BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
CHƯƠNG TRÌNH, KẾ HOẠCH HÀNH ĐỘNG
Thực hiện Chiến lược Quốc gia phòng, chống và
giảm nhẹ thiên tai đến năm 2020
vào chương trình, kế hoạch phát triển ngành Nông nghiệp và phát triển nông thôn
..................4
5.

Lập và rà soát qui hoạch
.....................................................................................................................5
6.

Xã hội hoá và phát triển nguồn nhân lực
..........................................................................................5
7.

Nâng cao nhận thức của cộng đồng
..................................................................................................5
8.

Phát triển khoa học công nghệ về phòng, chống và giảm nhẹ thiên tai
.......................................6
9.

Củng cố hệ thống đê điều, hồ đập
.....................................................................................................6
10.

Đẩy mạnh hợp tác và hội nhập quốc tế
.............................................................................................7
IV. DANH MỤC CÁC CHƯƠNG TRÌNH, DỰ ÁN.................................................................. 7
GIẢI PHÁP PHI CÔNG TRÌNH ............................................................................................. 7
1.


2.

Phạm vi theo dõi, đánh giá theo kế hoạch 5 năm
..........................................................................35
3.

Kết nối hệ thống từ Bộ Nông nghiệp và PTNT xuống tỉnh
.........................................................36
4.

Nhân sự và kinh phí vận hành hệ thống giám sát và đánh giá
.....................................................36
PHỤ LỤC: TỔNG HỢP CÁC CHƯƠNG TRÌNH, DỰ ÁN
Chương trình, Kế hoạch Hành động thực hiện Chiến lược Quốc gia về phòng, chống và GNTT đến năm 2020 của Bộ Nông nghiệp và PTNT
 
1

I. NHỮNG CĂN CỨ ĐỂ XÂY DỰNG CHƯƠNG TRÌNH HÀNH ĐỘNG
Thiên tai ở Việt Nam là tác nhân gây cản trở trực tiếp tới sự phát triển kinh tế, phát
triển bền vững, gia tăng đói nghèo; là trở ngại lớn trong quá trình phấn đấu đạt các mục
tiêu phát triển đất nước. Việt Nam có tới hơn 80% dân số có nguy cơ chịu ảnh hưởng trực
tiếp của thiên tai. Thiên tai xảy ra đã làm mất đi nhi
ều thành quả của quá trình phát triển
kinh tế - xã hội trong cả nước. Chỉ tính 10 năm qua (1998-2007), các loại thiên tai như:
bão, lũ, tố lốc... đã gây thiệt hại đáng kể về người và tài sản của nhà nước và nhân dân:
làm chết và mất tích 5.155 người, bị thương 5.530 người; làm đổ, trôi, ngập, hư hỏng
khoảng 5.494.000 ngôi nhà. Thiệt hại về vật chất lên tới 55.542 tỷ đồng.
Trên phạm vi toàn cầu, thiên tai được dự báo s
ẽ xảy ra ngày càng nhiều hơn về số
lượng, phức tạp hơn về diễn biến và nghiêm trọng hơn về hậu quả. Sự nóng lên toàn cầu

ấn sông, lấn
biển, san đồi, núi để xây dựng, chặt phá rừng, san phá những cồn cát tự nhiên ven biển đã
Chương trình, Kế hoạch Hành động thực hiện Chiến lược Quốc gia về phòng, chống và GNTT đến năm 2020 của Bộ Nông nghiệp và PTNT
 
