Tổng quan về quyền chọn (Bài 2)
Bài này thuộc sự kiện/chuyên đề: Thực trạng thị trường quyền chọn ngoại tệ và
chứng khoán ở Việt Nam hiện nay
Sau khi xem xét khái niệm và các đặc tính để phân loại quyền chọn. Ta hãy tìm
hiểu các chủ thể tham gia thị trường quyền chọn cũng như tầm quan trọng của
quyền chọn và thị trường quyền chọn.
3. Các chủ thể tham gia thị trường quyền chọn
Các chủ thể tham gia thị trường giao dịch quyền chọn rất đa dạng, bao gồm các
doanh nghiệp, các cá nhân, các tổ chức hoạt động tài chính như ngân hàng thương
mại, ngân hàng đầu tư, công ty chứng khoán…Dựa vào các mục đích tham gia thị
trường của mỗi đối tượng, ta có thể phân ra thành các nhóm sau:
Những người phòng ngừa rủi ro: Là những tổ chức tài chính và phi tài chính hay
những cá nhân, tham gia thị trường quyền chọn do có nhu cầu giao dịch các loại
tài sản cơ sở như ngoại tệ, chứng khoán, vàng, lãi suất…và có những lo ngại về sự
biến động của giá cả hàng hóa, tỉ giá, lãi suất…làm ảnh hưởng đến kết quả hoạt
động kinh doanh, lợi ích của họ. Thông thường, họ tham gia thị trường với tư cách
là những người mua các quyền chọn để bảo hiểm các rủi ro về sự biền động của
giá cả, tỉ giá, lãi suất…Họ sẵn sàng bỏ ra một khoản phí cho hợp đồng quyền chọn
để đổi lấy một mức tỉ giá, giá cả, lãi suất cố định.
Các nhà đầu tư, đầu cơ: Là các cá nhân, các tổ chức tài chính và phi tài chính,
tham gia vào thị trường với mục đích đầu cơ vào sự chênh lệch tỉ giá, giá cả, lãi
suất … họ thường dựa vào các công cụ phân tích kỹ thuật để đưa ra các dự đoán
về xu hướng tỉ giá, giá cả, lãi suất …Từ đó, thực hiện mua bán các quyền chọn
thích hợp để thu lợi nhuận.
Các tổ chức tài chính trung gian: Bao gồm các ngân hàng thương mại, ngân hàng
đầu tư, công ty chứng khoán…Ngoài mục đích tham gia vào thị trường cũng với
tư cách là các nhà đầu tư hoặc những người có nhu cầu về bảo hiểm rủi ro. Ở các
nước phát triển, nơi mà các giao dịch quyền chọn hầu như chỉ diễn ra trên các sàn
giao dịch tập trung, với tư cách là các thành viên của sở giao dịch quyền chọn, họ
đóng vai trò như một nhà môi giới các giao dịch quyền chọn trên thị trường, chỉ
một số ít các tổ chức tài chính lớn như các tập đoàn tài chính khổng lồ mới có khả
lỏng lẻo sẽ như là một anh lính ra ngoài trận mạc mà không có một tấm áo giáp
bảo vệ hay mang trên mình tấm áo giáp rách rưới, mỏng manh, rất dễ dẫn đến tử
trận trước những anh lính hùng mạnh với tấm áo giáp dày khác. Ở các nước, quản
trị rủi ro là một trong những nhiệm vụ hàng đầu cho sự sinh tồn, phát triển của
doanh nghiệp, và trách nhiệm, uy tín của người lãnh đạo doanh nghiệp thường gắn
với khả năng quản trị rủi ro của anh ta.
Nhưng đặt vấn đề ngược lại, các doanh nghiệp Việt Nam muốn quản trị, kiểm soát
rủi ro thì họ phải thực hiện như thế nào, đâu là các công cụ, phương tiện để họ
thực hiện điều đó khi nền kinh tế, tài chính Việt Nam còn non kém, nhận thức của
các doanh nghiệp nhìn chung còn nhiều hạn chế.
Do đó, việc thành lập và phát triển của thị trường options sẽ giúp các nhà đầu tư,
các doanh nghiệp có thêm một phương thức, công cụ hữu hiệu để thực hiện chiến
lược quản trị rủi ro của mình, giúp cố định được các chi phí đầu vào cũng như lợi
nhuận đầu ra, đảm bảo sự ổn định, dễ dàng cho việc dự báo, tính toán các dòng
tiền ra vào của doanh nghiệp, từ đó giúp cho việc lên kế hoạch, hoạch định các dự
án kinh doanh dễ dàng hơn, hạn chế đến mức tối đa các thiệt hại cho doanh
nghiệp.
b. Đối với nhà đầu tư (các cá nhân và tổ chức)
Sử dụng quyền chọn như công cụ bảo hiểm:
Hợp đồng quyền chọn có thể được sử dụng như một công cụ bảo hiểm hiệu quả
đối với các rủi ro do sự biến động của tỉ giá, giá cả cổ phiếu.
Trên thị trường ngoại hối:
Đối với các nhà xuất nhập khẩu, một trong những điều làm họ lo lắng nhất là sự
biến động của tỉ giá. Nếu tỉ giá biến động theo hướng có lợi cho họ thì không nói
gì, nhưng thử đặt điều kiện ngược lại, nếu tỉ giá biến động theo hướng bất lợi cho
họ thì sao? Đôi khi những thiệt hại về tỉ giá khó mà ước lượng một cách chính xác
được, và nó cũng sẽ gây rất nhiều khó khăn cho doanh nghiệp trong việc ước
lượng dòng tiền, lợi nhuận để có biện pháp ứng phó thích hợp hoặc để dễ dàng cho
việc ra các quyết định kinh doanh.
Trong thời gian vừa qua, hầu hết các doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam gặp
uột, buồn tẻ… Vậy giải pháp cho vấn đề này như thế nào? Có biện pháp gì để bảo
vệ nhà đầu tư khi giá chứng khoán liên tục giảm hoặc giảm đột biến như thời gian
vừa qua.