Bách bệnh quản trị doanh nghiệp
Cách đây không lâu trên đài BBC, tỷ phú công nghệ thông tin Bill Gates có phát
biểu rằng: “30 năm trước đây khi bắt đầu khởi nghiệp tôi nghĩ mình khỏe mạnh,
đến bây giờ khi đã trở thành tỷ phú tôi dường như thấy mình không khỏe chút
nào”. Điều gì đã xảy ra với Microsoft?” Microsoft đang có “bệnh ”, ông Thành
Nghĩa - Trưởng ban tư vấn Hội Marketing Việt Nam (VMA) “tiên đoán” như vậy
trong buổi hội thảo “Chẩn bệnh quản trị các Doanh nghiệp Việt Nam” do VMA tổ
chức vừa qua
.
Bất kể doanh nghiệp nào, dù lớn hay nhỏ, dù thành công hay đang rất thành công
cũng ẩn chứa bên trong những mầm bệnh của quản trị. Với kinh nghiệm tư vấn
hơn 50 doanh nghiệp trong và ngoài nước, đã từng đóng vai trò CEO cho một số
công ty, 2 "bác sĩ" (ông Thành Nghĩa & ông Phụng Hào thành viên lãnh đạo Ban
tư vấn VMA) muốn chuyển tải những băn khoăn, bức xúc đã đúc rút của mình để
bày tỏ cùng các Doanh nghiệp tham dự:

1. "Chỉ cho tôi hướng đi" - Chiến lược

Ông Thành Nghĩa cho biết: Trong một lần gặp gở để tìm hướng tư vấn cho một
Công ty sản xuất bao bì có trong tay một số vốn đáng kể vài trăm triệu đô la ông
giám đốc cho chúng tôi một bài toán như đánh đố: các anh hãy chỉ cho tôi một
hướng đi. Câu chuyện này đã làm anh em trong Ban tư vấn hết sức ngạc nhiên xen
lẫn thất vọng. Một người tự hỏi không biết sẽ phải làm gì với doanh nghiệp và ông
giám đốc này? ông sao quá mạo hiểm và thờ ơ khi có thể bỏ ra hàng trăm triệu đô
la mà không biết mình là ai và mình sẽ làm gì? Chúng tôi kết luận: “Không có

Ảnh hưởng dây chuyền theo hệ thống đó, những người làm quản trị cũng quên
luôn quy trình kiểm tra, báo cáo. Hiệu quả công việc được hiểu là đã hoàn thành
còn chất lượng đạt yêu cầu đến đâu doanh nghiệp không hề có một tiêu chí nào có
thể đo lường được. Và cuối cùng không có cơ sở nào cho việc xây dựng những bài
học kinh nghiệm đắt giá về sau. Ta cứ làm rồi ta sửa. Như vậy, doanh nghiệp đã
mắc thêm một 'lệnh bệnh" hiểm nghèo trong kinh doanh - "Không có quy trình sản
xuất”.

Ông Lý Trường Chiến -với tư cách là đại diện VMA tham dự trong buổi hội thảo
cũng đã góp ý một định nghĩa rất hay về "thông lượng của doanh nghiệp" ông ví
thông lượng như một nút thắt cổ chai. Nước đang chảy đều gặp phái bộ phận nào
có thông lượng bé nhất cổ chai), tự động năng suất lao động cuối cùng của doanh
nghiệp cũng sẽ giảm theo. Vì vậy, doanh nghiệp cần xác định được cho mình một
quy trình làm việc, sản xuất và quản lý hợp lý, rõ ràng. Từ đó, doanh nghiệp chắc
chấn sẽ dễ tìm ra bộ phận nào có "thông lượng" thấp để thông ống cho toàn bộ
hoạt động của doanh nghiệp”

3. “Con số tài chính của tôi nói lên điều gì” - Tài chính

Lại là một hậu quả nữa từ "không có quy định": những con số kinh doanh, thống
kê về tài chính ghi nhận thiếu, hoặc không chinh xác để tìm ra điểm khuyết", đánh
giá chu trình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Thông thường, khi bắt đầu
công tác tư vấn cho một đơn vị, các nhà tư vấn thường đi một vòng, tiếp xúc, ghi
nhận thông tin từ tất cả thành viên trong tổ chức. Tiếp đến đánh giá quá trình và
tiềm năng dựa trên các con số nhất định (tất nhiên là do doanh nghiệp cung cấp) để
xác định hiệu quả kinh doanh. Tuy nhiên, do "quy trình sản xuất không hoàn hảo,
thiếu minh bạch" trong các chứng từ sổ sách tài chính, nhà tư vấn không thể có đủ
thông tin để giải quyết vấn đề. Và cuối cùng đành phải kết luận, vấn đề nằm ở đâu
đấy trong tổ chức, nhưng thực tế nhìn chung các bộ phận đều có "bệnh".


Young cho hợp thấy: "Nhân tài đang là một vấn nạn". Câu đầu tiên khi được hỏi,
ứng viên sẽ hỏi rằng: “Tôi sẽ được trả bao nhiêu ? Những lợi ích khác của tôi là
gì?” mà họ không nghĩ sẽ có một cách tiếp cận khác thông minh hơn: “ Tôi sẽ cố
gắng hết sức để mang về doanh thu là 1 tỷ USD…”

Cũng chính từ cách rập khuôn sáo rống, một bộ máy tổ chức không phù hợp cũng
dược các doanh nghiệp du nhập vào Công ty mình mà không có sự lý giải. Rút
cuộc lại một sự không phù hợp nữa sảy ra, Công ty cảm giác có sự trùng lắp, chỗ
dư, chỗ thiếu mà không biết nguyên nhân do từ đâu. Và thế là quy trình sản xuất
kinh doanh bị gãy đổ theo những cải tổ điên rồ.

5. "Tôi thích đi dựng thương hiệu” - Marketing

Marketing cũng lại là một vấn nạn nữa trong bách bệnh quản trị doanh nghiệp.
Nhà nhà làm marketing, người người làm marketing, doanh nghiệp cũng vậy. Họ
thấy đối thủ mình làm, mình không làm là mình yếu thế. Do chiến lược và kiến
thức định vị thị trường
yếu, sản phẩm tự dưng chuyển thể sang một hình ảnh lạ lùng không nhất quán. Và
đặc biệt chưa doanh nghiệp nào thực hiện đo lường hiệu quả của hoạt động
marketing sau khi thực hiện. Tiền vẫn tốn mà hiệu quả không biết được bao nhiêu.