2

làm tăng nguy cơ mất an toàn khi có thiên tai, ảnh hưởng đến phát triển kinh tế và phá
hủy môi trường.
Chiến lược Quốc gia về phòng chống và giảm nhẹ thiên tai đến năm 2020 được Thủ
tướng Chính phủ phê duyệt tháng 11 năm 2007. Chỉ đạo thực hiện các chương trình bằng
các biện pháp phi công trình và công trình nhằm hoàn thành mục tiêu chiến lược đề ra
“Huy động mọi nguồn lực để thực hiện có hiệu quả công tác phòng, chống và giả
m nhẹ
thiên tai từ nay đến năm 2020 nhằm giảm đến mức thấp nhất thiệt hại về người và tài sản,
hạn chế sự phá hoại tài nguyên thiên nhiên, môi trường và di sản văn hóa, gópphần quan
trọng bảo đảm phát triển bền vững của đất nước, bảo đảm quốc phòng, an ninh”.
Thực hiện Kế hoạch Phát triển nông nghiệp, nông thôn 5 năm 2006-2010 của Bộ
Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: “Xây dự
ng một nền nông lâm nghiệp sản xuất hàng
hóa quy mô lớn, hiện đại, hiệu quả và bền vững; có năng suất, chất lượng và sức cạnh
tranh cao trên cơ sở ứng dụng các thành tựu khoa học công nghệ tiên tiến để đáp ứng
được nhu cầu trong nước và xuất khẩu” và “Xây dựng nông thôn có cơ cấu kinh tế hợp
lý, có quan hệ sản xuất phù hợp, kết cấu hạ tầng kinh tế
- xã hội phát triển ngày càng hiện
đại, mọi người có việc làm, thu nhập và đời sống nhân dân được nâng cao, giàu đẹp,
công bằng, dân chủ, văn minh”.
Xuất phát từ yêu cầu phát triển bền vững, giảm thiểu tác hại do thiên tai gây ra góp
phẩn ổn định về kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và bảo vệ môi trường sống, Bộ
Nông nghiệp và Phát triển nông thôn xây dựng chương trình hành động thực hiện Chiến
lược Quốc gia phòng chống và gi

ương đến địa phương;
b. Đánh giá và theo dõi các loại hình rủi ro thiên tai tác động trực tiếp đến nông
nghiệp và phát triển nông thôn nhằm thực hiện tốt công tác qui hoạch phát triển
nông nghiệp và nông thôn tại các vùng thường xuyên bị ảnh hưởng bởi thiên
tai;
c. Củng cố và nâng cao hệ thống c
ảnh báo thiên tai ở Trung ương và địa phương;
d. Nâng cao năng lực quản lý rủi ro thiên tai bao gồm các cấp, các ngành trong sự
nghiệp phòng, chống và giảm nhẹ thiên tai nói chung và lĩnh vực nông nghiệp
và phát triển nông thôn nói riêng;
e. Đào tạo kiến thức về quản lý rủi ro thiên tai của dựa vào cộng đồng chú trọng
các vùng thường xuyên bị ảnh hưởng bởi thiên tai để xây dựng một cộng đồng
an toàn;
f. Giảm thiểu các yế
u tố cơ bản gây rủi ro thiên tai bằng các biện pháp như trồng
và quản lý bền vững hệ thống rừng phòng hộ (bao gồm rừng phòng hộ đầu
nguồn, rừng phòng hộ ven biển), tu bổ, củng cố và xây dựng các công trình
phòng, chống thiên tai… tại các vùng thường xuyên bị ảnh hưởng bởi thiên tai.
2. Xây dựng hoàn thiện hệ thống pháp luật và cơ chế chính sách:
- Nghiên cứu xây dựng Luật Phòng, chống và giảm nhẹ
thiên tai. Phối hợp trong
việc xây dựng và ban hành các chính sách cứu trợ thiên tai cho từng vùng: sống chung với
lũ, phân lũ, chậm lũ, vùng có nguy cơ cao xảy ra lũ quét và sạt lở đất,...
- Rà soát hệ thống văn bản pháp luật đã có về cơ chế, chính sách liên quan đến lĩnh
vực quản lý thiên tai trong ngành.
- Xây dựng chính sách khuyến khích các hoạt động khoa học công nghệ, thu hút đầu
tư, hợp tác quốc tế, huy động nguồn lực cho lĩnh v
ực phòng, chống và giảm nhẹ thiên tai.
Chương trình, Kế hoạch Hành động thực hiện Chiến lược Quốc gia về phòng, chống và GNTT đến năm 2020 của Bộ Nông nghiệp và PTNT
 

