Axit absisic (ABA)
Chất ức chế sinh trưởng
Năm 1961, hai nhà khoa học người Mỹ
Liu và Carn đã tách được một chất dưới
dạng tinh thể từ quả bông già và khi xử
lý cho cuống lá bông non đã gây ra hiện
tượng rụng và gọi chất đó là Absisic .
Năm 1963, Chkuma và Eddicott đã tách
được một chất từ lá già cây đậu ngựa và
đặt tên là Absisic II. Vào thời gian này
Wareing và các cộng sự cũng đã tách
được một chất ức chế có trong các chồi
đang ngủ và đặt tên là “Ðômin”. Năm
1966, dùng phương pháp quang phổ phân
cực đã xác định được bản chất hoá học
của chất ức chế này. Năm 1967, hội nghị
khoa học quốc tế đã đặt tên cho chất ức
chế sinh trưởng này là axit absisin (AAB)
và có công thức hoá học là C15H20O4.
Absisic được tổng hợp ở hầu hết tất cả
các bộ phận như rễ, thân, lá, hoa, quả,
hạt, củ...và được tổng hợp nhiều trong
các bộ phận già và các bộ phận đang ngủ
nghỉ của cây. Nó được vận chuyển trong
cây không phân cực (vận chuyển đi mọi
hướng).
quan đến sự vận động nhanh chóng của
ion K+. Axit absisic gây cho tế bào đóng
tạo nên “lỗ thủng” K+, mất sức trương và
khí khổng đóng lại. Xử lý axit absixic
ngoại sinh làm khí khổng đóng lại để hạn
chế sự thoát hơi nước qua khí khổng,
giảm sự mất nước của lá. Axit absisic
được xem là một hormone của “Stress”
vì khi gặp các điều kiện ngoại cảnh bất
lợi thì hàm lượng của nó tăng lên và tăng
tính chống chịu của cây. Ví dụ khi gặp
hạn hàm lượng axit absixic trong lá tăng
nhanh làm khí khổng đóng lại làm giảm
sự thoát hơi nước của cây. Ðây là một
hình thức thích nghi của cây trong điều
kiện khô hạn.
Axit absisic còn được xem như là một
hormone của sự già hóa, mức độ già hóa
của cơ quan gắn liền với sự tăng lượng
axit absisic. Trong chu kỳ sống, ở thời kỳ
cây bắt đầu ra hoa tạo quả, hạt, củ... hàm
lượng axit absisic tăng lên cho đến giai
đoạn cuối. Vì vậy, sau khi cây ra hoa thì
cây mau già và rút ngắn chu kỳ sống của
mình.
Axit absisic ức chế sự tổng hợp axit
nucleic trong tế bào, ức chế quá trình
tổng hợp protein, từ đó ảnh hưởng đến