Nghệ thuật dự báo doanh thu - chi phí
Dự báo chính xác doanh thu và chi phí không chỉ mang tính khoa học mà là cả
một nghệ thuật. Và môn nghệ thuật này có những bí quyết riêng.

Việc dự đoán doanh thu và chi phí trong giai đoạn khởi nghiệp khi mọi thông số
tài chính còn quá mơ hồ là cả một nghệ thuật. Nhiều chủ doanh nghiệp thường bỏ
qua khâu này vì cho rằng mất nhiều thời gian. Tuy nhiên, nhà đầu tư sẽ không rót
vốn vào công ty nếu bạn không thể đưa ra các dự báo tài chính chi tiết. Điều quan
trọng hơn là các dự báo tài chính hợp lý sẽ giúp bạn kiểm soát tốt chi phí, phát
triển các kế hoạch nhân sự cũng như kinh doanh.
Như vậy, làm thế nào để xây dựng các dự báo tài chính khi công việc kinh doanh
của bạn chỉ mới bắt đầu và bạn cũng chưa có kinh nghiệm.
Sau đây là một số
nguyên tắc cần nắm:
1. Bắt đầu bằng chi phí, chứ không phải doanh thu
Trong giai đoạn khởi nghiệp, sẽ dễ dàng hơn nhiều khi dự báo chi phí hơn là
doanh thu. Vì thế, bạn hãy bắt đầu bằng việc ước tính các khoản chi phí thường
gặp nhất như sau:
Chi phí cố định/chi phí hoạt động (overhead): Tiền thuê văn phòng, hóa đơn tiền
điện, nước…, chi phí điện thoại/dịch vụ viễn thông, chi phí hạch toán kế toán, các
loại phí liên quan đến pháp lý/bảo hiểm/cấp phép, chi phí bưu chính, công nghệ,
chi phí quảng cáo và marketing, chi phí tiền lương (Overhead là tất cả các khoản
chi phí không bao gồm chi phí lao động trực tiếp, nguyên vật liệu trực tiếp hoặc
các chi phí quản lý).
Chi phí biến đổi (variable cost): Giá vốn hàng bán (các chi phí phải chịu trong quá
trình sản xuất ra sản phẩm) gồm chi phí nguyên vật liệu, hàng hóa, chi phí đóng
gói, bao bì.
Chi phí lao động trực tiếp gồm dịch vụ khách hàng, bán hàng trực tiếp, marketing
trực tiếp.
Và dưới đây là những bí quyết để dự đoán chi phí một cách chính xác:
Tăng gấp đôi con số ước tính đối với chi phí marketing và quảng cáo, vì các khoản

năng tạo ra những ý tưởng mang tính đột phá hơn cho doanh nghiệp mình.
3. Kiểm tra các hệ số tài chính để đảm bảo rằng những dự báo của bạn là hợp
lý
Sau khi đưa ra những dự báo tham vọng về doanh thu, các chủ doanh nghiệp
thường dễ bỏ qua phần chi phí. Nhiều người chỉ chú trọng vào việc đạt các mục
tiêu doanh thu đề ra và cho rằng chi phí có thể được điều chỉnh cho phù hợp với
thực tế nếu chỉ tiêu doanh thu không thực hiện được. Ở đây, lối suy nghĩ tích cực
có thể giúp bạn tăng doanh số. Tuy nhiên, nếu suy nghĩ “quá tích cực” thì coi
chừng bạn sẽ không đủ tiền để thanh toán các hóa đơn, thường không được quan
tâm quản lý một cách đúng mức.
Cách tốt nhất để cân đối dự báo doanh thu với dự báo chi phí là kiểm tra các chỉ số
tài chính cơ bản.
Tỉ suất lãi gộp: Hay nói cách khác là tỉ lệ giữa tổng chi phí trực tiếp (tức giá vốn
hàng bán) với tổng doanh thu trong một quý hoặc một năm nào đó. Công thức tính
tỉ suất lãi gộp là lấy lãi gộp/doanh thu hoặc lấy (doanh thu - giá vốn hàng
bán)/doanh thu.
Đây là một trong những chỉ số mà các doanh nghiệp thường có xu hướng “vung
tay quá trán” trong việc dự đoán, trong khi thực tế năng lực quản lý giá vốn của họ
không hiệu quả. Hãy cẩn thận đối với những giả định làm cho tỉ suất lãi gộp tăng
từ 10% lên 50%.
Tỉ suất lợi nhuận hoạt động: Nếu tỉ suất lãi gộp phản ánh hiệu quả quản lý giá vốn
của doanh nghiệp thì tỉ suất lợi nhuận hoạt động lại thể hiện hiệu quả quản lý mọi
chi phí hoạt động, bao gồm cả chi phí trực tiếp, chi phí bán hàng lẫn chi phí quản
lý (không gồm chi phí lãi vay).
Ví dụ, tỉ suất lợi nhuận hoạt động 12% có nghĩa là doanh nghiệp tạo ra được 0,12
đồng (trước lãi vay và thuế) đối với mỗi đồng doanh thu. Công thức tính tỉ suất lợi
nhuận hoạt động là lấy thu nhập trước lãi vay và thuế (EBIT)/doanh thu.
Khi doanh thu tăng, nếu chi phí bán hàng và chi phí quản lý chỉ chiếm một tỉ lệ
nhỏ trong tổng chi phí thì tỉ suất lợi nhuận hoạt động của doanh nghiệp sẽ được cải
thiện. Một sai lầm nhiều chủ doanh nghiệp thường mắc phải là dự báo điểm hòa