thích với ngành học để triển khai giáo trình và có cách thức kiểm tra, đánh
giá sinh viên cho phù hợp.
Do một số nguyên nhân chủ quan và khách quan mà giáo trình AVCN chưa đáp
ứng được yêu cầu của môn học. Giáo viên biên soạn giáo trình AVCN có kiến thức về
tiếng, nhưng lại hạn chế về mặt chuyên môn. Giáo trình chủ yếu được sưu tầm và biên
soạn lại từ các nguồn tài liệu sẵn có, thiếu tính hệ thống và rời rạc về nội dung, chưa thật
sự đi sâu vào chuyên ngành của môn học. Chính vì vậy, sau khi học xong học phần
AVCN, sinh viên có cảm giác mình “không học được nhiều cả kiến thức chuyên môn lẫn
ngoại ngữ” và vì thế kỹ năng ngôn ngữ cũng bị mai một.
B. MỘT SỐ KHÓ KHĂN VÀ HẠN CHẾ TRONG GIẢNG DẠY AVCN:
- Giáo viên giảng dạy chưa có nhiều kinh nghiệm và kiến thức sâu rộng về ngành
học mình đang dạy vì vậy phải chịu áp lực khi giảng dạy AVCN vì phải tìm tòi học hỏi
thêm về nội dung môn học và thiếu tự tin trong khi chuyển tải nội dung chuyên ngành
đến sinh viên.
- Sinh viên vẫn chưa quen với cách học tiếng Anh chuyên sâu hoá về nội dung
chuyên ngành. Kiến thức ngoại ngữ và kiến thức chuyên ngành của các em vẫn còn hạn
chế.
- Đối với một số ngành học đòi hỏi có giờ thực hành, như ngành Tin học, chưa có
các bài tập trong giáo trình.
- Nếu có thể, giáo viên biên soạn tài liệu nên giới thiệu một số websites trên mạng
interenet cho sinh viên vào tham khảo thông tin liên quan đến nội dung bài học và giao
một số bài tập liên quan đến thông tin sinh viên tìm được trên mạng, cho sinh viên làm
việc theo đôi hoặc nhóm để có thể khai thác nguồn tài liệu điện tử phục vụ môn học và
đồng thời tạo thói quen tự học tập, tự nghiên cứu cho sinh viên.
- Nên giới thiệu các tự điển chuyên ngành (tự điển in thành cuốn hoặc tự điển
điện tử trên mạng) mà sinh viên có thể sử dụng để tra cứu từ vựng có trong giáo trình.
- Nên thiết kế phần phụ lục từ vựng chuyên ngành (Glossary) theo chủ điểm hoặc
theo từng chương để sinh viên tham khảo thêm.
- Nếu có kinh phí và điều kiện, Nhà trường có thể tận dụng nguồn nhân lực sẵn có
để thành lập đội ngũ giáo viên giảng dạy AVCN chủ đạo bằng cách chọn ra một số giáo
viên tiêu biểu, có năng lực đảm trách giảng dạy AVCN từ các ngành khác nhau và từ Bộ
môn Ngoại Ngữ. Nên có các khoá học nâng cao, bồi dưỡng kiến thức chuyên ngành của
môn học dành cho giáo viên dạy AVCN. Song song đó, cần tạo điều kiện cho giáo viên
giảng dạy chuyên ngành bổ sung, cập nhật kiến thức ngoại ngữ. Có như thế thì việc biên
soạn hay triển khai tài liệu giảng dạy AVCN sẽ tránh khỏi một số hạn chế, khó khăn, vấp
váp. Chẳng hạn như giáo viên giảng dạy AVCN không hiểu rõ hoặc hiểu chưa thấu đáo
các thuật ngữ chuyên ngành hay các kiến thức liên quan tới ngành học có thể dẫn đến một
số hoài nghi trong sinh viên về nội dung chuyên môn mà các em đang được học bằng
tiếng Anh từ giáo viên giảng dạy AVCN. Trong khi đó, giáo viên chuyên ngành lại thiếu
hụt kiến thức ngoại ngữ để truyền đạt nội dung môn học cho sinh viên bằng tiếng Anh.
- Giáo trình AVCN nên thể hiện tính hệ thống và gắn kết với môn học chuyên
ngành của sinh viên hơn là sản phẩm sưu tầm, cắt ghép từ những nguồn tài liệu khác dưới
dạng những bài đọc theo chủ điểm rời rạc.
2.Về cách thức triển khai nội dung giáo trình AVCN:
Trang 2/4
- Các giáo viên ngoại ngữ có thể linh hoạt áp dụng những phương thức giảng dạy
khác nhau tuỳ vào nội dung của giáo trình và đặc thù của mỗi ngành học.
- Nên có một số tiết dạy chung (co-teaching) giữa giáo viên tiếng Anh và giáo
học, tự nghiên cứu.
- Nên tổ chức Hội nghị học tốt Anh Văn Chuyên ngành theo từng môn học ở đầu
mỗi học kỳ để sinh viên có thể học hỏi kinh nghiệm từ giáo viên giảng dạy tiếng Anh và
giáo viên giảng dạy chuyên môn ngành học và có thể thu thập thêm một số nguồn tài liệu
tham khảo từ thầy cô, bạn bè thông qua buổi Hội nghị học tốt.
3. Về cách thức kiểm tra đánh giá sinh viên:
- Các giáo viên biên soạn và giảng dạy cùng một khối lớp nên ngồi lại để thống
nhất cách thức kiểm tra, đánh giá sinh viên trước khi đưa giáo trình vào triển khai thực
hiện. Tuỳ theo đặc trưng của từng ngành học mà các kỹ năng ngôn ngữ được chú trọng
đánh giá. Tuy nhiên, đối với kỹ năng nghe, do băng đĩa các bài nghe tiếng Anh chuyên
ngành còn hạn chế, nên khi biên soạn giáo trình, giáo viên biên soạn có thể tận dụng
nguồn giáo viên bản xứ nói tiếng Anh đang công tác tại trường để tự ghi âm những bài
Trang 3/4
nghe phục vụ cho công tác giảng dạy và kiểm tra, đánh giá và lồng ghép những bài tập
luyện kỹ năng nghe nói vào trong giáo trình.
- Hai kỹ năng cơ bản trong việc kiểm tra đánh giá sinh viên học AVCN là kỹ năng
sử dụng thuật ngữ chuyên ngành, kỹ năng đọc hiểu và kỹ năng dịch thuật. Ngoài ra, giáo
viên có thể cho sinh viên thực hiện việc kiểm tra đánh giá kỹ năng nghe nói trong quá
trình học để sinh viên có thái độ học tập nghiêm túc hơn đối với 4 kỹ năng ngôn ngữ và
hạn chế sự mai một kỹ năng ngôn ngữ của sinh viên.
- Việc kiểm tra đánh giá các kỹ năng ngôn ngữ nên gắn liền với việc kiểm tra kiến
thức chuyên ngành cho sinh viên.
Trang 4/4