cường bảo vệ rừng đầu nguồn và quản lý lưu vực. ...
- Cải thiện điều kiện sống và nuôi tr
ường sống của người dân nông thôn bằng cách
bố trí, sắp xếp lại dân cư nông thôn thích nghi với điều kiện diễn biến thiên tai. Đặc biệt
tập trung thực hiện bố trí sắp xếp lại dân cư các làng nghề, các vùng có nguy cơ thiên tai,
vùng thiếu đất, điều kiện sống khó khăn.
- Lồng ghép các nội dung phòng, chống và giảm nhẹ thiên tai trong kế hoạch phát
triển ngành tập trung vào các dự án đầu tư, cải t
ạo nâng cấp kết cấu hạ tầng; các dự án
nâng cấp trang thiết bị phòng chống lụt bão và giảm nhẹ thiên tai. Đánh giá tác động của
Chương trình, Kế hoạch Hành động thực hiện Chiến lược Quốc gia về phòng, chống và GNTT đến năm 2020 của Bộ Nông nghiệp và PTNT
 
5

thiên tai trong việc lập các dự án đầu tư vào kết cấu hạ tầng phát triển ngành nhằm đề
xuất các giải pháp.
5. Lập và rà soát qui hoạch
- Rà soát, bổ sung quy hoạch phòng chống thiên tai từng địa phương, từng vùng và
trên phạm vi cả nước nhằm giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra; Ổn định dân cư, tạo
điều kiện phát triển kinh tế, xã hội. Làm cơ sở xây dựng các chương trình đầu tư và ho
ạch
định dân cư nhằm phát triển bền vững.
- Lồng ghép qui hoạch phòng, chống và giảm nhẹ thiên tai vào qui hoạch phát triển
từng lĩnh vực, đánh giá tác động của thiên tai trong việc lập các dự án đầu tư, các đề án,
chương trình mục tiêu phát triển.
6. Xã hội hoá và phát triển nguồn nhân lực và tăng cường cơ sở vật chất kỹ thuật
- Thực hiện chính sách xã hội hoá đối với công tác phòng, chống và gi
ảm nhẹ thiên
tai, trong đó: tạo điều kiện cho người dân tham gia vào quá trình xây dựng văn bản pháp
luật, lập quy hoạch, kế hoạch, quản lý và giám sát việc thực hiện các chương trình, dự án

n và những biện pháp hỗ trợ lẫn nhau khi bão xảy ra trên vùng biển đánh bắt
nhằm đảm bảo an toàn cho tính mạng và tài sản của ngư dân
- Phát triển các chương trình tập huấn cho các đối tượng trực tiếp tham gia công tác
phòng, chống và giảm nhẹ thiên tai, chú trọng tới cán bộ quản lý, cán bộ lập kế hoạch, cán
bộ chuyên trách, cán bộ cơ sở.
8. Phát triển khoa học công nghệ về phòng, chống và giảm nhẹ thiên tai
-
Đẩy mạnh các hoạt động điều tra cơ bản, đầu tư nghiên cứu khoa học và ứng dụng
công nghệ mới trong lĩnh vực phòng, chống và giảm nhẹ thiên tai.
- Hiện đại hóa hệ thống thông tin cảnh báo sớm từ trung ương đến các vùng, miền và
địa phương. Chú trọng các hình thức thông tin liên lạc có hiệu quả, nhất là ở vùng núi,
vùng biển, vùng sâu, vùng xa.
- Nhà nước khuyến khích áp dụng các thành tựu khoa học công nghệ tiên tiến nâng
cao n
ăng lực dự báo, cảnh báo, thông tin liên lạc; nâng cao năng lực nghiên cứu theo dõi
các biến đổi khí hậu của trái đất, các biến động của tự nhiên trong khu vực và lãnh thổ;
khuyến khích ứng dụng công nghệ mới, vật liệu mới trong lĩnh vực phòng, chống và giảm
nhẹ thiên tai.
- Từng bước phát triển các chuyên ngành khoa học về thiên tai: tình trạng khẩn cấp,
quản lý thiên tai, phát triển bền vững, phục hồi sản xuất và môi tr
ường sau thiên tai.
9. Củng cố hệ thống đê điều, hồ đập và phát triển rừng phòng hộ
- Xây dựng, củng cố và nâng cấp hệ thống đê sông, đê biển phù hợp mức thiết kế,
kết hợp sử dụng đa mục tiêu phục vụ phát triển kinh tế, xã hội. Chú trọng nâng cao chất
lượng thân đê, chống xuống cấp, xoá dần các vị trí xung yếu ở
nền đê, cống dưới đê; hoàn
thiện mặt cắt đê theo thiết kế, cứng hoá mặt đê kết hợp với giao thông nông thôn.
- Tăng cường đầu tư cho trồng rừng phòng hộ bảo vệ đê điều và hồ đập, rừng ngập
mặn chống sóng, việc chăm sóc bảo vệ rừng phòng hộ là nhiệm vụ thường xuyên của
công tác bảo vệ đê

