Văn hóa doanh nghiệp và câu chuyện cái mỏ neo
Đã có nhiều bài viết trên mục Sổ tay quản trị bàn về việc xây dựng văn hóa
doanh nghiệp. Các bài viết này đều chỉ ra rằng, việc xác định các giá trị nền
tảng của doanh nghiệp để phát triển văn hóa doanh nghiệp là việc không đơn
giản và đòi hỏi nhiều công sức.

Đây là việc của những người chủ doanh nghiệp, những người hiểu rõ và có
định hướng rõ ràng cho doanh nghiệp trong ngắn hạn cũng như dài hạn. Bài
viết dưới đây muốn thông qua hình ảnh cái mỏ neo, để trình bày thêm một
cách nhìn về vấn đề xây dựng văn hóa doanh nghiệp. Trong tác phẩm “Sử
ký”, sử gia Herodotus người Halicarnassus (nay thuộc Thổ Nhĩ Kỳ) đã kể
câu chuyện về một người tên Sophanes, trong cuộc chiến tranh lớn nhất lịch
sử thế giới cổ đại giữa Hy Lạp và Ba Tư: “Anh ta đeo trên thắt lưng áo giáp
cái mỏ neo bằng sắt gắn vào sợi xích sắt. Mỗi khi đến gần kẻ thù, anh ta
quăng nó xuống đất, để những kẻ tấn công không thể xê dịch anh ta; nếu đối
thủ bắt đầu bỏ chạy, anh ta bèn nhấc cái mỏ neo lên và đuổi theo”.
Thiết nghĩ, trong bất kì doanh nghiệp nào, nhân viên cũng cần một mỏ neo
chắc chắn như vậy để có thể tự trói mình vào nhiệm vụ. Trong bối cảnh
khủng hoảng kinh tế trên thế giới như hiện nay, nhiều lãnh đạo doanh nghiệp
hẳn cũng nhận ra rằng nhân viên sẵn sàng chia sẻ khó khăn với doanh
nghiệp, chấp nhận giảm lương, tăng giờ làm… cùng chia sẻ khó khăn, góp
phần đưa doanh nghiệp “vượt bão”. Có được điều đó một phần là nhờ cái
“tình” của nhân viên với doanh nghiệp, và được vun đắp bởi văn hóa doanh
nghiệp.
Văn hóa doanh nghiệp cần được xây dựng như thế nào để có thể neo giữ
nhân viên với công việc, với doanh nghiệp?
Nặng. Một mỏ neo, trước hết, phải nặng. Văn hóa doanh nghiệp cũng cần có
đủ sức nặng để tạo dấu ấn sâu sắc lên nhân viên. Sức nặng của văn hóa
doanh nghiệp chỉ hiện hữu khi những người có trách nhiệm tính đến việc
xây dựng văn hóa doanh nghiệp ở tầng sâu nhất, là giá trị cơ bản và các triết
lý kinh doanh mà doanh nghiệp theo đuổi.

xây dựng thành công một văn hóa doanh nghiệp khiến nhân viên thích thú,
tự hào nhưng “văn hóa” ấy lại gặp sự phản đối mạnh mẽ từ những người làm
văn hóa và cộng đồng xung quanh.
Sợi xích sắt. Cuối cùng, chỉ bản thân cái mỏ neo “đạt chuẩn” thì chưa đủ,
mà phải có sợi xích để buộc mỏ neo với con người. Trong doanh nghiệp, sợi
dây xích chính là sự xác tín của các cấp lãnh đạo với việc thực hiện tiến trình
xây dựng văn hóa doanh nghiệp. Các lãnh đạo luôn là những người mà nhân
viên sẽ nhìn vào khi muốn xác lập sự tin tưởng của mình với văn hóa doanh
nghiệp.
Việc các lãnh đạo có tuân theo và làm đúng những gì họ đã cam kết trong
văn hóa doanh nghiệp sẽ ảnh hưởng đến việc nhân viên có tin vào lãnh đạo,
tin vào văn hóa của doanh nghiệp hay không. Chẳng hạn văn hóa doanh
nghiệp đề ra tiêu chí “không để xảy ra xung đột lợi ích”, nhưng giám đốc lại
để cho những người thân tín không đủ năng lực nắm các chức vụ chủ chốt
trong công ty thì giá trị đã đề ra không còn ý nghĩa. Mỏ neo có thể nặng và
có độ bám tốt, nhưng sợi xích lỏng lẻo thì khó tránh chuyện sau khi xung
trận sẽ thấy neo một đằng, người một nẻo.
Văn hóa doanh nghiệp cũng không thể cắt dán, sao chép của doanh nghiệp
này áp dụng cho một doanh nghiệp khác, điều đó chẳng khác nào một cái
phao nổi lềnh bềnh, muốn trôi đi đâu cũng được. Vì thế, để văn hóa doanh
nghiệp trở thành một mỏ neo giữ nhân viên làm việc ổn định và hiệu quả,
giữ cho doanh nghiệp luôn vận động đi tới sẽ là một quãng đường khó khăn
mà doanh nghiệp phải tự vượt qua.