Môn xây dựng Đảng.
I. Vấn đề 1: những nguyên tắc xây dựng đảng kiểu mới của LêNin.
Những nguyên tắc cơ bản của Đảng chân chính:
1. Chủ nghĩa Mác-Lênin là nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành
động của Đảng cộng sản.
Đảng cộng sản là đội tiên phong chính trị có tổ chức và là đội ngũ có tổ chức
chặt chẽ nhất, cách mạng nhất và giác ngộ nhất của giai cấp công nhân.
2. Khi có chính quyền, Đảng là hạt nhân lãnh đạo hệ thống chính trị của
chủ nghĩa xã hội và là một bộ phận của hệ thống đó.
3. Tập trung dân chủ là nguyên tắc cơ bản trong xây dựng tổ chức, sinh
hoạt và hoạt động của đảng.
4. Đảng là một khối thống nhất về chính trị, tư tưởng và tổ chức; tự phê
bình và phê bình là quy luật phát triển của Đảng.
5. Đảng gắn bó mật thiết với nhân dân, kiên quyết đấu tranh để ngăn
ngừa và khắc phục bệnh quan liêu, xa rời nhân dân.
6. Đảng phải tích cực kết nạp những đại biểu ưu tú của giai cấp công
nhân và nhân dân lao động vào đảng, kịp thời đưa những người không
đủ tiêu chuẩn và nững phần tử cơ hội ra khỏi đảng.
7. Tính quốc tế của đảng cộng sản.
Xác định 8 nguyên tắc đó được Đảng coi là nguyên tắc cơ bản.
• Nguyên tắc tập trung dân chủ: Lênin củng cố và vận dụng nguyên tắc
tập trung dân chủ trong xây dựng và hoạt động của Đảng kiểu mới của
giai cấp công nhân.
Ngay từ khi thành lập Đảng Công nhân dân chủ- xã hội Nga, bọn cơ
hội và Mensêvích đã chống lại chế độ tập trung dân chủ. Lênin và những
người cộng sản chân chính đã đấu tranh bảo vệ những vấn đề có tính nguyên
tắc của tổ chức đảng. Những người như Máctốp, Acxenroots đã coi thường
và hạ thấp ý nghĩa của vấn đề tổ chức đảng, vấn đề tập trung thống nhất của
phong trào công nhân. Họ chủ trương đảng viên của Đảng không cần tham
gia sinh hoạt trongh 1 tổ chức, không cần chấp hành nghị quyết và kỷ luật
của Đảng. Lênin đã đấu tranh kiên quyết chống chủ ngiã cơ hội trên những
sau đó đã được các đảng trong Quốc tế cộng sản thgừa nhận: Điều kiện tham
gia Quốc tế cộng sản của các đangả là phải được xây dựng theo nguyên tắc
tập trung dân chủ.
• Bản chất của nguyên tắc tập trung dân chủ.
Nguyên tắc là những điều cơ bản do tổ chức định ra, dựa trên những quan
điểm, tư tưởng nhất định, đòi hỏi hoạt động của cá nhân và tổ chức nhất thiết
phải tuân theo trong 1 loạt việc làm. Như vậy, nguyên tắc là do con người
đặt ra để quy định những hoạt động của mình, nhằm đạt mục tiêu nhất định.
Đảng chính trị tổ chức và hoạt động dựa trên hàng loạt nguyên tắc, trong đó
tập trung dân chủ là nguyên tắc cơ bản. Nguyên tắc tập trung daan chủ trong
ĐẢng cộng sản được quy định bởi bản chất của giai cấp công nhân của
Đảng, dựa trên những đòi hỏi khách quan của phong trào vô sản. Trong cuộc
đấu tranh giai cấp, giai cấp vô sản phải đương đầu vơi các giai cấp bóc lột có
lựcc lượng vật chất hùng mạnh, ó tổ chức chặt chẽ. Giai cấp vâ sản không
thể giành thắng lợi trong cuộc đấu tranh đó nếu không tập trung thống nhất
về ý chí và hành động thnhf một khối, dưới sự lãnh đạo của ĐCS- đội tiên
phong chiến đấu của giai cấp mình. ĐCS phải được xây dựng từ bộ phận
tiên tiến nhất, hăng hái đấu tranh nhất của giai cấp, những người cộng sản
chỉ có thể phát huy sức mạnh của mình khi được tổ chức thành 1 khối tập
trung thống nhất. Bản chất giai cấp công nhân là giai cấp đại diện cho lực
lượng sản xuất tiên tiến nhất, có tinh thần cách mạng nhất, đồng thời là con
đẻ của nền đại công nghiệp nên họ còn là người có ý thức kỉ luật cao nhất,
dân chủ rộng rãi nhất, họ có khả năng tổ chức toàn thể giai cấp thành sức
mạnh trong cuộc đấu tranh để lật đổ chế độ bóc lột. Tập trung dân chủ là thể
hiện sự thống nhất giữa hai mătj của quá trình tập trung và dân chủ. Đây là
2 quá trình vừa đối lập vừa thống nhất biện chứng lẫn nhau.
