Bàn về một số giải pháp việc làm cho thanh niên
Reply Contact

Trần Hoàng Minh Châu

Một trong 6 mục tiêu của chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam đến năm 2010 được
chính phủ phê duyệt ngày 29/4/2003 là cố gắng giảm thiểu tình trạng thất nghiệp, thiếu
việc làm trong thanh niên; nâng cao thu nhập cho thanh niên và gia đình trẻ. Trong đó nêu
rõ chỉ tiêu cụ thể là : "Tạo thêm nhiều việc làm mới, phấn đấu khoảng 1 - 1,1 triệu thanh
niên được giải quyết việc làm mỗi năm”.
Những năm qua, đường lối đổi mới, phát triển kinh tế hàng hoá nhiều thành phần do Đảng
ta khởi xướng và lãnh đạo đã góp phần tạo ra nhiều điều kiện thuận lợi để thanh niên có cơ
hội tự tạo việc làm và có việc làm, đáp ứng yêu cầu bức xúc về đời sống, góp phần ổn định
tình hình kinh tế xã hội.
Theo số liệu của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, trong những năm gần đây, số việc
làm mới được tạo ra hàng năm tăng nhanh, từ 683.000 người/ năm trong giai đoạn 1991-
1995 lên tới 1,2 triệu người /năm trong giai đoạn 1996-2000; tăng trưởng bình quân việc
làm là 2,9% mỗi năm.Tỷ lệ thất nghiệp ở thành thị giảm từ 10% ( năm 1991) xuống 6,28%
( năm 2001). Tỷ lệ sử dụng thời gian lao động ở nông thôn tăng từ 72,1% ( năm 1996) lên
khoảng 74% (năm 2001). Cơ cấu lao động chuyển dịch theo hướng tăng lao động cho sản
xuất công nghiệp, xây dựng và các ngành dịch vụ, giảm lao động nông nghiệp từ 72,6%
( năm 1991) xuống còn 63% ( năm 2000), bình quân mỗi năm giảm 1% lao động nông
nghiệp.Tỷ lệ thanh niên có việc làm tăng trung bình 3,1% năm.
Tuy nhiên chưa bao giờ sức ép về việc làm trong xã hội ta, đặc biệt là việc làm cho giới trẻ
lại thu hút sự quan tâm của nhiều cấp nhiều ngành và Đoàn TNCS Hồ Chí Minh như hiện
nay. Tính đến năm 2000 số người trong độ tuổi thất nghiệp là 1,45 triệu người, trong đó
khu vực thành thị 692 nghìn người, khu vực nông thôn là 755 nghìn người, chủ yếu là
trong độ tuổi thanh niên và con số này còn cao hơn trong năm 2003.
Thanh niên chiếm 30% dân số cả nước, tương đương với 55,5% lực lượng lao động toàn
quốc, hàng năm có hàng triệu thanh niên đến tuổi lao động cần có việc làm. Mặc dù tỷ lệ
thất nghiệp đã giảm nhưng số người thất nghiệp vẫn tiếp tục tăng.Tỷ lệ thất nghiệp ở thành

Mặt khác nhà nước phải khuyến khích khu vực dịch vụ chế biến, biến những sản phẩm
nông lâm ngư nghiệp thành hàng hoá. Hoa quả của Việt Nam nhiều và ngon, sản lượng
cũng đang tăng lên nhưng vì cách bảo quản và bao bì của chúng ta kém nên không cạnh
tranh được trên thị trường thế giới và khu vực. Việc thành lập các xí nghiệp vừa và nhỏ để
làm bao bì, các xưởng bảo quản chế biến nông lâm sản sẽ giải quyết rất nhiều việc làm
đồng thời tạo được nếp sống công nghiệp hoá hiện đại hoá cho nông nghiệp nông thôn.
Phải chuẩn bị một lực lượng lao động với kiến thức khoa học công nghệ tại chỗ kết hợp
với các nhà khoa học ở các viện nghiên cứu, các trường đại học để xử lý sản phẩm nông
lâm ngư nghiệp sau thu hoạch thì mới nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp của chúng
ta, làm cho hàng hoá nước ta đạt tiêu chuẩn quốc tế và khu vực, mang lại lợi nhuận cao.
Đất đai nông nghiệp cũng là nơi có thể giải quyết việc làm tại chỗ cho thanh niên bằng
cách khuyến khích những người trẻ mở mang các trang trại, lâm trại, ngư trại, tạo các
ngành nghề như nuôi trồng thuỷ hải sản, trồng, chăm sóc và bảo vệ rừng, trồng cây ăn quả,
nấm, và các loại cây trồng khác. Mới đây chúng tôi đến huyện Quảng Điền, Thừa Thiên
Huế, một vùng cát trắng mênh mông, hàng trăm ha đất trống chưa được khai thác. Được sự
ủng hộ của chính quyền, gần đây đã có nhiều thanh niên mạnh dạn vay vốn trồng phi lao,
keo tai tượng, bạch đàn, sắn, thành lập những khu trồng nấm giải quyết được khá nhiều
việc làm cho thanh niên địa phương. Nếu mỗi trang trại giải quyết được việc làm cho 20
thanh niên như Quảng Điền thì hàng chục ngàn trang trại gộp lại cũng có được một lượng
lớn thanh niên có việc làm chính đáng ngay tại quê hương mình.
Thứ hai, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, tổ hợp hợp tác xã tư nhân phát triển, tạo thêm
nhiều việc làm cho lao động trẻ. Mười năm qua, kinh tế tư nhân tăng cả về số lượng, vốn
kinh doanh và lao động, tạo ra 40% GDP cho cả nước. Hộ kinh doanh cá thể có số lượng
lớn, phát triển rộng rãi từ nhiều năm nay. Năm 2000 cả nước có gần 10.000.000 hộ kinh
doanh cá thể, hàng ngàn hợp tác xã... với đa dạng ngành nghề sản xuất cũng tạo được hàng
triệu việc làm cho nhân dân, trong đó thanh niên chiếm số đông, những mô hình này cần
nhân rộng hơn nữa trong tương lai. Nên chăng bên cạnh các hoạt động xã hội Đoàn TN,
Hội LHTN cũng nên tổ chức các hợp tác xã thanh niên như HTX nuôi bò giống ở Đồng
Tháp mới đây góp phần nhân giống cây con có chất lượng cao và tạo việc làm tại chỗ cho
thanh niên.

thanh niên có việc làm. Nếu có sự quan tâm đầu tư thoả đáng trên khắp cả nước sẽ có hàng
vạn làng nghề , không những giải quyết việc làm được cho nhiều thanh niên mà còn bảo
tồn được ngành nghề truyền thống, mang lại lợi ích lâu dài cho quốc gia, dân tộc.
Đối với một quốc gia có số dân phát triển nhanh như nước ta, giải quyết việc làm luôn là
một vấn đề không thể một sớm một chiều. Tuy nhiên nếu Đảng và Nhà nước có chủ
trương, chính sách định hướng đúng và ngành giáo dục đào tạo, tổ chức Đoàn thanh niên,
Hội LHTN biết cách tuyên truyền vận động và mỗi gia đình có ý thức trong việc lựa chọn
ngành nghề cho con em thì vấn đề cũng sẽ đơn giản hơn nhiều.
Trích Tạp chí Thanh niên
Tăng Bá Hoàng
TT Công nghệ Thông tin
TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÀ NỘI