CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

MÔ TẢ SÁNG KIẾN
Mã số (do thường trực HĐ ghi):…………………………..

1.Tên sáng kiến:
“Một số giải pháp để giáo dục kĩ năng sống cho học sinh lớp chủ nhiệm
được tốt hơn.”
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Công tác chủ nhiệm
3. Mô tả bản chất của sáng kiến:
3.1. Tình trạng giải pháp đã biết:
Sở dĩ chúng ta đã biết, việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh, từ lâu
ngành giáo dục chúng ta luôn đề cập và quan tâm rất nhiều. Đặc biệt trong giảng
dạy, giáo dục kĩ năng sống trong các môn học không phải là vấn đề mới mẻ thực
chất bản thân chúng ta đã thực hiện từ rất lâu thế nhưng khi giảng dạy cho các
em, chúng ta thường chỉ quan tâm đến lí thuyết sách vở là chính, cịn hoạt động
kĩ năng sống của các em thì rất hạn chế. Vì thế có những học sinh rất giỏi, rất
thông minh, viết văn rất hay nhưng không dám mạnh dạn phát biểu, không dám
thể hiện trước tập thể, khơng thích giao tiếp với các bạn hoặc có những học sinh
hay đánh bạn, có em học đến lớp 2 mà vẫn nhờ đến cha mẹ phục vụ cá nhân,…
1


Vậy lỗi là do ai, chúng ta phải làm gì để khắc phục tình trạng nêu trên? Theo tơi
tự nhận thấy ở những mặt làm được và chưa làm được như sau:
* Ưu điểm:
+ Về giáo viên:
- Thực hiện và phát huy hơn nữa những kinh nghiệm rút kết được từ bản
thân và đồng nghiệp.
- Được sự quan tâm của Ban giám hiệu nhà trường. Giáo viên được tập huấn

Để hình thành kĩ năng sống cho các em, theo chúng tôi cần trang bị cho học
sinh các kĩ năng sống cần thiết, phù hợp với lứa tuổi học sinh tiểu học. Các em
biết sống và ứng xử phù hợp trong các mối quan hệ với những người thân trong
gia đình, với thầy cơ bạn bè và những người xung quanh; với cộng đồng, quê
hương, đất nước và với môi trường tự nhiên; giúp các em bước đầu biết sống
tích cực, chủ động, có mục đích, có kế hoạch, tự trọng, tự tin, có kỉ luật, biết hợp
tác, giản dị, tiết kiệm, gọn gàng, ngăn nắp, vệ sinh... để trở thành con ngoan
3


trong gia đình, học sinh tích cực của nhà trường, là công dân tốt của xã hội. Đặc
biệt sẽ trang bị cho các em có đủ hành trang tự vươn lên trong cuộc sống sau
này.
Chính vì thế chúng tơi mạnh dạn tìm hiểu và đưa ra một số giải pháp nhằm
giáo dục tốt kĩ năng sống cho học sinh lớp chúng tơi chủ nhiệm nói riêng và các
lớp chủ nhiệm khác của các cấp học nói chung.
b. Nội dung giải pháp:
b.1. Tính mới của giải pháp:
Theo chúng tơi việc giáo dục kĩ năng sống cho các em không những giáo
dục trong các phân môn và nhất là trong môn Đạo đức mà cịn có thể giáo dục
trong mọi lĩnh vực sinh hoạt của các em trong lớp theo hướng “Phát huy tính
tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh”. Đó là việc làm mà mỗi giáo viên chủ
nhiệm nào cũng thực hiện, riêng bản thân chúng tơi tìm “Một số giải pháp để
giáo dục kĩ năng sống cho học sinh lớp chủ nhiệm chúng tôi.” được xây dựng
trên cơ sở tìm ra biện pháp khắc phục những hạn chế ở trên để góp phần giúp
học sinh giảm bớt khó khăn trong việc lĩnh hội kiến thức, cũng như trong cách
ứng xử giao tiếp… Đăc biệt, chúng tơi ln tìm hiểu thêm hồn cảnh gia đình, tâm
lí lứa tuổi, đặc điểm, tính cách, khả năng thích ứng của học sinh. Tổ chức cho học sinh
tự bộc lộ kĩ năng sống của bản thân. Từ đó, các em có thể thực hiện được các kĩ
năng sống hằng ngày mà các em phải gặp, phải tiếp xúc.

