Triết lý lãnh đạo phục vụ (phần 1)
Tìm hiểu xuất phát điểm cũng như việc áp dụng triết lý lãnh đạo phục vụ trong các tổ chức
ngày nay, tác giả Larry C. Spears đã đưa ra cái nhìn khá toàn diện về khái niệm này trong
bài viết trên tạp chí Leader to Leader.
Ý tưởng của Robert K Greenleaf về việc lãnh đạo phục vụ (servant-leadership) đã ra đời được
bốn thập kỷ và đang tiếp tục tạo ra cuộc cách mạng thầm lặng ở nhiều môi trường làm việc trên
thế giới.
Trong thời kỳ cách mạng công
nghiệp, các nhà quản lý có xu
hướng xem con người như những
công cụ, trong khi các tổ chức chỉ
xem nhân viên của họ như những
bánh răng trong một cỗ máy.
Một vài thập kỷ trước, chúng ta đã chứng kiến một sự tiến bộ trong quan điểm về lãnh đạo. Ngày
nay, trong các tổ chức phi lợi nhuận và lợi nhuận, chúng ta thấy các mô hình lãnh đạo truyền
thống, chuyên quyền và thứ bậc đã chịu nhường cho một cách làm việc khác - dựa trên nhóm và
cộng đồng, tìm kiếm sự liên quan của nhiều người trong quyết định, dựa trên hành vi có tính đạo
đức và sự quan tâm, và cố gắng để hoàn thiện cá nhân trong khi vẫn cải thiện sự quan tâm và
chất lượng của nhiều tổ chức.
Cách tiếp cận với việc lãnh đạo và sự phục vụ bắt đầu từ Greenleaf. Khái niệm lãnh đạo phục vụ
lần đầu tiên được Greenleaf (1904–1990) sử dụng trong một bài báo có nhan đề: "Nhà lãnh đạo
là người phục vụ". Từ đó, hơn một nửa triệu bản sao cuốn sách và bài báo của ông đã được bán
trên toàn thế giới.
Greenleaf dành hầu hết thời gian công việc trong cuộc đời của mình trong lĩnh vực nghiên cứu,
phát triển và giáo dục quản lý ở AT&T. Với nghề nghiệp hơn 40 năm ở AT&T, Greenleaf thích thú
nghề nghiệp thứ hai - kéo dài trong 25 năm, trong suốt thời gian ông làm việc như một nhà tư vấn
có ảnh hưởng với nhiều tổ chức lớn như Đại học Ohio, tổ chức Ford, tổ chức R. K. Mellon, Mead,
Tổ chức nghiên cứu Quản lý Hoa Kỳ, Quỹ Lilly...
Năm 1964, Greenleaf cũng thành lập Trung tâm Nguyên tắc ứng dụng, mà năm 1985 được đổi
tên thành trung tâm Robert K. Greenleaf và hiện giờ đặt trụ sở ở Indianapolis.
Chậm mà chắc, các bài viết về lãnh đạo phục vụ của Greenleaf có ấn tượng sâu sắc, lâu dài với

trước tiên phải phục vụ. Sau đó lựa chọn có nhận thức sẽ mang người đó đến với khát khao lãnh
đạo. Sự khác biệt tự bộc lộ trong sự quan tâm của người phục vụ - trước tiên là đảm bảo rằng
những nhu cầu được ưu tiên cao nhất của mọi người đang được phục vụ".
Bài kiểm tra tốt nhất là: Có phải những người này phục vụ sự phát triển của những cá nhân, có
phải họ, trong lúc được phục vụ, trở nên mạnh khoẻ hơn, khôn ngoan hơn, tự do hơn, tự trị hơn
so, chắc chắn để trở thành những người phục vụ hơn? Và ảnh hưởng tới những đặc quyền trong
xã hội là gì? Liệu họ sẽ có lợi hay ít nhất họ sẽ không bị túng quẫn?.
Về cốt lõi, lãnh đạo phục vụ là một cách tiếp cận lâu dài, biến đổi với cuộc sống và công việc -
trong sự hiện diện, trong cách tồn tại - mà có tiềm năng tạo ra sự thay đổi tích cực trong toàn xã
hội.
Larry C. Spears
Leader to leader
Nguyệt Ánh (dịch)
(Còn nữa)
Triết lý lãnh đạo phục vụ (phần 2)
Nhà lãnh đạo phục vụ sẽ có những đặc điểm gì? Triết lý này ảnh hưởng đến các tổ chức
ngày nay như thế nào? Tác giả Larry C. Spears đã giải đáp những thắc mắc ấy trong phần
2 bài viết trên tạp chí Leader to Leader.
Đặc điểm của nhà lãnh đạo phục vụ
Sau nhiều năm nghiên cứu kỹ lưỡng các tác phẩm của Greenleaf tôi đã tóm lại các đặc điểm sau
đây với sự phát triển của nhà lãnh đạo phục vụ:
1. Lắng nghe: Theo truyền thống, các nhà lãnh đạo được
đánh giá cao vì kỹ năng truyền thông và ra quyết định.
Trong khi đây là những kỹ năng quan trọng cho nhà lãnh
đạo phục vụ thì họ cần được củng cố bằng việc cam kết
sâu sắc với việc lắng nghe những người khác một cách
chăm chú.
Nhà lãnh đạo phục vụ tìm cách xác định sự sẵn sàng của nhóm và giúp làm rõ sự sẵn sàng đó.
Ông ta/bà ta tìm cách lắng nghe có lĩnh hội những điều được nói ra. Lắng nghe, cùng với đáp lại,
là cần thiết đối với sự phát triển của nhà lãnh đạo phục vụ.

