Ứng dụng số phức trong Kỹ thuật điện Giáo viên soạn: Lê Đình Tâm

Trường Trung cấp Kinh tế - Kỹ thuật Hồng Lam 1

PHẦN I
CÁCH SỬ DỤNG MÁY TÍNH FX500MS VÀ FX 570MS
ĐỂ THAO TÁC VỚI SỐ PHỨC TRONG KỸ THUẬT ĐIỆN.

I. CÁCH SỬ DỤNG MÁY TÍNH CASIO FX - 500MS.
- Đối với máy tính Casio Fx - 500MS thì ta chỉ thực hiện được việc chuyển
đổi qua lại giữa các dạng số phức (từ mũ sang đại số và từ đại số sang mũ) còn
việc tính toán cộng, trừ nhân chia bằng số phức thì không thực hiện được.
- Nếu muốn thực hiện được các phép tính cộng, trừ, nhân, chia số phức trên
máy tính Casio Fx - 500MS thì ta phải nâng cấp lên thành máy tính Casio Fx -
570MS. Để nâng cấp lên thành máy tính Casio Fx - 570MS thì ta tham khảo ở
phần sau.
1. Cách chuyển đổi số phức từ dạng số mũ sang dạng đại số
( Z = r.e
j
=>
Z
= a + jb).
- Ấn phím ON để mở máy
=> Ấn r(modul)  (argumen) Màn hình hiện kết quả: a.
=> Ấn tiếp Màn hình hiện kết quả:
b.
=> Ấn , Ta có kết quả: a, b.
Ví dụ1: Chuyển số phức ở dạng số mũ
Z
= 2.e
j60

j60

II. CÁCH SỬ DỤNG MÁY TÍNH CASIO FX - 570MS.
- Máy tính Casio Fx - 570MS có 2 chế độ để thực hiện với số phức,
* Chế độ COMP: Chỉ thực hiện với số phức giống như Casio Fx - 500MS.
* Chế độ CMPLX: Chế độ số phức, ở chế độ này ta có thể thực hiện được
các phép tính cộng trừ nhân chia đối với số phức.
- Để chuyển máy tính sang chế độ số phức ta thực hiện như sau:
* Ấn ON để mở máy, ấn (CMPLX), trên màn hình sẽ xuất hiện chữ
CMPLX báo rằng máy tính đã chuyển sang chế độ tính với các số phức.
- Ở trên màn hình hiển thị nó thường hiển thị mặc định là số phức ở dạng đại số.
1. Cách chuyển đổi số phức từ dạng số mũ sang dạng đại số
( Z = r.e
j
=>
Z
= a + jb).
Cách 1:
- Ấn Màn hình hiện kết quả: a.
- Ấn Màn hình hiện kết quả: b
i
.
- Ấn Ta có kết quả: a, b
i
.
Cách 2: Dựa vào đặc điểm màn hình hiển thị thường hiển thị số phức ở dạng đại
số.
- Ấn Màn hình hiện kết quả: a.
- Ấn Màn hình hiện kết quả: b
i

Ví dụ 5: Chuyển số phức ở dạng đại số
Z
= 3 + j4 sang dạng số mũ
- Ấn 3 4 Màn hình hiện kết quả: r = 5.
- Ấn Màn hình hiện kết quả:  = 53,13.
- Ấn Ta có kết quả: r = 5,  = 53,13.
=>
Z
= 3 + j4 = 5e
j53,13

3. Phép cộng, trừ số phức.
a. Phép cộng 2 số phức.
Ví dụ 6: Thực hiện phép tính sau: (1 - j2) + (3 + j4) = ?
- Ấn 1 2 3 4
Màn hình hiện kết quả: a = 4.
- Ấn Màn hình hiện kết quả: b = 2
i
.
- Ấn Ta có kết quả: a = 4, b = 2
i
.
* (1 - j2) + (3 + j4) = 4 + j2
Ví dụ 7: Thực hiện phép tính sau: 2e
j60
+ (3 + j4) = ?
- Ấn 2 60 3 4
Màn hình hiện kết quả: a = 4.
- Ấn Màn hình hiện kết quả: b = 5,732
i

- Phép trừ hai số phức cũng được thực hiện tương tự như trên chỉ cần thay
việc ấn nút đối với phép cộng bằng việc ấn nút đối với phép trừ và phải
dùng dấu mở ngoặc đơn và đóng ngoặc đơn sau dấu trừ.
3. Phép nhân, chia số phức.
a. Phép nhân 2 số phức.
Ví dụ 9: Thực hiện phép tính sau: (1 - j2) x (3 + j4) = ?
- Ấn 1 2 3 4
Màn hình hiện kết quả: a = 11.
- Ấn Màn hình hiện kết quả: b = - 2
i
.
- Ấn Ta có kết quả: a = 11, b = - 2
i
.
* (1 - j2) x (3 + j4) = 11 - j2 = 11,18e
-j10,3

Ví dụ 10: Thực hiện phép tính sau: 2e
j60
x (3 + j4) = ?
- Ấn 2 60 3 4
Màn hình hiện kết quả: a = -20,784.
- Ấn Màn hình hiện kết quả: b = 12
i
.
- Ấn Ta có kết quả: a = -20.784, b =12
i
.
* 2e
j60

4
khi ấn đồng thời tổ hợp 3 phím
và 4 lần ấn phím .
Các thao tác chuyển đổi như sau:

Ứng dụng số phức trong Kỹ thuật điện Giáo viên soạn: Lê Đình Tâm

Trường Trung cấp Kinh tế - Kỹ thuật Hồng Lam 5

Cách 1:
Ấn
Ấn (41 lần) cho đến khi màn hình hiện chữ Data Full
Ấn
Ấn cho đến khi không thể ấn được nữa.
Ấn (màn hình hiện chữ Data Full)
Ấn
Ấn lần lượt (chậm) cho đến khi màn hình chỉ còn con trỏ và mũi tên chỉ
qua trái (← −).
Ấn tiếp

Cách 2:
Ấn
Ấn (41 lần) cho đến khi màn hình hiện chữ Data Full
Ấn
Ấn Cho đến khi không ấn được nữa (số cuối cùng là số 4)
Ấn (màn hình hiện chữ Data Full)
Ấn (màn hình hiện chữ Math Error)
Ấn
Chú ý:
- Sự chuyển đổi chỉ thành công khi ta ấn đúng các phím theo các thao tác trên, nếu