LỜI NÓI ĐẦU
Du lịch là ngành kinh tế tổng hợp, mang tính liên ngành liên vùng và
xã hội cao. Ngoài những khó khăn nhất định thì ngành du lịch đem lại
nhiều lợi ích to lớn như: thu nhập, giải quyết việc làm, thu hút đầu tư, thu
được nguồn ngoại tệ lớn, cho quốc gia và thúc đẩy các ngành kinh tế khác
phát triển,… Bởi vậy, các quốc gia có điều kiện phát triển du lịch đều
hướng phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.
Với nguồn tài nguyên thiên nhiên đa dạng và hung vĩ, tài nguyên
nhân văn giàu bản sắc dân tộc là nền tảng cho sự phát triển du lịch, chính vì
vậy mà Đảng và nhà nước ta đã chọn hướng phát triển du lịch thành ngành
kinh tế mũi nhọn. (Điều này đã được khẳng định tại Đại Hội Đảng toàn
quốc lần thứ IX ) .
Năm 2006 là năm tình hình chính trị, kinh tế trên thế giới có những
diễn biến phức tạp, tác động đến nước ta trong đó có du lịch. Trong nước,
tình hình thiên tai, dịch cúm gia cầm đã gây ra nhiều thiệt hại cho kinh tế,
ảnh hưởng lớn đến du lịch. Tuy nhiên, bằng sự phấn đấu và sự nỗ lực của
toàn ngành, dưới sự chỉ đạo của Chính Phủ, sự phối hợp của các Bộ,
Ngành, các địa phương, ngành du lịch đã hình thành được các chỉ tiêu kế
hoạch đề ra với lượng khách du lịch quốc tế đạt 3,585 triệu lượt, tăng 3%
so với năm 2005, khách du lịch nội địa đạt 17,5 triệu lượt, tăng 6,6% so với
năm 2005, thu nhập du lịch đạt 51.000 tỷ đồng, trong đó thu nhập quốc tế
đạt 2,85 tỷ USD tương đương 44.000 tỷ đồng. Như vậy năm 2006, mặc dù
số lượng khách quốc tế tăng trưởng không cao như dự kiến song thu nhập
từ du lịch vẫn tăng cao đánh dấu bước chuyển quan trọng về chất trong
hoạt động du lịch nước ta.
Một trong những tiềm năng du lịch của đất nước đó là Vịnh Hạ
Long. Vịnh Hạ Long là một danh lam thắng cảnh tự nhiên đẹp nổi tiếng
không chỉ ở trong nước mà cả trên thế giới, với những giá trị đặc trưng độc
1
đáo của mình, Vịnh đã được UNESCO 2 lần công nhận là Di sản thiên
nhiên thế giới ( tháng 12/1994 và tháng 11/2000 ). Việc được công nhận là

Du lịch là việc tổ chức các điều kiện về hành chính, về cơ sở hạ
tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật để phục vụ du khách. Du lịch là tổng hợp các
hoạt động kinh doanh đa dạng, được tổ chức nhằm giúp đỡ việc hành trình
và lưu trú tạm thời của cá thể. Du lịch là một cơ hội để bán các sản phẩm
địa phương, tăng thu ngoại tệ, tăng các nguồn thu nhập từ các khoản thuế
trực tiếp và gián tiếp, đẩy mạnh cán cân thanh toán và nâng cao mức sống
vật chất và tinh thần cho dân địa phương.
*Dưới góc độ cộng đồng dân cư sở tại :
Du lịch vừa đem lại những cơ hội để tìm hiểu nền văn hoá và phong
cách của người địa phương, người nước ngoài là cơ hội để tìm kiếm việc
làm, để phát sinh và phát triển các nghề cổ truyền, các nghề thủ công
truyền thống của dân tộc.
*Theo quan điểm tổng hợp :
Du lịch là một hiện tượng kinh tế xã hội ngày càng phổ biến phát
sinh các mối quan hệ kinh tế, phi kinh tế có tính tương tác giũa bốn nhóm
thành tố: khách du lịch, nhà cung ứng dịch vụ du lịch, cộng đồng dân cư và
3
chính quyền nơi đến du lịch.