trẻ nhỏ thực sự cần nếu chúng muốn là một con người, muốn sống tốt và sống an
lành trong môi trường của chúng. Kĩ năng sống chính là những thói quen hợp lý,
cần thiết để xử lý trong tình huống cụ thể. Những tình huống này phải có thật và
có nhiều khả năng xảy ra trong thời điểm hiện tại hoặc trong tương lai. Ứng xử
phù hợp trong những tình huống này sẽ giúp chúng ta thoát khỏi nguy hiểm hoặc
xứ lý vấn đề hiệu quả, hợp lý. Hoặc:
Kĩ năng sống là làm chủ bản thân của mỗi người, khả năng ứng xử phù hợp
với những người khác và với xã hội. Khả năng ứng phó tích cực trước các tình
huống của cuộc sống (có nghĩa là biến cái biết thành cái làm trong thực tế cuộc
sống một cách tích cực nhất).
Theo tơi các kĩ năng cần giáo dục cho các em đó là: Kĩ năng giao tiếp, kĩ
năng đảm nhận trách nhiệm, kĩ năng hợp tác với mọi người, kĩ năng thể hiện sự
cảm thông, kĩ năng ra quyết định và giải quyết vấn đề, kĩ năng quản lí thời gian,
kĩ năng tự nhận thức, kĩ năng thể hiện sự tự trọng, tự tin, kĩ năng tư duy đánh
giá, kĩ năng thu thập xử lý thơng tin.
- Muốn hình thành kĩ năng sống cho học sinh được tốt thì bản thân người
giáo viên phải khơng ngừng học hỏi, hồn thiện kĩ năng sống của mình và thể
hiện rõ trong các mối quan hệ với phụ huynh, giao tiếp với học sinh, đồng
nghiệp và ứng xử trong cuộc sống hàng ngày. Vì chính bản thân giáo viên là
tấm gương mẫu mực cho học sinh noi theo. Phải xuất phát từ tấm lòng yêu nghề
mến trẻ, quan tâm giáo dục trẻ. Bởi vì,
6


Kỹ năng sống rất đa dạng và mang đặc trưng từng vùng, miền đòi hỏi người
giáo viên phải vận dụng một cách linh hoạt, sáng tạo cho phù hợp với nhu cầu,
trình độ của học sinh và đặc điểm, hồn cảnh của nhà trường, địa phương.
Kỹ năng sống có thể hình thành tự nhiên, học được từ những trải nghiệm của
cuộc sống và do giáo dục mà có. Khơng phải đợi đến lúc được học kỹ năng sống
con người mới có những kỹ năng sống đầu tiên. Tuy nhiên, nếu được dạy dỗ kĩ

kiện có ý nghĩa.
- Giáo viên là người hướng dẫn, người hỗ trợ.
- Học sinh đóng vai trị người thực hiện, người khám phá .
d. Giai đoạn 4: Thực hành.
- Nâng cao hơn mức độ vận dụng KT và KN.
- Điều chỉnh những hiểu biết và kỹ năng còn sai lệch.
- Luyện tập thành kỹ năng.
- Giáo viên là người hướng dẫn, người đánh giá .
- Học sinh đóng vai trị lập kế hoạch, người sáng tạo, người giải quyết vấn đề.
8


Sau đây chúng tôi xin minh họa một hoạt động của giáo án có rèn kĩ năng
sống cho học sinh.
GIÁO ÁN
Bài: Giữ gìn trường lớp sạch đẹp.
I. Mục tiêu:
1. Kiến thức – kĩ năng:
- Một số biểu hiện cụ thể của việc giữ gìn trường lớp sạch đẹp.
- Lí do vỉ sao cần giữ gìn trường lớp sạch đẹp.
- Học sinh làm một số công việc cụ thể để giữ gìn trường lớp sạch đẹp.
- Thực hiện giữ gìn trường lớp sạch đẹp. Biết nhắc nhở bạn bè giữ gìn
trường lớp sạch đẹp.
2. Thái độ:
- Đồng tình với việc làm đúng để giữ gìn trường lớp sạch đẹp.
- Khơng đồng tình ủng hộ với những việc làm ảnh hưởng xấu đến trường lớp.
3. Rèn kĩ năng sống:
- Kĩ năng hợp tác với mọi người trong việc giữ gìn trường lớp sạch đẹp.
- Kĩ năng đảm nhận trách nhiệm để giữ gìn trường lớp sạch đẹp.
II. Chuẩn bị

1) Em thấy vườn trường, sân trường
mình như thế nào?
Sạch đẹp, thoáng mát.
Bẩn, mất vệ sinh.
- Ý kiến khác:........................................
- HS phát biểu.
2) Sau khi quan sát, em thấy lớp em
ntn?
GV tổng kết dựa trên những kết quả
10