Nhiệm vụ chủ yếu:
Dựa trên các văn bản luật và dưới luật đã được ban hành như
Luật Tài nguyên nước, Luật Đê điều, Pháp lệnh phòng, chống lụt, bão, Pháp lệnh phòng
chống cháy rừng… để xây dựng thành một luật chung, thống nhất về công tác phòng,
chống và giảm nhẹ thiện tai áp dụng trong cả nước nhằm nâng cao trách nhiệm của chính
quyền các cấp, cơ quan Nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội và m
ọi công dân trong
việc phòng, chống và khắc phục hậu quả thiên tai giảm nhẹ thiệt hại, nhanh chóng ổn định
đời sống của nhân dân, bảo vệ và phục hồi sản xuất, hạn chế ảnh hưởng xấu đến môi
trường sinh thái.
Kế hoạch thực hiện:
Dự thảo luật phòng chống và giảm nhẹ thiên tai dự kiến được
hoàn thiện trong 2 năm 2009 và 2010, ban hành áp dụng thực hiện từ năm 2011.
Cơ quan thực hiện:
Với chức năng, nhiệm vụ được giao, Cục Quản lý Đê điều và
PCLB chủ trì thực hiện và phối hợp chặt chẽ với các Bộ, ngành và các tỉnh, thành phố
Chương trình, Kế hoạch Hành động thực hiện Chiến lược Quốc gia về phòng, chống và GNTT đến năm 2020 của Bộ Nông nghiệp và PTNT
 
8

trong cả nước kết hợp với sự hỗ trợ của các chương trình, dự án về giảm nhẹ thiên tai và
biến đổi khí hậu của Chính phủ và các tổ chức quốc tế, tổ chức Phi chính phủ.
1.2. Xây dựng Luật Thủy lợi.
Mục tiêu:
Đảm bảo công tác qui hoạch, xây dựng, vận hành sử dụng, quản lý và bảo
vệ các công trình thủy lợi được thống nhất và thực hiện hiệu quả ở các cấp, ngành trong
cả nước.
Nhiệm vụ chủ yếu:
Nâng cao trách nhiệm của chính quyền các cấp, cơ quan Nhà
nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội và mọi công dân trong việc qui hoạch, xây dựng, vận

trong lĩnh vực quản lý rừng, bảo vệ rừng và quản lý lâm sản.
Mục tiêu:
Đảm bảo sự thống nhất của các cấp, các ngành, các địa phương và các tổ
chức, cá nhân trong và ngoài nước trong việc quản lý, khai thác và bảo vệ rừng và lâm sản
một cách hiệu quả.
Chương trình, Kế hoạch Hành động thực hiện Chiến lược Quốc gia về phòng, chống và GNTT đến năm 2020 của Bộ Nông nghiệp và PTNT
 
