PhÇn 1
Lý thuyÕt 9
1
Giới thiệu về quản lý tổng hợp chất thải
Virginia Maclaren
Việc quản lý chất thải ở các nớc Đông Nam á thờng có hai vấn đề chủ
yếu : một là làm thế nào thu gom hết chất thải rắn phát sinh và hai là chôn lấp
chúng một cách phù hợp với môi trờng. Tiêu điểm của cuốn sách này là quản
lý tổng hợp chất thải (QLTHCT), đôi khi còn đợc gọi là quản lý tổng hợp chất
thải bền vững (Van de Klundert and Anschutz 2001). QLTHCT là cách tiếp cận
mới trong quản lý chất thải, nó đa ra những cách thức quản lý khác nhau giúp
giảm bớt đồng thời sức ép về thu gom và chôn lấp chất thải. Cách tiếp cận này
làm tăng tính bền vững cả về môi trờng, cả về kinh tế và xã hội của hệ thống
quản lý chất thải nói chung.
Thuật ngữ tổng hợp có nghĩa là nối kết hay phối hợp với nhau. Quản lý
cơ
Thu gom
Thu hồi năng
lợng
Chôn lấp
Các bên liên quan
Chính phủ
Công nghiệp
Cộng đồng địa phơng
Cáctổchứcquầnchúng
Khu vực phi chính quy
Cáctổchứccộngđồng
Các tổ chức phi chính phủ
Các khía cạnh
Xã hội
Kinh tế
Pháp luật
Chính trị
Thể chế
Môi trờng
Công nghệ
Quản lý tổng hợp chất thải
Bề
n
v
ữ
n
g
v
ề
Thành phố
Hồ Chí Minh
Đồng Nai
Hữu cơ 49.5% 46,6% 60,1% 71,4%
Chất trơ 19.0% 27,7% 17,1% 5,7%
Giấy 1.9% 5,8% 5,4% 6,2%
Nhựa 14,9% 3,4% 3,1% 8,6%
Kim loại 6,38% 4,9% 1,24% 1,2%
Thủy tinh 6,9% 1,2% 4,1% 6,2%
Cao su, da 0,6% 5,8% 3,2% 3,2%
Chất thải nguy hại 0,5% 1,4% 1,3% 0,1%
Khác 0,4% 3,2% 4,4% 2,3%
Nguồn: Các báo cáo hiện trạng môi trờng của các Sở Ti nguyên v Môi trờng năm 2003.
Giảm nguồn thải có nghĩa là giảm cả lợng thải lẫn mức độ độc hại của
chất thải tại nguồn phát thải. Giảm nguồn thải trong công nghiệp bao gồm giảm
lợng thải trong quá trình sản xuất. Ví dụ, một ngành công nghiệp sử dụng than
để sản xuất năng lợng trong quá trình sản xuất có thể giảm lợng tro than thải
ra bằng cách chuyển sang sử dụng các thiết bị tiết kiệm năng lợng. Giảm
nguồn thải trong công nghiệp cũng bao gồm cả việc sản xuất sản phẩm tạo ít
chất thải khi sử dụng chúng.
Hộ gia đình có thể giảm thải tại nguồn lúc họ mua sản phẩm tạo ít chất
thải hơn khi sử dụng và khi thải bỏ. Ví dụ, một hộ gia đình có thể lựa chọn giữa
hai sản phẩm tơng tự, trong đó một sản phẩm với ít gói bọc hơn thì sự lựa chọn
sản phẩm ít bao bì sẽ giúp giảm phát thải.
Một giải pháp chiến lợc thúc đẩy giảm nguồn thải trong công nghiệp là
thực hiện chơng trình sản xuất sạch hơn. Sản xuất sạch hơn giúp công nghiệp
13
những cách thức làm tăng hiệu quả kinh tế trong quá trình sản xuất của mình
thông qua giảm ô nhiễm tại nguồn. Các giải pháp chiến lợc khác bao gồm áp
dụng một mức phí cao đối với việc chôn lấp chất thải tại bãi chôn lấp, kể cả việc
thu gom chất thải, nhng các giải pháp chiến lợc nhằm thúc đẩy tái sử dụng và
tái chế vẫn cần tính đến nhằm vào mở rộng và hỗ trợ phát triển hoạt động này,
nh giáo dục ngời dân hiểu biết về lợi ích môi trờng của việc tái sử dụng và
tái chế chất thải, thực hiện các chơng trình phân loại chất thải tại nguồn thành
loại hữu cơ và loại vô cơ. Phân loại chất thải tại nguồn có thể giúp cho việc thu
mua chất thải của hoạt động kinh doanh không chính thức tốt hơn. Sự phân loại
14