* Theo pháp lệnh du lịch do chủ rịch nước CHXHCN Việt Nam
công bố ngày 20/02/1999 :
Du lịch là hoạt động của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên
của mình nhằm thoả mãn nhu cầu tham quan, giải trí, tìm hiểu, nghỉ dưỡng
trong một khoảng thơi gian nhất định.
1.2 .Khái niệm tài nguyên du lịch :
*Tài nguyên du lịch : Là tổng thể tự nhiên và văn hóa - lịch sử cùng
các thành phần của chúng góp phần khôi phục, tăng thể lực và trí lực của
con người, khả năng lao động và sức khoẻ của họ, những tài nguyên này
được sử dụng cho nhu cầu trực tiếp và gián tiếp cho việc sản xuát dịch vụ
du lịch.
Tài nguyên du lịch bao gồm các thành phần và những kết hợp khác

…).
Tài nguyên nước :
Tài nguyên nước bao gồm chảy trên bề mặt đất và nước ngầm. Đối
với du lịch thì nguồn nước trên mặt đất có ý nghĩa rất lớn. Nó bao gồm :
Đại dương, biển, hồ, sông, suối, thác nước,…
Tài nguyên động thực vật :
Bên cạnh các loại hình du lịch văn hoá, du lịch về với thiên nhiên
đang trở thành một xu thế và nhu cầu phổ biến. Như vậy thế giới động thực
vật hoang dã đang ngày càng hấp dẫn nhiều du khách. Những loại động
thực vật không có ở đất nước họ thường có sức hấp dẫn rất mạnh. Nhiều
loại động thực vật có thể là đối tượng cho săn bắn du lịch. Có những loại
động thực vật quý hiếm là đối tương để nghiên cứu.
*Tài nguyên du lịch nhân văn :
Do con người tạo ra hay nói cách khác nó là đối tượng và hiện
tượng được tạo ra một cách nhân tạo. Nó bao gồm : các di sản văn hoá, các
di tích văn hoá - lịch sử.
5
Di tích văn hoá - lịch sử :
Là những không gian vật chất cụ thể, khách quan, trong đó chứa
đựng các giá trị điển hình lịch sử do tập thể hoặc cá nhân hoạt động sáng
tạo ra trong lịch sử để lại.
Di tích lịch sử :
Là những nơi mà chiến tranh đã đi qua, nơi sinh ra những vị anh
hung dân tộc, những vị danh nhân, nơi mà là thánh địa cũ,…
Di sản văn hoá :
Di sản văn hoá mang tính vật thể : là những công trình kiến trúc,
những tác phẩm nghệ thuật, viện bảo tàng, những nơi thường tổ chức các
cuôc thi ( phim ảnh, ca nhạc, thể thao,…).
Di sản văn hoá mang tính chất phi vật thể : là những phong tục tập
quán của người dân như các lễ hội, các trò chơi dân gian, giá trị về ẩm

Quảng Ninh. Đây là vùng biển đảo được xác định trong tọa độ …106 …
Phía Tây và Tây Bắc Vịnh Hạ Long kéo dài từ huyện Yên Hưng, qua thành
phố Hạ Long, thị xã Cẩm Phả, đến hết phần biển đảo huyện Vân Đồn; phía
Đông Nam và phía Nam giáp bờ Tây Vịnh Bắc Bộ, phía Tây Nam và phía
Tây giáp đảo Cát Bà ( Hải Phòng).
7
Du lịch thành phố Hạ Long nằm gần kề thành phố cảng Hải Phòng,
đô thị lớn thứ 2 ở Miền Bắc, nằm giữa thủ đô Hà Nội và cửa khẩu quốc tế
Móng Cái, có vị trí giao lưu vô cùng thuận lợi với các điểm du lịch hấp dẫn
trong vùng, có điều kiện tiếp cận các nguồn khách lớn ở trong nước và
ngoài nước qua đường bộ và đặc biệt qua đường biển. Hạ Long cũng là
điểm tập kết và trung chuyển cho các khách đi du lịch trong tỉnh tới Trà Cổ
- Móng Cái, tới Vân Đồn – Cô Tô, tới Yên Hưng – Uông Bí – Đông Triều,
tới các điểm lưu trú trên Vịnh Hạ Long và vịnh Bái Tử Long, tới các vùng
du lịch ở Hải Phòng, Hà Nội và các tỉnh thành khác trong cả nước.
Năm 1962, Vịnh Hạ Long được Bộ Văn Hoá Thông tin xếp hạng là
di tích danh thắng cấp quốc gia với diện tích 1553 km
2
bao gồm 1969 hòn
đảo, trong đó 889 hòn đảo đã được đặt tên, có tuổi kiến tạo địa chất từ 250-
280 triệu năm.
Khu di sản thế giới được UNESCO công nhận là nơi tập trung nhiều
đảo đá, hang động, bãi tắm nổi tiếng và tiêu biểu, được giới hạn bởi 3
điểm: đảo Đầu Gỗ ( phía Tây ), Hồ Ba Bầm ( phía Nam ) và đảo Cống Tây
( phía Đông ) với diện tích 434km
2
gồm 775 hòn đảo, trong đó có 411 đảo
đã được đặt tên.
8
Vùng đệm là dải bao quanh khu vực bảo vệ tuyệt đối, theo hướng

Nằm ở phía Tây Nam đảo Đầu Gỗ, giống hệt như một lư hương bằng
đá khổng lồ mọc lên giữa biển khơi.
*Hòn Xếp:
Nằm ở Vịnh Bái Tử Long, Cẩm Phả. Hòn Xếp gồm các khối đá to,
vuông đều đặn được xếp chồng lên nhau giống như một Kim tự tháp Ai
Cập được dựng lên giữa biển khơi.
*Hòn Thiên Nga:
Một hòn đảo nhỏ đứng bồng bềnh trên vịnh biển, có hình thù going
như một đôi Thiên Nga đang tình tự. Hòn Thiên Nga là một địa chỉ tham
quan, chụp ảnh lý tưởng trên Vịnh Bái Tử Long.
*Hòn Con Cóc:
Là một trong những tác phẩm tuyệt mỹ của tạo hoá ban tặng cho Hạ
Long, hòn Con Cóc cao 8m, giống hệt một chú Cóc đang ngồi chờ mưa rơi
giữa mênh mông sóng nước. Hòn Con Cóc là một trong những địa chỉ du
lịch nổi tiếng, nằm ở phía Đông Nam Vịnh Ha Long, cách bến tàu du lịch
17km.
*Hòn Đầu Người:
Cao 25m, từ xa nhìn giống như đầu người Ai Cập với chiếc mũi to,
gồ ghề, nhô ra xa, cằm tỳ trên mặt nước. Một số người còn liên tưởng tới
hình ảnh Nhân sư Ai Cập nhưng hòn Đầu Người đẹp và thơ mộng hơn
nhiều vì có thêm yếu tố biển. Hòn Đầu Người nằm ở gần Hang Luồn, cách
bến tàu du lịch 13km.
*Hòn Đũa:
Nằm trong khu vực Vịnh Bái Tử Long, cách núi Bài Thơ về phía
Đông 7km, Hòn Đũa giống như một chiếc đũa thần khổng lồ trong chuyện
cổ tích của An-Đéc-Xen được cắm xuống biển khơi. Đây cũng là bằng
chứng sinh động về giá trị địa chất địa mạo đặc sắc của Vịnh Hạ Long. Hòn
Đũa là một trong những điểm tham quan lý tưởng cho du khách và cũng là
10
mốc giới quan trọng cho các tàu thuyền khi ra khơi.

là đảo Rũ. Từ năm 1962, đảo đã trở thành trại chăn nuôi khỉ. Khỉ ở đây là
loại khỉ mũi đỏ. Đây là điểm tham quan của Hạ Long, đến đây du khách
như được hoà mình với thiên nhiên, được sống với thế giới của “ Hoa sơn”.
