1
MỤC LỤC

Mở đầu .......................................................................................................................2
Chương I: Quy luật giá trị và vai trò của quy luật giá trị trong nền kinh tế
hàng hoá ....................................................................................................................3
1.1. Quy luật giá trị .....................................................................................................3
1.1.1. Nội dung của Quy luật giá trị............................................................................3
1.1.2. Hình thức của Quy luật giá trị...........................................................................4
1.2. Vai trò của Quy luật giá trị trong nền kinh tế hàng hoá.......................................4
1.2.1. Điều tiết sản xuất và lưu thong hàng hoá .........................................................4
1.2.2. Kích thích cải tiến kỹ thuật ...............................................................................6
1.2.3. Phân hoá những người sản xuất hàng hoá ........................................................6
Chương 2: Thực trạng việc vận dụng Quy luật giá trị vào nền kinh tế nước ta
thời gian qua và những giải pháp nhằm vận dụng tốt hơn Quy luật giá trị ở
nước ta trong thời gian tới........................................................................................8
2.1. Thực trạng và vai trò............................................................................................8
2.1.1. Thực trạng việc vận dụng Quy luật giá trị ở nước ta thời gian qua.8
2.1.2. Vai trò của Quy luật giá trị..............................................................................14
2.2. Những giải pháp nhằm vận dụng tốt hơn Quy luật giá trị ở nước trong thời gian
tới...............................................................................................................................14
2.2.1. Điều tiết khống chế và quản lý vĩ mô ............................................................14
2.2.2. Nâng cao sức cạnh tranh trong quá trình hội nhập .........................................15
2.2.3. Giảm bất bình đẳng trong xã hội.....................................................................17
2.2.4. Quan tâm đầu tư hơn nữa vào nền giáo dục....................................................18
Kết luận....................................................................................................................19
Tài liệu tham khảo ..................................................................................................20

2


hao phí lao động xã hội cần thiết.
Qui định ấy là khách quan, đảm bảo sự công bằng hợp lý, bình đẳng giữa
những người sản xuất và trao đổi hàng hoá. Quy luật giá trị buộc những người sản
xuất và trao đổi hàng hoá phải tuân theo "mệnh lệnh" của giá cảthị trường. Thông
qua sự vận động của giá cả thị trường sẽ thấy được sự hoạt động của quy luật giá trị.
Giá cả thị trường lên xuống một cách tự phát xoay quanh giá trị hàng hoá và biểu
hiện sự tác động của quy luật giá trị trong điều kiện sản xuất và trao đổi hàng hoá.
1.1.2. Hình thức của quy luật giá trị

4
Trong nền sản xuất hàng hoá giản đơn: sản phẩm làm ra, trao đổi với mục
đích là để thoả mãn nhu cầu cá nhân.Vì vậy, lưu thông và buôn bán không phải là
mục đích chính của người sản xuất.
Trong nền sản xuất hàng hoá TBCN: Hàng hoá được làm ra không đơn thuần
để trao đổi mà còn để buôn bán và lưu thông.
Giá trị hàng hoá biểu hiện ra bằng tiền được gọi là giá cả hàng hoá. Trong
nền kinh tế XHCN, tiền tệ cũng dùng làm tiêu chuẩn giá cả.
Tuỳ vào từng giai đoạn mà quy luật giá trị có các hình thức chuyển hoá khác
nhau. Trong giai đoạn CNTB tự do cạnh tranh, quy luật giá trị chuyển hoá thành
quy luật giá cả sản xuất. Trong giai đoạn CNTB độc quyền, quy luật giá trị chuyển
hoá thành quy luật giá cả độc quyền cao.
1.2. Vai trò của quy luật giá trị trong nền kinh tế hàng hoá.
Như đã biết quy luật giá trị là quy luật kinh tế quan trọng nhất của sản xuất
và lưu thông hàng hoá. Trong nền kinh tế hàng hoá quy luật giá trị có những tác
dụng sau đây:
1.2.1. Điều tiết sản xuất và lưu thông hàng hoá
Trong nền sản xuất hàng hoá dựa trên chế độ tư hữu thường xảy ra tình hình:
người sản xuất bỏ ngành này, đổ xô vào ngành khác; tư liệu sản xuất và sức lao
động xã hội được chuyển từ ngành này sang ngành khác, quy mô sản xuất của
ngành này thu hẹp lại thì ngành kia lại mở rộng ra với tốc độ nhanh chóng. Chính

Quy luật giá trị không chỉ điều tiết sản xuất mà điều tiết cả lưu thông hàng
hoá. Giá cả của hàng hoá hình thành một cách tự phát theo quan hệ cung cầu. Cung
và cầu có ảnh hưởng đến giá cả, nhưng giá cả cũng có tác dụng khơi thêm luồng
hàng, thu hút luồng hàng từ nơi giá thấp đến nơi giá cao. Vì thế, lưu thông hàng hoá
cũng do quy luật giá trị điều tiết thông qua sự lên xuống của giá cả xoay quanh giá
trị.
1.2.2. Kích thích cải tiến kỹ thuật, hợp lý hoá sản xuất nhằm tăng năng
suất lao động.

6
Các hàng hoá được sản xuất trong những điều kiện khác nhau nên có giá trị
cá biệt khác nhau, nhưng trên thị trường đều phải trao đổi theo giá trị xã hội. Người
sản xuất nào có giá trị cá biệt của hàng hoá thấp hơn giá trị xã hội thì có lợi; trái lại,
người có giá trị cá biệt cao hơn giá trị xã hội sẽ ở thế bất lợi, có thể bị phá sản. Để
tránh bị phá sản và giành ưu thế trong cạnh tranh, mỗi người sản xuất hàng hoá đều
tìm cách giảm giá trị cá biệt hàng hoá của mình xuống dưới mức giá trị xã hội bằng
cách cải tiến kỹ thuật, hợp lý hoá sản xuất để tăng năng suất lao động. Lúc đầu, chỉ
có kỹ thuật của một số cá nhân được cải tiến, về sau do cạnh tranh nên kỹ thuật của
toàn xã hội được cải tiến. Như thế là quy luật giá trị đã thúc đẩy lực lượng sản xuất
và sản xuất phát triển.
1.2.3. Phân hoá những người sản xuất hàng hoá nhỏ, làm nảy sinh quan
hệ kinh tế tư bản chủ nghĩa.
Trên thị trường, các hàng hoá có giá trị cá biệt khác nhau đều phải trao đổi
theo giá trị xã hội. Do đó, trong quá trình sản xuất và trao đổi hàng hoá không tránh
khỏi tình trạng một số người sản xuất phát tài, làm giàu, còn số người khác bị phá
sản.
Trong nền sản xuất hàng hoá giản đơn, sự tác động của quy luật giá trị dẫn
đến kết quả là một số ít người mở rộng dần kinh doanh, thuê nhân công và trở thành
nhà tư bản, còn một số lớn người khác bị phá sản dần, trở thành những người lao
động làm thuê. Thế là sự hoạt động của quy luật giá trị dẫn tới hệ phân hoá những