Bộ tăng tốc đồ hoạ
Tạp chí Tin học và đời sống tháng 8/1999
Những trò chơi hàng đầu như Tomb Raider III có thể vắt kiệt máy tính của bạn
nếu nó không được trang bị một card màn hình tăng tốc đồ họa 3D thật sự. Hãy cùng
xem xét và đánh giá 15 loại card mới và mạnh nhất đang có trên thị trường.
Với sự gia tăng của nhu cầu chơi game và các ứng dụng truyền thông đa phương
tiện, các loại card đồ họa cao cấp hiện đang được chờ đợi hơn bao giờ hết. Những
loại card 2D tẻ nhạt chỉ hỗ trợ hình ảnh 2 chiều đang bắt đầu lùi vào quá khứ,
nhường chỗ cho các loại card 3D hùng mạnh hỗ trợ tăng tốc đồ họa 3 chiều có hầu
hết trong những ứng dụng mới nhất mà một bộ vi xử lý dù nhanh và mạnh vẫn
không đáp ứng nổi. Không những thế, trong khi có thể mua một bộ tăng tốc đồ họa
3D hiện khá dễ dàng, việc có một quyết định khôn ngoan và đúng đắn lại khá khó
khăn khi phải chọn lựa giữa quá nhiều chủng loại của các nhà sản xuất khác nhau.
Và, tất nhiên khi mọi công ty đều cho rằng phần cứng của mình là tốt nhất với cách
chọn tên đầy khoa trương cho các chipset cũng như cách đánh giá tốc độ bằng các
biệt ngữ khó hiểu để bán hàng, hy vọng những phân tích sau đây có thể giúp các bạn
đỡ bối rối hơn trong "khu rừng đồ họa" khó hiểu này, trả lời các thắc mắc của bạn và
chỉ ra các sản phẩm "Best Buys"
Đồ hoạ 2D/3D hay chỉ 3D
Điều đầu tiên cần làm khi nâng cấp phần cứng đồ họa là làm sao xác định chính
xác loại card nào bạn thực sự cần. Nếu nói chung bạn không thật hài lòng với chất
lượng đồ họa mà bạn đang có, vậy bạn có thể chỉ muốn tìm kiếm một card mới với
các tính năng tăng tốc đồ họa cả 2 chiều và 3 chiều cùng một lúc. Mặt khác, nếu bạn
chỉ muốn tăng cường thêm một chiều cho chiếc card sẵn có như để chơi game chẳng
hạn, lúc đó bạn chỉ cần cân nhắc mua bộ tăng tốc đồ họa 3D để phối hợp thôi.
Giải pháp 2D/3D phối hợp là chọn lựa phổ biến nhất, với 13 trên 15 card thử
nghiệm. Điều thuận lợi là do bạn chỉ dùng một khe cắm mở rộng duy nhất cho giải
pháp đồ họa này và bạn sẽ có cả hiển thị 3D trong cửa số Windows và toàn màn
hình. Các loại card 3D thuần túy, trên nền tảng chip 3Dfx Voodoo II, thì không hỗ trợ
tăng tốc trên cửa sổ desktop và phải chiếm trọn màn hình hiển thị để làm việc.
Phần mềm hỗ trợ

Loạt chip này sau đó lại được thay thế bởi dòng Voodoo 2 hùng mạnh hơn, thậm chí
có cả tính năng xử lý đồ họa song song - 2 card Voodoo 2 của cùng một nhà sản
xuất có thể được sử dụng cùng lúc để có hiệu suất cao hơn.
Voodoo 2 là bộ tăng tốc 3D thuần túy và các loại card sử dụng chip này phải làm
việc phối hợp với card đồ họa có sẵn của bạn. 3Dfx cũng đã tung ra chip 2D/3D phối
hợp có tên là Voodoo Rush chỉ một thời gian ngắn sau khi tung ra Voodoo 2 nhưng bị
thất bại do thua sút về tính năng và tốc độ so với các loại card của các nhà sản xuất
khác. Do đó, dòng 2D/3D hiện nay của họ được thay thế bởi dòng chip Voodoo
Banshee có trong các card Diamond Monster Fusion, Pace 3D Edge, STB Lightspeed
và Maxi Gamer Phoenix.
Dòng chip Banshee này tương thích hoàn toàn với Voodoo 2 nhưng cung cấp hiệu
quả 3D tổng quát kém hơn chút ít do Voodoo 2 có đến 2 đơn vị bộ nhớ TMU (Texture
Memory Unit) giúp mô phỏng các cảnh 3 chiều phức tạp một cách nhanh hơn trong
khi dòng Banshee chỉ có một. Tuy nhiên, chip Banshee lại có khả năng lấp đầy màn
hình với các pixel nhanh hơn "ông anh" của nó và còn cung cấp khả năng tăng tốc
3D lên tới độ phân giải 1600 x 1200 và 2D là 1920 x 1440 pixels.
Thử nghiệm về các card đồ họa này cũng dành cho loại chip thế hệ mới nhất của
3Dfx là Voodoo 3 dù nó chỉ đang ở giai đoạn thử nghiệm beta và chắc là hiện nay
vào thời điểm bài viết được in, đã có mặt trên thị trường. Kết quả thử nghiệm của
Voodoo 3 cực kỳ ấn tượng do cấu trúc chủ yếu của nó là nền tảng của Banshee với 2
đơn vị bộ nhớ TMU, cho ra một hiệu suất 2D/3D nhanh và đẹp hơn nhiều so với
Voodoo 2.
TNT
Các card Creative Graphics Blaster, Diamond Viper V550, Hercules Dynamite và
STB Velocity 4400 đều được thiết kế trên nền tảng chip Riva TNT của NVIDIA. Về lý
thuyết, họ TNT không hề thua kém đối thủ Voodoo nếu không muốn nói là vượt trội
khi hỗ trợ độ phân giải lên đến 1920 x 1200 (dù 1024 x 768 là quá đủ cho chơi
game) và trên thực tế cung cấp hình ảnh chi tiết hơn nhiều so với các bo mạch
Voodoo 2. Điều này là do chip Riva TNT hỗ trợ giả lập đồ họa 32-bit màu trong khi
tất cả các chip 3Dfx chỉ làm việc ở 16-bit màu. Ngoài ra, cấu trúc TNT còn có thể cho