9

Nhiệm vụ chủ yếu: Nâng cao trách nhiệm của chính quyền các cấp, cơ quan Nhà
nước, tổ chức kinh tế trong và ngoài nước và chủ rừng, mọi công dân trong việc quản lý,
khai thác và bảo vệ rừng, lâm sản nhằm khuyến kích phát triển rừng và hạn chế đến mực
thấp nhất việc khai thác, phá rừng bừa bãi.
Kế hoạch thực hiện:
Bản sửa đổi, bổ sung Nghị định sẽ được hoàn thành và trình
Chính phủ phê duyệt cuối năm 2009.
Cơ quan thực hiện:
Cục Kiểm lâm chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan trong
và ngoài Bộ Nông nghiệp và PTNT, các vườn quốc gia, chủ rừng và các tỉnh, thành phố
có rừng để thực hiện.
1.5. Điều chỉnh Thông tư liên tịch của Bộ Nông nghiệp và PTNT và Bộ Công an
hướng dẫn một số điều của Nghị định 09/2006/NĐ-CP ngày 16/01/2006 quy định
về phòng chống cháy rừng.
Mục tiêu:
Đảm bảo an toàn cho rừng phòng hộ, đặc dụng và sản xuất.
Nhiệm vụ chủ yếu:
Nâng cao trách nhiệm của chính quyền các cấp, cơ quan Nhà
nước, tổ chức kinh tế trong và ngoài nước và chủ rừng, mọi công dân trong việc phòng,
chống cháy rừng.
Kế hoạch thực hiện:

Đảm bảo sự thống nhất của các cấp, các ngành, các địa phương và các tổ
chức, cá nhân trong và ngoài nước trong việc quản lý, sử dụng và bảo vệ công trình đê
điều.
Nhiệm vụ chủ yếu:
Nâng cao trách nhiệm của chính quyền các cấp, cơ quan Nhà
nước, tổ chức kinh tế trong và ngoài nước và các cá nhân trong việc quản lý, sử dụng và
bảo vệ công trình đê điều nhằm đảm bảo an toàn đê điều phòng, chống lụt bão.
Kế hoạch thực hiện:
Bản sửa đổi, bổ sung Nghị định sẽ được hoàn thành và trình
Chính phủ phê duyệt cuối năm 2009.
Cơ quan thực hiện:
Cục Quản lý Đê điều và PCLB chủ trì, phối hợp với các cơ quan
liên quan trong và ngoài Bộ Nông nghiệp và PTNT và các tỉnh, thành phố có rừng để thực
hiện.
1.8. Rà soát, sửa đổi, bổ sung văn bản pháp luật khác liên quan đến công tác phòng,
chống và quản lý rủi ro thiên tai.
Mục tiêu:
Đảm bảo công tác phòng, chống và quản lý rủi ro thiên tai trong lĩnh vực
nông nghiệp và phát triển nông thôn được thực hiện một cách hiệu quả đáp ứng nhu cầu
phát triển kinh tế, xã hội của cả nước.
Nhiệm vụ chủ yếu:
Bổ sung hoàn thiện hệ thống văn bản pháp lý về công tác phòng,
chống và giảm nhẹ thiên tai trong lĩnh vực nông nghiệp và phát triển nông thôn ở các cấp,
các ngành.
Kế hoạch thực hiện:
Được rà soát, bổ sung sửa đổi và xây dựng mới theo nhu cầu
phát triển kinh tế xã hội của các nước trong giai đoạn 2009 – 2020.
Cơ quan thực hiện:
Với trách nhiệm và nhiệm vụ chuyên môn được giao, từng đơn
vị trong Bộ Nông nghiệp và PTNT chủ động tổ chức thực hiện và phối hợp chặt chẽ với

quả;
- Xây dựng, thực hiện và mở rộng các hình thức quản lý rừng cộng đồng;
- Thiết lập hệ thống khuyến lâm nhà nước các cấp và có cơ chế hỗ trợ tổ chức
khuyến lâm tự nguyện cho thôn, xã có rừng;
- Xây dựng các đơn vị chuyên trách về giám sát, đánh giá gắn với việc kiệ
n toàn
hệ thống lập kế hoạch lâm nghiệp các cấp;
- Nghiên cứu định giá các dịch vụ môi trường của rừng như bảo vệ nguồn nước,
chống xói mòn đất, chống bồi tụ, hập thụ CO2, du lịch sinh thái…; Xây dựng cơ
chế chi trả cho các dịch vụ môi trường trong giai đoạn 2006 – 2010;
- Đến năm 2007, xây dựng và triển khai hoạt động Quỹ bảo vệ và phát triển r
ừng.
Kế hoạch thực hiện:
Từ 2009 – 2020.
Cơ quan chủ trì thực hiện:
Cục Lâm nghiệp và phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên
quan ngoài Bộ và các tỉnh, thành phố.
1.10. Chương trình chống sa mạc hóa.
Mục tiêu:
Xây dựng chính sách quốc gia, xác định trách nhiệm của từng Bộ, ngành,
UBND tỉnh, thành phố trong việc thực hiện các nhiệm vụ trên, tổ chức được các mối quan
hệ quốc tế, xác định được nguồn vốn và cơ chế quản lý vốn để bảo đảm cơ sở vững chắc
thực hiện nhiệm vụ phòng, chống và khắc phục tình trạng sa mạc hóa theo chương trình
hành động đã
được xác định.
Nhiệm vụ chủ yếu:

- Hoàn thiện cơ sở pháp lý bảo vệ tài nguyên đất, rừng và nước đề phòng chống
sa mạc hóa, đáp ứng kịp thời những yêu cầu mới;
- Xây dựng Thông tư hướng dẫn huy động và quản lý nguồn vốn thực hiện

Cơ quan thực hiện:
Với trách nhiệm và nhiệm vụ chuyên môn được giao, từng đơn
vị trong Bộ Nông nghiệp và PTNT chủ động tổ chức thực hiện và phối hợp chặt chẽ với
các đơn vị liên quan ngoài Bộ và các tỉnh, thành phố để kiện toàn tổ chức bộ máy của
mình dưới chủ trương chung của Bộ.
2.2. Tăng cường năng lực cho các cơ quan quản lý thiên tai từ Trung ương đến địa
phương.
Mục tiêu:
Đảm bảo 100% cán bộ chính quyền địa phương các cấp trực tiếp làm công
tác phòng, chống thiên tai được tập huấn, nâng cao năng lực và trình độ về công tác
phòng, chống và giảm nhẹ thiên tai.
Nhiệm vụ chủ yếu:
Triển khai các khóa đào tạo kiến thức về quản lý rủi ro thiên tai
hàng năm cho các cán bộ chính quyền các cấp; xây dựng Trung tâm quản lý rủi ro thiên
tai cấp trung ương và cấp tỉnh nhằm đáp ứng yêu cầu về phòng, chống thiên tai trong thế
kỷ 21.
Kế hoạch thực hiện:
Được chia làm 03 giai đoạn: Từ 2009 – 2010, từ 2011 – 2015
và từ 2016 – 2020. Chương trình sẽ tổ chức triển khai đào tạo nâng cao năng lực về quản
lý, phòng chống vfa giảm nhẹ thiên tai cho cán bộ của 63 tỉnh, thành phố trong cả nước.
Chương trình, Kế hoạch Hành động thực hiện Chiến lược Quốc gia về phòng, chống và GNTT đến năm 2020 của Bộ Nông nghiệp và PTNT
 
13

Cơ quan thực hiện: Cục Quản lý đê điều và PCLB chủ trì triển khai thực hiện và
phối hợp chắt trẽ với các đơn vị liên quan trong và ngoài Bộ Nông nghiệp và PTNT, với
các địa phương và các tổ chức quốc tế, phi chính phủ.
2.3. Nâng cao năng lực về quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng, đặc biệt đối với
vùng thường xuyên bị ảnh hưởng bởi thiên tai.
Mục tiêu:

2.5. Chuyển giao tiến bộ kỹ thuật trồng rừng cho nông dân và nhân rộng các mô hình
tiên tiến về bảo vệ, phát triển rừng.
Mục tiêu:
Đến 2010, xây dựng chương trình tài liệu khuyến lâm, 30% hộ nông dân
được huấn luyện, thu hút 20% các tổ chức tư nhân và xã hội tham gia hoạt động khuyến
lâm, tăng gấp 5 lần khối lượng thông tin tuyên truyền so với thời điểm hiện tại.
Nhiệm vụ chủ yếu:
Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn kỹ thuật, quản lý cho nông
dân. Hỗ trợ xây dựng các câu lạc bộ, thự viện khuyến nông ở xã, thôn, bản; duy trì các