Đề cương ngoại bụng- Điều trị ngoại khoa loét dạ dày-
tá tràng (tiếp
theo)
Câu 13. Các tai biến, biến chứng sau mổ cắt dạ dày điều trị loét dạ dày tá
tràng:
1. Tai biến:
* Tổn thương ống mật chủ:
- Tổn thương một phần
- Đứt hoàn toàn
+ BH:dịch màu vàng lẫn máu chảy ra
+ XT: Đặt dẫn lưu trong ống mật chủ qua cơ Oddi qua thành trước tá tràng ra
ngoài(DL Voelker). Hoặc nối 2 đầu OMC và dẫn lưu Kehr
* Cắt phải bóng Vater
- NN:
+ ổ loét nằm sâu ở đoạn II tá tràng PTV không biết đã cắt dạ dày cố gắng lấy cả
ổ loét
+ ổ loét to ở tá tràng kéo bóng Vater lên cao
+ Bất thường giải phẫu
- Biểu hiện: Thấy dịch mật và tuỵ chảy ra ở mỏm tá tràng
- XT: nối đầu tuỵ với tá tràng hoặc nối với hỗng tràng
* Tổn thương ống tuỵ
* Vỡ lách
- NN: do tác động quá mạnh trong lúc kéo banh vết mổ, khi kéo dạ dày giải
phóng bờ cong lớn và khi lau ổ bụng.
- BH: thấy nhiều máu ở vùng lách
- XT: cắt lách
* Nối nhầm với hồi tràng:
- NN: đoạn cuối hồi tràng cũng cố định như quai đầu hỗng tràng
- BH sau mổ: ỉa lỏng, phân sống, ợ hơi hôi thối, thể trạng suy sụp
Chẩn đoán cho bệnh nhân uống baryt sẽ thấy thuốc xuống manh tràng rất nhanh
- XT: mổ lại

+ Chảy máu tại chỗ miệng nối phải khâu cầm máu lại
+ Nếu ở niêm mạc dạ dày có nhiều đốm chảy máu vì căng giãn thì cần lau sạch,
đắp gạc tẩm huyết thanh ấm chờ cho hết chảy máu, nếu không hết chảy máu thì cần
khâu cầm máu
+ Nếu thấy 1 ổ loét chảy máu ở phình vị lớn dạ dày thì khâu cầm máu tại ổ loét
nếu có điều kiện thì làm sinh thiết tức thời chỗ loét để biết tính chất có phải ác tính
không để xử trí kịp thời
Thực tế do máu chảy rỉ rả, đông lại chèn ép ống thông hút dạ dày lên khong
thấy máu chảy ra được do đó khi thấy không có máu theo sonde ra ngoài cũng không
nên nghĩ là không có chảy máu
Chảy máu trong khoang phúc mạc(ngoài ống tiêu hoá): hiếm gặp
NN
- Rách bao lách, rách lách có thể xảy ra khi:
+ Bóc tách giải phóng bờ cong lớn
+ Tỳ kéo van đặt ở hố lách quá mạnh gây chấn thương
+Khi mổ đã kết thúc nhưng động tác hút dịch, lau hố lách bằng gạc không nhẹ
nhàng nên có thể gây thương tổn ở cuống lách hoặc ở lách
- Khi giải phóng dây chằng vị đại tràng ngang đã thắt thành từng cục nhỏ cả dây
chằng và mạch máu
- Do thắt không tốt các mạch máu như đm môn vị, động mạch vị mạc nối phải
và trái, đm tá tuỵ trên
Phòng và điều trị
- Dự phòng : không làm rách bao lách khi giải phóng bờ cong lớn không tỳ kéo
van quá mạnh. Hút dịch ở hố lách khi kết thúc mổ, cần tránh động tác thô bạo để khỏi
gây tổn thương cuống lách hoặc lách
Khi giải phóng bờ cong lớn thắt cầm máu ở dây chằng cần tiến hành tỷ mỷ,
tránh buộc cả cụm to dễ tụt mạch máu gây chảy máu tụ và chảy máu về sau. Thắt các
mạch máu quanh dạ dày cần làm đúng kỹ thuật và chính xác từng mạch máu. Khi bóc
tách tá tràng trong trường hợp mặt sau có ổ loét xơ chai, dễ gây chảy máu to tổn
thương đm tá tuỵ trên cần chú ý:

Chẩn đoán: LS + XN tìm thấy nhiều tụ cầu trong phân
Điều trị: kháng sinh phổ rộng, liều cao(theo KSĐ)
* Tắc miệng nối:
- NN:
+ Miệng nối bị xoắn hoặc hẹp, hay miệng nối quá dày do kỹ thuật khâu nối
không tốt
+ Khi nối qua mạc treo đại tràng ngang, miệng nối hoặc quai đi có thể tụt lên
trên và bị tắc ở lỗ mạc treo
+ Miệng nối bị phù nề
- TC: nôn nhiều ra thức ăn và nước mật, vùng thượng vị trướng, bụng dưới lép,
thể trạng suy sụp. XQ baryt: dạ dày giãn to, thuốc không xuống ruột non hoặc xuống
chậm
- XT: nếu nghi do phù nề thì rửa dạ dày bằng nước ấm một ngày 2-3 lần sau vài
ngày sẽ hết. Các NN khác phải mổ lại
* Rò mỏm tá tràng:
NN:
- NN tại chỗ: