Chủ đề 1
VIẾT CÔNG THỨC CẤU TẠO CỦA CÁC HỢP CHẤT CỘNG
HÓA TRỊ KHI BIẾT CÔNG THỨC PHÂN TỬ

Để viết công thức CT các hợp chất vô cơ khi biết công thức phân tử
của chúng, chúng ta có thể rhực hiện các bước như sau:
B1:
Xác định tổng số e mà các nguyên tử mà từng nguyên tố cần cho
hay nhận để đạt cấu hình bền vững theo quy tắc bát tử (lớp ngoài
cùng có tám e, đối với H thì lớp ngoài cùng có 2e là bền vững).
Đối với phi kim thì tính số e nhận thêm.
Đối với kim loại thì tính số e nhường đi.
B2:
Xác định tổng số e của tất cả các nguyên tố cần để đạt cấu hình
bền vững theo quy tắc bát tử (xét tổng của toàn bộ phân tử).
B3:
Tính số liên kết tồn tại trong phân tử hợp chất đó. Vì mỗi liên
kếtcộng hóa trị là sự góp chung 2e từ hai nguyên tử → mỗi liên kết
chứa 2e.
Số liên kết ═ (tổng số e mà phân tử cần để đảm bảo quy tác bát
tử) : 2

B4:
Sắp xếp các nguyên tử sao đúng trật tự của chúng và tổng số liên
kết phải bằng tổng số liên kết đả tính ở trên.
VD
1
:Viết CTCT của H
2
SO
4

là:

- Đây là công thức viết theo quy tắc bát tử. Nếu chúng ta viết công
thức như sau vẫn được chấp nhận (nhưng nó không thoả mãn quy
tắc bát tử) :
VD
2
: Viết công thức CT của Al
2
O
3
- 2 nguyên tử Al cần nhường đi 6e
- 3 nguyên tử O cần nhận thêm 6e
- Tổng số e: a = 6 + 6 = 12
- Tổng số liên kết trong phân tử Al
2
O
3
là:
N = 12 : 2 = 6 liên kết
Công thức cấu tạo của Al
2
O
3
là:
O = Al – O – Al = O
VD
3
: Viết công thức cấu tạo của HNO
3

là:
Chú ý:
- Phương pháp này chỉ áp dụng cho các hợp chất vô cơ có bản chất
liên kết cộng hóa trị trong phân tử.
- Vì bản thân quy tắc bát tử không nghiệm đúng với tất cả các hợp
chất hóa học nên phương pháp này củng nhận các thiếu sót đó.
- Phương pháp này dựa trên nên tảng quy tắc bát tử. Nhưng áp dụng
được với đa số hợp chất vô cơ nên có thể giúp các bạn giải nhanh
các bài tập dạng này và xác đinh dạng lai hóa của các nguyên tử
trung tâm nhanh hơn.
- Nó không nghiệm đúng với các hợp chất: NO, NO
2……..
- Đối với các chất vô vơ khác chúng ta cũng làm tương tự. Đối với
dạng này thì anh Khắc Ngọc đã từng viết và post lên blog các bạn
có thể tham khảo thêm. Đây là phương pháp theo mình nghĩ sẻ giải
dạng này nhanh hơn.
Lời kết: Đây là bài viết đầu tiên của Trí Nguyễn nên không tránh
khỏi sai sót mong được các thầy cô và các bạn gần xa nhận xét cho
ý kiến để được hoàn thiện hơn. Ý kiến đóng góp gửi theo địa chỉ
[email protected]. Xin chân thành cảm ơn.
LÊ TRẦN TRÍ NGUYỄN