Nếu 4Mb là đủ cho hầu hết các hiển thị thì tại sao các card hiện nay có từ 8 đến
32 Mb bộ nhớ? Câu trả lời là đơn giản lượng bộ nhớ thêm ra này được dùng để tăng
tốc độ xử lý đồ họa bằng nhiều cách khác nhau. Ví dụ, chúng có thể được dùng như
bộ đệm cho việc vẽ các khung hình trong bộ nhớ phải hiển thị mà sau đó được
chuyển đổi lên màn hình toàn phần cho ra các hình ảnh nhuyễn hơn (việc xử lý hình
ảnh kiểu này được gọi là bộ đệm kép). Lượng bộ nhớ phụ này cũng còn được dùng để
tăng tốc các hình ảnh 2D dạng bitmap như là các icon, nút, thanh cuộn, hộp đối thoại
khiến chúng có thể xuất hiện nhanh hơn.
Việc chạy các tập tin AVI hay MPEG cũng đòi hỏi nhiều bộ nhớ hơn lượng bộ nhớ
thực tế để hiển thị hình ảnh lên màn hình. Hình ảnh video được ghi lại dưới dạng YUV
nhưng hiển thị trên máy tính lại làm việc dưới dạng RGB. Card đồ họa nạp các dữ
liệu nguyên gốc vào một vùng bộ nhớ lưu trữ đồ họa. Sau đó chuyển đổi và sao chép
các thông tin lên màn hình.
ở đồ họa 3 chiều, lượng bộ nhớ dư ra sẽ được dùng để lưu trữ hình ảnh cho việc
xử lý nhanh hơn và bộ đệm Z sẽ khiến cho các vật thể đồ họa 3 chiều xuất hiện như
thật. Kiểu bộ nhớ cũng
ảnh hưởng đến tốc độ xử lý hình ảnh, một vài loại card trang bị bộ nhớ SDRAM,
SGRAM hay VRAM có tốc độ xử lý nhanh hơn bộ nhớ DRAM truyền thống.
PCI Hay AGP?
Nếu bạn có một máy tính đời mới với khe cắm tăng tốc đồ họa AGP thì nhất thiết
bạn phải chọn mua loại card đồ họa sử dụng cổng AGP này hơn là một card PCI tiêu
chuẩn. Được thiết kế đặc biệt cho nhu cầu đồ họa, khe cắm AGP chạy ở chế độ 64-bit
ở tốc độ 66 MHz (so với 32-bit và 33 MHz ở PCI) cho phép truyền dữ liệu nhanh hơn
nhiều. Các lọai bo mạch máy tính đời mới còn hỗ trợ cho cổng AGP tốc độ 2 và phiên
bản tốc độ 4 cũng sắp được tung ra thị trường. Một vài loại card được thử nghiệm tại
đây thậm chí đã được tối ưu hóa sẵn cho việc tương thích với các cổng AGP tốc độ 4.
Trình điều khiển
Trong khi nhiều nhà sản xuất tập trung vào việc nâng cấp phần cứng, phần mềm
điều khiển card đồ họa cũng không kém quan trọng và ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu
quả làm việc của chúng. Hầu hết các trình điều khiển đều được nâng cấp khoảng 2

chất lượng hình ảnh xuất ra của nó lại là kém nhất. Nguyên nhân có thể là do trình
driver điều khiển chưa được tối ưu hóa và cần phải xem xét lại.
Sự tuyên dương cũng đến với card ATI Rage Fury, Pace 3D Edge và Hercules
Terminator Beast với đánh giá chung thuộc vào loại tốt nhất. Card đạt điểm thấp
nhất là Matrox Millennium G200 với tốc độ thử nghiệm trong Half Life thấp nhất là 22
fps. Tuy nhiên chất lượng hình ảnh của G200 lại khá tốt, nếu không muốn nói rằng
còn tốt hơn là các card 3D thuần túy sử dụng chip Voodoo 2.
Chú ý: trong cuộc bình chọn sản phẩm tiêu biểu cho năm 99, tạp chí PC World
(USA) đã đánh giá Matrox Millennium G200 là card đồ họa tốt nhất với giá 129 USD
(theo Tin học và Đời sống số 6/99). Ngoài ra, hiện ở Việt Nam, các loại card tăng tốc
đồ họa cao cấp này đã bắt đầu phổ biến trong giới chơi game và ứng dụng đồ họa
cao cấp, phổ biến nhất là card GA 630 của Gygabyte (Đài Loan) sử dụng chip Voodoo
Banshee 16 Mb, card Creative Labs Graphics Blaster TNT 16 Mb và card Creative 3D
Blaster Savage 4 có 32 Mb có giá từ khoảng 100 đến 170 USD tùy loại.
Cuối cùng, dù chưa chính thức xuất hiện trên thị trường vào thời điểm thử
nghiệm, phiên bản beta Voodoo 3 cũng xứng đáng để cân nhắc với chip 3Dfx mới
nhất có tốc độ kinh hồn này.u
Lê Minh Anh
Theo What PC 5/99