11
2.1.2.2. Các hang động nổi tiếng:
*Động Thiên Cung:
Nằm ở phía Bắc đảo Đầu Gỗ, cách cảng tàu du lịch 4km, mới phát
hiện năm 1993. Động rộng và đẹp vào loại nhất của Hạ Long, động chia
làm nhiều ngăn, với vô vàn nhũ đá tạo thành các hình thù kỳ dị và hấp dẫn.
Động còn gắn liền với câu chuyện truyền thuyết về vua Rồng của Hạ Long.
*Hang Đầu Gỗ:
Đầu Gỗ là hang động rộng, đẹp mang nét cổ kính rêu phong, người
Pháp gọi là “Động của các kì quan”. Hang nằm trên dãy đảo Đầu Gỗ, cách
động Thiên Cung 300m. Tháng 10/1957, Bác Hồ tới thăm hang Đầu Gỗ,
câu nói nổi tiếng của Bác về vẻ đẹp của hang động này : “ Ai cũng phải vào
thăm hang động mới thấy hết cảnh đẹp. Cảnh đẹp một người không thể nói
hết cho nhiều người”. Trong chuyến du hành năm 1919, vua Khải Định đã
đến thăm động và lưu lại một bia ca ngợi cảnh đẹp của Hạ Long. Trong
động còn có giếng tiên, cùng vô số cảnh sắc do nhũ đá tạo nên.
*Hang Sửng Sốt:
Là một trong những hang động đẹp và hoành tráng nhất trên Vịnh Hạ
Long. Động gồm 3 khu với tổng diện tích trên 10.000m
2
. Mỗi cảnh trí trong
động mang lại cho du khách một cảm giác mới lạ, ngạc nhiên. Sửng Sốt là
một trong những hang động điển hình của di sản Vịnh Hạ Long.
*Hang Trinh Nữ:
Cách bến tàu du lịch khoảng 9km về phía Đông Nam, động rộng và
đẹp, bao đời nay người dân địa phương coi là biểu tượng cho tình yêu
chung thuỷ. Động gắn liền với huyền thoại về tình yêu của một đôi trai gái

2.1.2.3. Bãi tắm:
Dọc theo bờ Vịnh Hạ Long là khu nghỉ mát Bãi Cháy. Đây là khu
nghỉ mát quanh năm lộng gió biển, nhiệt độ trung bình năm khoảng trên
20
0
C
Bãi Cháy là một dải đồi thấp chạy thoai thoải về phía biển kéo dài
hơn 2km ôm lấy hàng thông cổ thụ nằm xen kẽ với khách sạn cao tầng,
những biệt thự nhỏ kiến trúc riêng biệt. Qua con đường rải nhựa, sát bờ
Vịnh là dải cát trắng và hàng phi lao xanh mát. Những hàng quán nhỏ xinh
ẩn mình dưới những rặng phi lao. Tắm biển xong du khách có thể lên bờ
ngồi thưởng thức những cốc nước mát lạnh để đón luồng gió biển cùng với
những cảnh đẹp của biển. Bãi Cahý là một điểm du lịch hấp dẫn khách
trong và ngoài nước.
2.1.3. Thành phố với những tiềm năng du lịch nổi bật khác:
Thành phố Hạ Long là đô thị loại 2. Trong 20 năm đổi mới, nhất là
từ những năm đầu thế kỉ XXI, sụ phát triển với tốc độ cao của kinh tế xã
hội đã làm cho thành phố thay đổi nhanh. Sự hình thành các khu công
nghiệp mới, những tăng trưởng trong sản xuất than, cơ khí, thủ công nghiệp
và xuất khẩu hải sản, trong kinh tế cảng biển, đóng tàu, giao thông vận tải
và thương mại đã làm cho đơì sống xã hội sôi động, mức sống của nhân
dân, kể cả vật chất lẫn tinh thần đều được nâng cao cho các tiềm năng du
lịch được khai thác và hoàn thiện.
*Về văn hoá:
Thành phố có nhiều điểm tham quan du lịch có giá trị
14