8. Giữ cương vị quản lý: Peter Block đã xác định giữ cương vị quản lý là "nắm giữ điều gì đó
trong sự tin cậy của những người khác". Quan điểm của Robert Greenleaf cho rằng, cương vị
quản lý phục vụ - giống như cương vị quản lý, đầu tiên đảm bảo sự cam kết với việc phục vụ nhu
cầu của những người khác. Nó cũng nhấn mạnh việc sử dụng sự cởi mở và sự thuyết phục hơn
là sự kiểm soát.
9. Cam kết với việc phát triển con người: Các nhà lãnh đạo phục vụ tin rằng con người có một
giá trị bên trong vượt lên trên những đóng góp hữu hình của những nhân viên bình thường. Kết
quả là, nhà lãnh đạo phục vụ cam kết sâu sắc với sự phát triển của mỗi cá nhân trong bộ phận.
Nhà lãnh đạo phục vụ thừa nhận trách nhiệm để làm mọi thứ có thể để nuôi dưỡng sự phát triển
của nhân viên.
10. Xây dựng cộng đồng: Nhận thức này khiến nhà lãnh đạo phục vụ tìm cách xác định một số
phương tiện cho việc xây dựng cộng đồng giữa những người làm việc trong tổ chức.
Việc lãnh đạo phục vụ gợi ý rằng cộng đồng thực sự có thể được tạo ra giữa những người làm
việc trong các doanh nghiệp và các tổ chức khác. Greenleaf nói: "Tất cả những điều cần thiết để
tái thiết cộng đồng như một hình dạng cuộc sống cho nhiều người là cho các nhà lãnh đạo phục
vụ chỉ đường, không bằng các phong trào hàng loạt, mà bằng việc mỗi nhà lãnh đạo phục vụ
chứng tỏ khả năng không giới hạn với cộng đồng cụ thể có liên quan đến tổ chức".
10 đặc điểm này của việc lãnh đạo phục vụ không hẳn là đã toàn diện, nhưng chúng phục vụ để
truyền đạt sức mạnh và sự cam kết, làm cho mọi người luôn cởi mở với lời mời và thử thách
của nó.
Ảnh hưởng ngày càng tăng của việc lãnh đạo phục vụ
Nhiều cá nhân và tổ chức đã thừa nhận việc lãnh đạo phục vụ như là một triết lý hướng dẫn. Với
các cá nhân, nó gợi ý một phương tiện với sự phát triển cá nhân - tinh thần, nghề nghiệp, cảm
xúc và trí tuệ.
Một thế mạnh đặc biệt của việc lãnh đạo phục vụ là nó khuyến khích mọi người tìm kiếm các cơ
hội một cách chủ động để vừa phục vụ, vừa lãnh đạo những người khác, sau đó, thiết lập các
tiềm năng cho việc nâng chất lượng của cuộc sống trong toàn bộ xã hội.
Con số các công ty đã thừa nhận việc lãnh đạo phục vụ như là một phần của triết lý tổ chức
hoặc như nền tảng cho các tuyên bố nhiệm vụ của họ đang tăng lên trong đó có TDIndustries -
một công ty đứng trong tốp 10 trong số 100 công ty tốt nhất do tạp chí Fortune bình chọn ở Mỹ.

Sự thích thú và thực hành triết lý lãnh đạo phục vụ ngày nay đang ở mức cao. Hàng trăm bài báo
về việc lãnh đạo phục vụ đã xuất hiện trên nhiều tờ báo, tạp chí trong hơn một thập kỷ qua.
Nhiều cuốn sách về các chủ đề lãnh đạo chung đã được xuất bản mà đề cập việc lãnh đạo phục
vụ như là một cách thực hiện nhấn mạnh vào tầm quan trọng của sự toàn diện cũng như sự độc
lập của các bộ phận.
Cuộc sống đầy những nghịch lý tò mò và có ý nghĩa. Việc lãnh đạo phục vụ là một trong những
nghịch lý mà đã giành được tuy chậm chạp nhưng chắc chắn trong hàng trăm ngàn người gia
nhập trong hơn 35 năm qua. Hạt giống đã được gieo trồng đã bắt đầu nảy mầm trong nhiều tổ
chức, cũng như trong trái tim của nhiều người.
Lãnh đạo phục vụ đang mang lại một cơ cấu mà từ đó nhiều ngàn cá nhân, cả nổi tiếng và
không được biết tới đang cải thiện cách chúng ta đối xử với những người làm việc trong tổ chức.
Lãnh đạo phục vụ thực sự mang lại hy vọng và sự hướng dẫn cho một kỷ nguyên phát triển con
người và cho việc tạo ra các tổ chức tốt hơn, biết quan tâm hơn.
* Robert K. Greenleaf (1904-1990) sinh ra ở Terre Haute, bang Indiana. Hoa Kỳ năm 1904. Sau