Kính áp tròng và dị ứng ở mắt
Vài năm nay, kính áp tròng (contact lens) được nhiều người dùng thay cho
những chiếc kính đeo mắt cồng kềnh. Tuy nhiên, mọi thứ đều có hai mặt. Bên cạnh lợi
ích, kính áp tròng cũng có những điều bất lợi, nổi bật là dị ứng ở mắt.
Vai trò của màng nước mắt
Màng nước mắt là một cấu trúc động, có nhiều chức năng để duy trì sự khỏe
mạnh của bề mặt nhãn cầu, bảo vệ nhãn cầu tránh khỏi những ảnh hưởng độc hại, sửa
chữa tổn thương và tạo bề mặt khúc xạ trước nhãn cầu được trong suốt, ổn định, nhờ
đó mắt nhìn được rõ ràng. Về cấu trúc, màng nước mắt là một màng không bền giữa
những lần chớp mắt, gồm ba phần chính: lớp dầu ở ngoài cùng, lớp nước ở giữa và lớp
nhầy ở trong cùng. Lớp nhầy trải thành màng bám vào bề mặt nhãn cầu, giúp ổn định
màng nước mắt, tương tác với lớp dầu ngoài cùng để làm sạch bề mặt nhãn cầu khỏi
các mảnh vụn của tế bào tróc ra hoặc của vi khuẩn. Lớp dầu được sản xuất bởi các
tuyến nằm trong mí mắt giúp làm chậm việc mất nước mắt và với các chất nhầy, chúng
bôi trơn vùng giữa mí mắt và bề mặt nhãn cầu. Thành phần dịch của nước mắt được
sản xuất chủ yếu bởi tuyến lệ chứa tất cả các chất hòa tan trong nước của nước mắt,
bao gồm các chất điện giải và hàng trăm loại protein, peptide (vì thế nước mắt mới có
vị mằn mặn). Trong nước mắt cũng có một số chất hiếm gặp hoặc chỉ xuất hiện khi có
bất thường ở mắt, chẳng hạn khi mắt bị dị ứng thì trong nước mắt có thể có kháng thể
globulin miễn dịch IgE.
Ảnh hưởng của kính áp tròng trên màng nước mắt và trên bề mặt nhãn
cầu
Kính áp tròng khi được đặt vào môi trường nước mắt trước nhãn cầu sẽ gây một
số ảnh hưởng trên bề mặt nhãn cầu và màng nước mắt. Các ảnh hưởng có thể kể ra là:
giảm oxy nuôi dưỡng mắt, tăng nhẹ nhiệt độ giác mạc, vi chấn thương giác mạc, giảm
tốc độ chuyển hóa của giác mạc, giảm tốc độ phân bào của biểu mô, tăng sự phá vỡ
biểu mô. Mặc dù có các thay đổi này, đa phần bệnh nhân có bề mặt nhãn cầu và màng
nước mắt bình thường dễ dàng thích nghi với sự hiện diện của kính áp tròng.
Kính áp tròng có ảnh hưởng chuyên biệt trên màng nước mắt. Nó phá hủy màng
nước mắt, làm mỏng và làm tăng sự mất nước mắt qua sự bay hơi. Kính áp tròng mềm
• Với những thuốc nhỏ mắt chống dị ứng, nên tránh sử dụng đồng thời ở
những người mang kính áp tròng. Những thuốc này có chất bảo quản, đặc biệt là chất
benzalconium chloride, nên có thể kích ứng bề mặt nhãn cầu. Cũng cần biết rằng,
thuốc kháng dị ứng dùng đường uống hoặc tiêm chích có khả năng gây khô và làm
giảm tiết nước mắt. Những thuốc kháng dị ứng đời mới có khuynh hướng ít gây khô
hơn.