z
 Tiểu luận triết học: ĐỊA VỊ PHÁP LÝ
CỦA CÁC CƠ QUAN TRONG BỘ
MÁY HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC
MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU
Trong quá trình đổi mới đất nước, theo Hiến pháp 1992 thể chế hành
chính của các cơ quan Nhà nước đã được thay đổi khá nhiều phù hợp với việc
quản lý xã hội, đáp ứng được công cuộc xây dựng đất nước XHCN. Cơ cấu
quản lý hành chính đã được điều chỉnh, giảm bớt sự cồng kềnh giảm thiểu sự
quan liêu để tiến tới sự một xã hội công bằng văn minh và phát triển. Việc
xây dựng cơ cấu của các cơ quan hành chính mới không làm thay đổi hoặc
suy giảm quyền lực và nhiệm vụ của các cơ quan quản lý nhà nước. Mặt khác
địa vị pháp lý của cơ quan được đề cao và tăng cường kiểm tra giám sát đối
với từng bộ phận, hiểu được đường lối chỉ đạo hợp lý của Nhà nước và vai trò
tích cực của các cơ quan quản lý Nhà nước. Chính vì vậy, quyền và nghĩa vụ
đây chính là địa vị pháp lý của cơ quan quản lý Nhà nước. Mặt khác, địa vị
pháp lý của các cơ quan được đề cao và tăng cường kiểm tra giám sát đối với
từng bộ phận, từng lĩnh vực xã hội phát triển không thể thiếu được đường lối
chỉ đạo hợp lý của Nhà nước và vai trò tích cực của các cơ quan trong Bộ máy
hành chính Nhà nước và điạ vị đó được thể hiện trong việc ban hành văn bản
vi phạm pháp luật.
Mong thày cô, bạn bè đóng góp ý kiến để tiểu luận được đầy đủ và hoàn
thiện hơn.
I. KHÁI NIỆM VÀ ĐẶC ĐIỂM ĐỊA VỊ PHÁP LÝ CỦA CÁC CƠ

nhiệm vụ chung và những quyền hạn cụ thể mang tính quyền lực pháp lý mà
Nhà nước trao cho để thực hiện nhiệm vụ chức năng Nhà nước. Các quyền
hạn đó - yếu tố quan trọng nhất của thẩm quyền, có hiệu lực "ra bên ngoài"
nghĩa là có hiệu lực bắt buộc đối với các đối tượng ngoài phạm vi cơ quan. Sở
dĩ như vậy vì cơ quan nhà nước nhân dân Nhà nước thực hiện quyền lực nhân
dân vì lợi ích của Nhà nước. Đây là đặc điểm cơ bản để phân biệt cơ quan
Nhà nước với các cơ quan, tổ chức không phải của Nhà nước, vì những cơ
quan tổ chức đó không có thẩm quyền (ví dụ: cơ quan tổ chức xã hội, tổ chức
tư nhân…)
Thẩm quyền của các cơ quan Nhà nước có những giới hạn về không
gian (lãnh thổ) về thời gian có hiệu lực, về đối tượng chịu sự tác động của nó.
Đó là những giới hạn phap lý vì được quy định trong luật pháp.
Trong các yếu tố của thẩm quyền cơ quan Nhà nước thì quyền quan
trọng nhất là quyền ban hành quyết định pháp luật. Mỗi cơ quan có hình thức
và phương pháp hoạt động riêng do pháp luật quy định, kể cả việc áp dụng
các biện pháp hoạt động riêng do pháp luật quy định, kể cả việc áp dụng các
biện pháp cưỡng chế Nhà nước. Quyền thực hiện các hình thức và phương
pháp hoạt động đó cũng là yếu tố quan trọng của thẩm quyền cơ quan Nhà
nươc.
Các cơ quan Nhà nước chỉ hoạt động trong phạm vi thẩm quyền của
mình và trong phạm vi đó nó hoạt động độc lập, chủ động và sáng tạo, thẩm
quyền của cơ quan Nhà nước là nghĩa vụ không phụ thuộc vào ý muốn, sự xét
đoán riêng của bản thân cơ quan cũng như của bất cứ người lãnh đạo nào.
Ngoài các đặc điểm chung của cơ quan Nhà nước, cơ quan quản lý Nhà
nước có đặc điểm riêng, quyết định bởi chính bản chất của hoạt động chấp
hành và điều hành. Thông qua các đặc điểm riêng này mà chúng ta phân biệt
rõ cơ quan quản lý Nhà nước với các cơ quan Nhà nước khác (cơ quan quyền
lực, viện kiểm sát, toà án).
Các đặc điểm riêng cơ bản của địa vị pháp lý của cơ quan quản lý Nhà
nước là: