Lại nói về Sinh Tố, Khoáng Chất

Bác sĩ Nguyễn Ý Ðức (Câu Chuyện Thầy Lang)

Trong góc tiệm phở, cụ Linh và cụ Đặng đang rù rì tâm sự:
-Này cụ ạ, từ ngày tôi uống thêm sinh tố E, “thằng nhỏ” nó mạnh ra phết.
-Vậy à, thế cụ uống bao nhiêu viên?
-Tôi uống có một viên mỗi ngày. Nhưng hình như khi nào uống tới 2 viên thì tốt hơn. Tốt
hơn cả mấy chú V, C đấy. (1)
-Vậy thì tôi cũng phải thử mới được. Chứ cứ “Trên bảo, dưới không nghe”mãi, chán quá.
Truyền hình, radio, báo chí thường xuyên phổ biến những quảng cáo, kết quả nghiên cứu
cho hay sinh tố này làm tóc óng mượt, làm da mềm mát, khoáng chất kia giúp trẻ mãi
không già, ăn ngon ngủ yên, không còn căng thẳng buồn phiền lại thêm thông minh, nhớ
dai siêu việt.
Các nhà kinh tế cho hay, hàng năm công chúng tiêu cả nhiều tỷ đô la để mua các sinh tố
khoáng chất về dùng thêm. Cứ theo như thăm dò dư luận thì có tới 70-80% dân chúng
đang dùng thêm sinh tố khoáng chất theo ý muốn của mình, do bạn bè rỉ tai, sau khi nghe
“khuyến mãi” hoặc do bác sĩ chỉ định.
Vậy thì sinh tố, khoáng chất là gì, công dụng ra sao mà được nhiều người tốn tiền mua về
dùng thêm như vậy?
Hiểu biết căn bản
Tiếng Anh, Pháp gọi sinh tố là Vitamins. Vita là life, là sự sống; amin là tên một hóa
chất. Vậy thì vitamins là “hóa chất amin cần thiết cho sự sống.”
Từ điển y học Webster định nghĩa vitamins là “một trong những chất hữu cơ, hiện diện
với số lượng rất ít trong thực phNm thiên nhiên và rất cần thiết cho sự chuyển hóa bình
thường trong cơ thể”.
Theo các nhà y khoa học, số lượng sinh tố cần thiết cho cơ thể rất ít, tính theo phần ngàn
của gram (milligram), đôi khi nhỏ hơn nữa, phần triệu của gram. Chẳng hạn như sinh tố
C là sinh tố nên cung cấp cho cơ thể nhiều nhất, mà cũng chỉ có 60mg mỗi ngày, sinh tố
B12 chỉ cần 6mcg/ ngày. 1mcg bằng 1/triệu gram.
Sinh tố có tự nhiên trong thực phNm, đôi khi do cơ thể tạo ra và có thể được tổng hợp

Nên để ý là các sản phNm này được xếp vào loại dinh dưỡng phụ thêm, chứ không thay
thế cho thực phNm và cũng không là dược phNm. Nhà sản xuất không cần xin phép chính
quyền trước khi tung ra thị trường, trừ khi gây ra nguy hại cho sức khỏe công chúng. Tới
khi đó thì chính quyền mới can thiệp, yêu cầu thu hồi.
Một số người nghiêng về việc cần dùng thêm, vì:
-Cho là thực phNm càng ngày càng kém phNm chất vì đất trồng trọt kém mầu mỡ, nhiều
hóa chất trừ sâu, phân bón hóa học khiến cho sản phNm nom đẹp chứ ít dinh dưỡng.
-Nhiều người dường như thích ăn thực phNm tạp nham hơn là thực phNm nhiều dinh
dưỡng, do đó họ sợ là sẽ thiếu sinh tố khoáng chất.
-Mọi người làm việc cực nhọc hơn và ăn uống ít hơn vì không có thì giờ, đưa tới thiếu
sinh tố khoáng chất.
-Đọc nghe các lời giới thiệu nói dùng thêm sẽ tăng cường sinh lực, bồi bổ trí óc, ăn ngủ
điều hòa, trẻ mãi không già…
Do đó họ cảm thấy yên tâm hơn, nếu uống thêm mấy viên hỗn hợp sinh tố, khoáng chất.
Điều này thực ra cũng hợp lý, nếu dùng vừa phải sau khi đã tham khảo ý kiến với bác sĩ
gia đình.
Giới chức dinh dưỡng, y tế thường dè dặt hơn với các ý kiến như:
-Nên để ý là chưa có sự đồng thuận của các nhà nghiên cứu về việc dùng thêm một số
lượng lớn sinh tố khoáng chất có thể phòng tránh được bệnh và đưa tới tuyệt hảo về sức
khỏe.
-Khoa Trưởng Danh Dự khoa Dinh Dưỡng Stanley Gerhoff, Đại Học uy tínTufts, tâm sự
như sau: “Không gì làm vui lòng chúng tôi hơn là khi có thể thông báo cho công chúng
rằng dùng liều lượng lớn một hoặc nhiều chất dinh dưỡng sẽ mang đến phúc lợi cho sức
khỏe. Trước khi nói được như vậy, một số tiêu chuNn cần được xác định: sản phNm phải
hữu hiệu, an toàn với số lượng dùng rõ ràng. Các chất chống oxy hóa chưa hội đủ các tiêu
chuNn này. Kết quả nhiều nghiên cứu đã bị các khoa học gia, truyền thông và các doanh
nhân sản xuất antioxidant bóp méo. Công chúng trở nên bối rối, khó mà phân biệt thực,
hư.
-Tại Hoa Kỳ, trên mỗi sản phNm phụ thêm, các nhà sản xuất đều phải ghi rõ là “Các điều
ghi ở đây chưa được cơ quan Thực Dược Phẩm đánh giá. Sản phẩm này không có mục