làm trong phiếu bài tập của hs.
Kết luận: Các em cần phải giữ gìn
trường lớp cho sạch đẹp. Giúp chúng
ta có sức khỏe tốt và học tập mau tiến
bộ.
Bên cạnh các giai đoạn hình thành kĩ năng sống cho học sinh, người giáo
viên cần tìm hiểu thêm một số phương pháp dạy như thế nào để giúp các em tiếp
thu, nhận biết, vận dụng, thực hành kĩ năng sống sao cho phù hợp. Theo tôi nên
vận dụng các phương pháp như: Phương pháp thảo luận nhóm, phương pháp
giải quyết vấn đề, phương đóng vai, phương pháp động não.
- Bản thân giáo viên nên tìm hiểu trực tiếp hồn cảnh gia đình học sinh. Gặp
gỡ phụ huynh học sinh để biết thêm về tính cách, sở thích, cách giao tiếp, ứng
xử của các em nhất là những em còn thụ động, nhút nhát trong học tập cũng như
trong sinh hoạt. Tìm hiểu qua bạn bè mà em đó thường tâm sự trao đổi trị
chuyện với nhau. Từ đó, có hướng thực hiện rèn kĩ năng sống cho các em thuận
lợi và nhanh chóng hơn.
- Khơng những rèn kĩ năng sống cho học sinh thơng qua mơn Đạo đức mà
cũng có thể rèn kĩ năng cho các em thông qua các môn học khác. Thậm chí

- Trong lúc học sinh làm việc trong nhóm giáo viên có thể đến từng nhóm
giúp đỡ, động viên những em nhút nhát, tập cho các em trả lời các câu hỏi đơn
giản. Song các câu hỏi thảo luận phải có câu hỏi dễ dành cho các em nhút nhát
phát biểu. Nhóm trưởng và thư kí ln ghi nhận ý kiến của các bạn dù là những
ý kiến đơn giản, để khích lệ động viên bạn hịa đồng, mạnh dạn hơn trong phát biểu.
- Khi trình bày kết quả thảo luận trước lớp, giáo viên cần gọi các em nhút
nhát trả lời trước những câu hỏi đơn giản, sau đó động viên tinh thần em đó
bằng một tràng vỗ tay khích lệ giúp em tự tin để ngày càng gần gũi nhau hơn,
khơng cịn ngại ngùng trước đám đơng. Cuối cùng là những em thư kí hoặc
nhóm trưởng trình bày trọn vẹn phần thảo luận của nhóm mình. Từ đó giúp cho
lớp học đi từ nhẹ nhàng, gần gũi đến tích cực và sinh động hơn.
- Bước đầu các em làm việc cùng nhau hơi khó khăn, giáo viên nên cố gắng
tích cực thường xuyên để giúp các em dần dần có thói quen. Từ đó, tạo cho các
em có niềm tin trong học tập, mạnh dạn trong giao tiếp, hứng thú trong sinh hoạt
khơng cịn ngần ngại, chán nản mỗi khi đến giờ học không những trong môn
Đạo đức mà cả trong các môn học khác.
- Giáo viên cần động não đưa ra nhiều tình huống yêu cầu các em tự tổ chức
giải quyết dưới sự theo dõi, nhắc nhở, uốn nắn của giáo viên.
- Khi học sinh bày tỏ ý kiến của mình, giáo viên nên tơn trọng ý kiến của các
em. Sau đó cân nhắc xem xét hướng các em đi đến cách ứng xử hay hơn.
- Nhắc nhở học sinh không phân biệt đối xử nên hòa đồng, động viên các bạn
cùng nhau học tập. Sắp xếp đôi bạn cùng tiến.
13


3.3. Khả năng áp dụng của giải pháp:
Với đề tài “Một số giải pháp để giáo dục kĩ năng sống cho học sinh lớp chủ
nhiệm được tốt hơn”. Bản thân chúng tơi đã vận dụng có thể áp dụng tương tự ở
các lớp của bậc Tiểu học và nhất là những lớp đầu cấp như lớp 2 chúng tôi chủ
nhiệm. Bên cạnh cũng có thể vận dụng tốt cho cấp bậc Trung học cơ sở hoặc

giảng dạy các phân môn nhất là phân môn Đạo đức. Chính vì thế, kết quả học
tập của các em khơng ngừng đi lên. Năng lực, phẩm chất của các em ngày càng
phát triển rõ rệt, thể hiện theo chiều hướng tốt hơn nhiều so với trước đây.
Nhờ thực hiện một số giải pháp trên đã giúp cho học sinh lớp chúng tơi có
nhiều tiến bộ hơn trong học tập, lớp học sinh động, học sinh tích cực trong mọi
hoạt động.
Qua học tập theo nhóm, đơi bạn cùng tiến tạo cho các em có tinh thần đồn
kết giúp đỡ nhau trong học tập, các em chậm phát triển trí tuệ khơng cịn tính tự
ti, mặc cảm trong học tập.
Tơi hy vọng với một chút kinh nghiệm nhỏ bé này sẽ phần nào giúp cho đồng
nghiệp gỡ rối trong công tác chủ nhiệm cũng như việc giảng dạy giáo dụ kĩ năng
sống cho học sinh lớp mình.
15


3.5. Tài liệu kèm theo gồm: không
- Bản vẽ, sơ đồ:.........(bản)
- Bản tính tốn: .........(bản)
- Các tài liệu khác:........(bản)
Chợ Lách, ngày 16 tháng 02 năm 2019

16


17