Tại sao trẻ cần được điều trị chỉnh hình
răng hàm mặt sớm - Kỳ 2 Điều trị chỉnh hình răng hàm mặt ở trẻ em
Thông thường có 2 hình thức điều trị chỉnh hình răng hàm mặt (CHRHM) ở
trẻ là cố định hay tháo lắp, hoặc kết hợp cả 2 loại.
CHRHM tháo lắp
Là loại khí cụ mà tự trẻ có thể tự tháo ra và lắp vào miệng dễ dàng theo ý
muốn. Trẻ sẽ tự mang hàm mỗi ngày và có thể cả khi ngủ. Bác sĩ (BS) điều trị sẽ
hướng dẫn cách mang và thời gian mang mỗi ngày.
Hàm thường được sử dụng để di chuyển, điều chỉnh một răng hay một
nhóm răng. Khí cụ chỉnh nha tháo lắp có rất nhiều loại hình thức và tác dụng khác
nhau, do BS CHRHM chỉ định, thiết kế và thực hiện.
Thuận lợi của loại khí cụ này là trẻ có thể tháo ra theo ý muốn nên dễ được
chấp nhận và trẻ có thể ăn, uống những món mà mình ưa thích trong quá trình điều
trị. Hàm tháo lắp có ưu điểm là thực hiện nhanh, rẻ tiền và thoải mái cho bệnh
nhân khi cần tháo ra, nhất là khi ăn.
Tuy nhiên, bất lợi của loại khí cụ này là dễ bị hư hỏng, dễ bị mất, kết quả
điều trị phụ thuộc nhiều vào thái độ hợp tác của trẻ, vì nó chỉ có tác dụng khi
mang vào miệng. Nếu trẻ không tự giác mang hàm thường xuyên liên tục, kết quả
điều trị sẽ bị hạn chế. Khí cụ này không điều chỉnh được những lệch lạc răng phức
tạp, do những bất lợi này, khí cụ tháo lắp thường được sử dụng trong giai đoạn đầu
của quá trình điều trị và sau thường được thay thế bằng khí cụ cố định.
CHRHM cố định
Khí cụ cố định thường bao gồm các mắc cài, dây cung và khâu được gắn
chặt lên răng lúc bắt đầu điều trị và chỉ được tháo ra khi hoàn tất điều trị, bệnh
nhân không cần phải thao tác gì cả.
Các mắc cài nếu bằng kim loại thì sẽ có màu kém thẩm mỹ nhưng hiện nay
đã có một số loại mắc cài thẩm mỹ làm bằng mắc cài sứ, composite, hoặc đá, có
màu như men răng nên khi mang sẽ đẹp hơn. Các loại thun đàn hồi có nhiều màu

CHRHM toàn diện.
Tầm quan trọng của sự hợp tác của bệnh nhân trong điều trị
Điều trị chỉnh nha là một điều trị đòi hỏi thời gian lâu dài và cần có sự theo
dõi liên tục, đầy đủ. Muốn điều trị chỉnh hình thành công cần sự nỗ lực hợp tác
của cả BS và bệnh nhân. Sự hợp tác chặt chẽ giữa cha mẹ và trẻ được chỉnh hình
là rất cần thiết để đạt kết quả tốt. Muốn vậy cần:
- Luôn tái khám đúng lịch hẹn để theo dõi và điều chỉnh khí cụ, phải tuân
thủ các hướng dẫn, lời dặn của BS (cách đeo và thời gian đeo thun, các khí cụ trợ
lực). Nghiêm túc mang những khí cụ tháo lắp như: dây thun, băng đầu, khí cụ duy
trì đúng theo sự hướng dẫn của BS CHRHM. Các khí cụ chỉnh nha khi ở đúng vị
trí sẽ tạo ra các lực hữu hiệu và cho kết quả tốt nếu mang đủ thời gian. Ngược lại,
có thể không có tác dụng hoặc thậm chí có thể gây chấn thương.
- Cần giữ gìn vệ sinh răng miệng kỹ lưỡng, đặc biệt khi điều trị bằng các
khí cụ cố định để phòng ngừa sâu răng hoặc viêm nướu và hôi miệng. Nếu không
vệ sinh răng miệng tốt, có thể sẽ xuất hiện hiện tượng đốm trắng mất khoáng, sâu
răng hoặc viêm nướu.
- Phụ huynh nên giám sát và kiểm tra để bảo đảm trẻ vệ sinh răng miệng tốt
và thực hiện theo đúng chỉ dẫn của BS khi mang các khí cụ. Cần kiểm tra các khí