Xử lý gãy xương chậu
Kết hợp xương bằng nẹp và vít điều trị gãy xương chậu. Gãy xương chậu chiếm tỷ lệ 1-2% trong tổng số gãy xương, là xương xốp nên
khi gãy gây chảy máu nhiều. Gãy xương chậu chia ra 3 loại: gãy thành xương cánh
chậu: di lệch ít, điều trị dễ; gãy ổ cối: điều trị khó, dễ biến chứng, ảnh hưởng đến
chức năng hoạt động của khớp hông sau này; gãy khung chậu: chảy nhiều máu, dễ
sốc, hay kèm tổn thương cơ quan nội tạng trong khung chậu gây nguy hiểm đến tính
mạng.

Đặc điểm giải phẫu khung chậu
Khung chậu có hình như một cái chậu thắt ở giữa, được cấu tạo bởi 2 xương chậu,
xương cùng và xương cụt. Xương chậu gồm 3 xương hợp lại là xương chậu, xương ngồi,
xương mu, tiếp giáp 3 xương là ổ cối, phía trước là khớp mu, phía sau khớp với xương
cùng của cột sống gọi là khớp cùng chậu.
Nguyên nhân gãy xương chậu là gì?
Thường gặp gãy xương chậu do ngã: ngã ngồi gây gãy ụ ngồi, gãy ngành cánh
chậu (gãy kiểu Duverney); do chấn thương: xương chậu bị ép lại trong trường hợp xe đè
qua hay bị vật nặng đè ép, rơi từ độ cao lớn, do sập hầm, vùi lấp, tai nạn giao thông; vận
cơ quá mức thường gặp ở người chơi thể thao, luyện tập võ thuật, động tác đột ngột trong
lao động: gãy gai chậu trước trên do cơ căng cân đùi và cơ may kéo mạnh, gãy gai chậu
trước dưới do cơ thẳng trước kéo, gãy cánh chậu do cơ mông nhỡ kéo.
Những tổn thương gãy thường gặp
Gãy khung chậu: sau chấn thương bệnh nhân thấy sưng nề, tụ máu vùng gãy
xương; không nâng được chân lên khỏi mặt giường; ép giữa khung chậu thấy đau chói.
Triệu chứng tổn thương các cơ quan trong khung chậu và trong ổ bụng: rách, đứt niệu
quản, vỡ bàng quang, đứt niệu đạo, tổn thương âm đạo, tử cung, vòi buồng trứng, mạch
máu, thần kinh, vỡ thận, gan, lách, thủng ruột non, ruột già. Chụp Xquang thẳng nghiêng
thấy hình ảnh gãy xương: gãy cung trước, cung sau, trật khớp mu, trật khớp cùng - chậu.
Gãy thành chậu, rìa chậu: Bệnh nhân không co gấp đùi vào bụng được, bất lực

tại chỗ và bất động trên giường 4-6 tuần. Nếu gãy xương cụt: nắn chỉnh qua trực tràng
hoặc phẫu thuật. Gãy gai chậu trước trên, gai chậu trước dưới cần phẫu thuật khâu dính
lại, kết hợp xương bằng vít. Gãy ổ cối kết hợp xương bằng đinh Kirschner qua lồi cầu
xương đùi kéo liên tục với trọng lượng 8 - 10kg trong 10 - 14 tuần.
+ Gãy khung chậu: điều trị bảo tồn nếu gãy một cung trước hoặc sau ít di lệch,
cho bệnh nhân nằm bất động 5-6 tuần. Gãy hai cung, gãy kiểu Malgaigne ít di lệch, cho
bệnh nhân nằm bất động trên giường, gác chân trên giá Braun 4-8 tuần. Gãy khung chậu
di lệch: nắn chỉnh bằng xuyên đinh Kirschner qua lồi cầu xương đùi kéo liên tục, chân
đặt trên giá Braun kéo trọng lượng bằng 1/7 trọng lượng cơ thể liên tục trong 10 -14 tuần.

Có thể để người bệnh để mông trên võng vải bắt chéo giúp cho diện gãy ép vào nhau.
Bệnh nhân cần tập vận động khi liền xương. Dùng phương pháp phẫu thuật đối với các
trường hợp: gãy cung trước di lệch nhiều như ngành mu - chậu, kết hợp xương bằng nẹp
vít, đinh chữ U; gãy toác khớp mu: kết hợp xương bằng buộc vòng dây thép, nẹp vít cố
định khung chậu bằng khung cố định ngoài; gãy thành sau hoặc gãy toác dọc cánh chậu:
kết hợp xương bằng nẹp vít.
ThS. Trần Ngọc Hương