Nghệ sĩ - Lãnh đạo: khác nhau ra sao?

Một sinh viên từng hỏi Hiệu trưởng John Maeda rằng
“Nếu RISD [Rhode Island School of Design - Trường thiết
kế Rhode Island] là một nơi sáng tạo như vậy thì tại sao
chúng ta lại không được dẫn dắt bởi sự sáng tạo nhiều
hơn?”

Lời nhận xét này đã ám ảnh John. Bởi vì cả anh và trưởng điều
hành học viện đều là nghệ sĩ/ nhà quản lý (hơn là nghệ sĩ chuyển
sang làm quản lý), họ đã từng tiến hành một cuộc rà soát để thiết
kế lại công việc lãnh đạo sao cho vừa cao quý vừa dứt khoát. Họ
đã cam kết dẫn dắt học viện áp dụng các nguyên tắc mà các
nghệ sĩ và các nhà thiết kế ở RISD sử dụng hàng ngày.
Tôi đã thường hoạt động trong các môi trường quản lý truyền
thống hơn, do vậy những thuận lợi (và cả những thách thức) của
mô hình lãnh đạo này tự phơi bày trước mắt tôi mỗi ngày. Tôi sẽ
không nói dối – đối với những người không phải nghệ sĩ như tôi,
làm việc trong mô hình lãnh đạo này đã có một số điều chỉnh.
Nhưng đó là yếu tố cần thiết trong cam kết chung của chúng ta
để dẫn dắt tổ chức một cách xác thực.
Đây là bốn sự khác biệt theo triển vọng mà tôi nhận thấy các
lãnh đạo sáng tạo của chúng ta đưa vào thực hiện:
1. Tiếp đam mê cho công việc. Trong hầu hết các bài diễn
thuyết tập thể, ý tưởng theo lối cổ truyền là để đấu tranh cho

hiện mà đã được phê duyệt và đặt thành kiến nghị cảm giác
giống như sự bất ổn, hay tồi tệ hơn, phản ánh sự thất bại của bạn
trong việc thực hiện kế hoạch một cách đúng đắn.
Qua con mắt của một nhà lãnh đạo sáng tạo, dẫu thế nào, thì
việc ngắt một bài trình bày vào phút cuối hay xem xét lại trật tự
của một sự kiện chuẩn bị xảy ra là nhận thức được thời điểm và
phù hợp với sự kiện. Theo hiệu trưởng của chúng ta, lặp lại một
khái niệm hay kế hoạch cũng giống như việc dạy học – đó là
cảm giác thời điểm và phản hồi với sự nhanh nhẹn tức thời.
4. Mọi thất bại đều là cơ hội để sửa sai trong quá trình.
Không thể chối cãi rằng, dẫu vậy, điểm số đã mất. Chỉ mới
tuần trước thôi, trong một buổi họp, tôi đã lên kế hoạch từ một
tháng trước đó, bản trình bày chúng tôi đã chuẩn bị thật kỹ càng
cho tới lúc chúng tôi nhận được kết quả trong phòng, tựa như
một tấn gạch.
Sau đó có cuộc thẩm vấn như dự đoán về cái mà chúng tôi có
thể đã/sẽ/và nên làm khác đi, nhưng còn có một điều khác nữa:
đó là sự kích động. Thất bại nghĩa là chúng ta đã gánh một rủi
ro, và bởi vì chúng ta đã hành động không có mục đích, nên khu
nhận ra điều mà chúng ta đang hướng tới và cái gì sẽ dẫn tới sai
trái, chúng ta có thể ngay lập tức quay trở lại bản vẽ và tiếp cận
lại nó lần nữa.