các đa sinh tố khoáng chất để bổ sung cũng như để tăng cường hệ miễn nhiễm, bảo vệ cơ
thể với rủi ro bệnh tật.
-Với phụ nữ ở tuổi mãn kinh, giảm estrogen đưa calci vào xương, cần hỏi ý kiến bác sĩ để
dùng thêm calci và sinh tố D để phòng tránh bệnh loãng xương.
-Phụ nữ có thai và cho con bú, cần được bác sĩ hướng dẫn dùng thêm sắt, calci, folic acid
cho nhu cầu của mẹ và con. Con cần calci để tạo xương. Sắt để mẹ có thêm hồng huyết
cầu. Folic acid để con tránh được khuyết tật nứt đốt sống (spina bifida) với liệt hạ chi,
chậm phát triển tâm trí.
-Hóa chất trong thuốc lá giảm sự hấp thụ các sinh tố C, B6, niacin, folic acid. Quý vị
thường xuyên “nhớ nhà châm điếu thuốc” cần dùng thêm các chất này. Tuy nhiên cũng
xin thưa là, việc bổ sung sinh tố không tránh cho quý vị khỏi những rủi ro của thuốc lá
như ung thư phổi, ho…
-Uống rượu như uống nước suối, cơ thể không tiêu hóa, hấp thụ được nhiều sinh tố
khoáng chất như A, D, B12, niacin, folic acid, selenium, magnesium, phosphor, kẽm. Ấy
là chưa kể, nếu “lấy rượu thay cơm” thì hậu quả còn tai hại hơn nữa cho sức khỏe.
-Ăn theo chế độ riêng như chỉ ăn rau trái thì cần thêm sinh tố B12 vì sinh tố này chỉ có
trong thực phNm từ động vật.
-Nếu không ăn được vài thực phNm vì bị dị ứng hoặc bất dung cũng cần dùng thêm các
sinh tố khoáng chất mà thực phNm này có nhiều. Chẳng hạn, nếu không dùng được sữa,
phó mát và không tắm nắng mặt trời mươi phút mỗi ngày thì cần dùng thêm calci, sinh tố
D để xương vững chắc.
-Nếu đang bị bệnh gan mật, ruột, tụy tạng hoặc sau giải phẫu ống tiêu hóa, cơ thể sẽ
không tiêu hóa, hấp thụ được một cách hoàn hảo và ta sẽ thiếu các chất dinh dưỡng.
Trong các trường hợp này, bác sĩ sẽ giúp ta lựa chọn các sinh tố, khoáng chất mà cơ thể
cần.
-Một vài loại dược phNm như thuốc lợi tiểu, thuốc chống acid bao tử, thuốc kháng sinh,
thuốc nhuận tràng, thuốc viên ngừa thai cũng làm mất một số sinh tố khoáng chất trong
cơ thể, và ta phải dùng thêm để bồ sung, sau khi được bác sĩ xác định nhu cầu.
Lựa chọn
Trước khi quyết định mua dùng thêm sinh tố khoáng chất, nên cân nhắc:

đối với mình. Không gì có thể thay thế được một chế độ dinh dưỡng lành mạnh. Chúng ta
không biết chất nào trong chế độ này là tác giả của một điều kiện sức khỏe tốt. Nhưng
điều mà ta biết rõ là những ai ăn uống hợp lý đều ít bệnh hơn”.
Vì sinh tố khoáng chất dùng thêm không bao giờ có thể thay thế cho sự ăn uống đầy đủ
sáu chất dinh dưỡng căn bản: chất đạm, chất béo, tinh bột, sinh tố, khoáng chất và nước.

Bác sĩ Nguyễn Ý-Đức
Texas-Hoa Kỳ

(1) Viagra, Cialis là hai thuốc điều trị Rối Loạn Cương Dương