- Tập trung trong đảng có nghĩa là: Đảng cộng sản phải có một cương
lĩnh cách mạng, trong đó mục tiêu và con đường cách mạng phải được mọi
đảng viên và tổ chức Đảng quán triệt. Trong Đảng phải có 1 điều lệ thống
nhất, thể hiện những tiêu chuẩn sinh hoạt mà mọi tổ chức và đảng viên phải
ra các cơ quan lãnh đạo của đảng 1 cách trực tiếp hay gián tiếp. Nguyên tắc
tập trung dân chủ là sự kết hợp biệnc hứng giữa 2 mặt tập trung và dân chủ.
Dân chủ là điều kịên, là tiền đề của tập trung, còn tập trung là cơ sở, là cái
đảm bảo cho dân chủ được thực hiện. Chỉ trong điều kiện dân chủ trong
đảng được phát huy cao nhất thì mới tạo ra sức mạnh toàn đảng. Ngược lại,
chỉ trong điều kiện có tính tổ chức cao, tính kỷ luật chặt chẽ thừa nhận sự
lãnh đạo thống nhaats của đảng viên m, ới có thể thực hiện nghĩa vụ và
quyền lợi của mình. Tuyệt đối hoá 1 trong 2 mặt đều dẫn đến sai lầm sự
chuyên quyền độc đoán, chủ nghĩa quan liêu, bóp nghẹt tính tích cực, sáng
tạo, hoặc ngược lại dẫn đến chủ nghĩa vô chính phủ, phân tán cục bộ, vô tổ
chức, vô kỷ luật.
* Nội dung cơ bản của nguyên tắc tập trung dân chủ:
Đảng ta tổ chức theo nguyên tắc tập trung dân chủ. Nội dung cơ bản
cvủa nguyên tắc được ghi trong điều 9 điều lệ đảng thông qua tại đại hội X
là:
1. Cơ quan lãnh đạo các cấp của đảng do bầu cư r lập ra, thực hiện tập
thể lãnh đạo cá nhân phụ trách.
2. Cơ quan lãnh đạo cao nhất của đảng là Đại hôik đại biểu toàn quốc, cơ
quan lãnh đạo mỗi cấp là đại hội đnảg viên hoặc đại hội đại biểu. Giữa
hai nhiệm kì đại hội, cơ quan lãnh đạo của đảng là BCH TW, ở mỗi
cấp là BCH đảng bộ, chi bộ ( gọi tắt là cấp uỷ).
3. CẤp uỷ các cấp báo cáo và chịu trách nhiệm về hoạt động của mình
trước đại hội cùng cấp, trước cấp uỷ cấp trên và cấp dưới, định kỳ báo
cáo tình hình hạot động của mình đến các tổ chức đảng trực thuộc,
thực hiện tự phê bình và phê bình.
4. Tổ chức đảng và đảng viên phải chấp hành nghị quyết của Đảng.
Thiểu số phải phục tùng đa số, cấp dưới phục tùng cấp trên, cá nhân
phục tùng tổ chức, các tổ chức trong toàn đảng phục tùng Đại hội đại
biểu toàn quốc và BCH TW.
5. Nghị quyết của các cơ quan lãnh đạo của đảng chỉ có giá trị thi hành
cường sức mạnh giữ vuiững vai trò lãnh đạo và giành những thắng lợi
to lớn. Đại hội X của đảng đã khẳng định: Chế độ tập trung dân chủ
trong đảng được giữ vững, thể hiện ở việc giữ vững cương lĩnh, điều
lệ, đường lối, kỷ luật kỷ cương của đảng…Những vấn đề lớn thuộc về
đường lối , nghị quyết của đảng đều được thảo luận dân chủ rộng rãi
trong mọi cán bộ, đảng viên và trong xã hội. Sinh hoạt của các cấp uỷ
và các tổ chức được tiến hành dân chủ cởi mở hơn; tăng cường các
hình thức trao đổi giữa cácn bộ lãnh đạo với đảng viên và nhân dân.
Thực hiện dân chủ trong công tác tổ chức , cán bộ. Những thiếu sót
khuyết điểm: Văn kiện Đại hội IX và X nêu ra 1 sôư những thiếu sót
khuyết điểm như chưa thực hiện đầy đủ những nguyên tắc tập trung
dân chủ, vừa thiếu tập trung, vừa thiếu dân chủ; một số cấn đề cơ bản
thuộc về đường lối, chủ trương, chính sách lớn của đảng thiếu thống
nhất nên việc triển khai trong thực tiễn còn hcậm. Một số cấp uỷ nhân
danh tập thể ra nghị quyết sai nguyên tắc, trái với nghị quyết của cấp
trên và pháp luật của Nhà nứoc, 1 số cán bộ chủ chốt các cấp uỷ lạm