1
LỜI MỞ ĐẦU

Xã hội lồi người đã trải qua năm phương thức sản xúât khác nhau sự vận
động và phát triển của các phương thức sản xuất thường xun chịu sự tác động
và chi phối của các quy luật kinh tế.Các quy luật kinh tế khơng hoạt động riêng
lẻ mà có mối quan hệ chặt chẽ với nhau trong đó quy luật giá trị đóng một vai
trò hết sức quan trọng _Quy luật kinh tế cơ bản của nền sản xuất hàng hố
Đất nước ta đã trải qua hai cuộc kháng chiến trương kỳ với biết bao tổn
thất về tinh thần cũng như vật chất , sau khi hồ bình lập lại chúng ta hăng say
bước vào cơng cuộc đổi mới đất nước mà trước hết là đổi mới về kinh tế kế . Đó
là q trình chuyển đổi từ nền kinh tế kế hoạch hố sang nền kinh tế thị trường
có sự điều tiết của nhà nước .Vì vậy việc ngiên cứu và vận dụng tốt quy luật giá
trị lại càng có ý nghĩa quan trọng hơn đối với nước ta , nhất là trong giai đoạn
hiện nay khi chúng ta gia nhập AFTA và tiến tới gia nhập WTO
Nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề này , em đã chọn đề tài
“Quy luật giá trị và vai trò của nó trong nền kinh tế thị trường ở nước ta”. THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
2
CHNG : 1 MT S VN C BN V QUY LUT GI TR

1.1. CC QUAN IM V QUY LUT GI TR
1.1.1. Quy lut giỏ tr ca Mỏc
C . Mỏc ó thc hin c bc chuyn bin cỏch mng trong lý lun giỏ
tr nh phỏt hin ra tớnh hai mt ca lao ng to ra hng hoỏ . ú l lao ng
sng l lao ng cú ớch di mt hỡnh thc c th ca nhng ngh nghip
chuyờn mụn nht nh . Mi lao ng c th cú mc ớch , cú i tng ,
phng thc v kt qu riờng . Nhng nu chỳng ta b qua nhng hỡnh thc lao
ng c th thỡ lao ng ca con ngi sn xut ra hng hoỏ l lao ng tru

để tạo ra hàng hố . Thời gian này có thể xác định được sau khi sản xuất ra
hàng hố và khơng thay đổi . Đây là chưa kể đến giá cả còn phụ thuộc vào rất
nhiều yếu tố như quy mơ thị trường , tâm lý tiêu dùng … Như vậy nhìn chung
trao đổi khơng theo giá trị .
Một nhược điểm nữa là học thuyết gía trị macxit chỉ dùng cho thời kỳ tự
do cạnh tranh vì chỉ trong thời kỳ đó trao dổi mới theo các quy luật trung bình ,
quy luật tỉ suất lợi nhuận bình qn … Nhưng ngày nay , người ta khơng còn
trao đổi theo thơI gian lao động sản xuất và trong điều kiện trung bình . Học
thuyết giá trị khơng đề cập đến vấn đề độc quyền nên nó đã trở nên lỗi thời , lạc
hậu .
1.1.2. Các quan điểm khác về quy luật giá trị .
Ngồi quy luật giá trị của Mác chúng ta cần phải nắm rõ một số quan
điểm khác như :
Cơ chế thị trường tự điều tiết là cơ chế vận động của hệ thống các quy luật
mà trước hết là quy luật giá trị .
Quy luật giá trị là quy luật kinh tế cơ bản của nền sản xuất hàng hố . Nó
chi phối tất cả các quy luật khác và các quy luật kinh tế khác chỉ là biểu hiện của
quy luật giá trị mà thơi
Chỗ khác nhau giưã học thuyết của macxit hiện đại là ở chỗ kinh tế học
phương tây q đề cao quy luật cung cầu . Họ coi quy luật cung cầu là quy luật
tạo thế cân bằng sản xuất , quyết định giá cả . Ngược lại , Mác quan niệm quy
luật cung cầu khơng quyết định giá trị và giá cả hàng hố . Mác đã chứng minh
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
4
khi cung cầu cân bằng giá cả vẫn biến động , Ơng khẳng định : “ Dù giá cả được
điều tiết như thế nào thì quy luật giá trị vẫn chi phối sự vận động của chúng “
1.2. NỘI DUNG VÀ TÁC ĐỘNG CỦA QUY LUẬT GIÁ TRỊ
1.1.2 Nội dung của quy luật giá trị .
Quy luật giá trị là quy luật kinh tế căn bản của sản xuất và lưu thơng
hàng hố . Nội dung chủ yếu của nó là sản xuất và lưu thơng hàng hố phải dựa

thì tồn bộ tư bản hiện có đều có vẻ như khơng phải là kết quả của một q trình
lâu dài của tích luỹ tư bản mà là kết quả của một thời gian tái sản xuất tương đối
ngắn.
1.2.2 Tác dụng của quy luật giá trị
* Điều tiết sản xuất và lưu thơng hàng hố
Trong sản xuất , quy luật giá trị điều tiết việc phân phối tư liệu sản xuất và
sức lao động giữa các ngành sản xuất thơng qua sự biến động của giá cả hàng
hố . Vai trò này được thể hiện thơng qua sự biến động của quan hệ cung cầu
trên thị trường .
Khi cung nhỏ hơn cầu , sản phẩm khơng đủ thoả mãn nhu cầu xã hội , giá
cả cao hơn giá trị , hàng hố bán chạy , người sản xuất sẽ mở rộng quy mơ sản
xuất . một số người trước đây sản xuất hàng hố khác nay cũng chuyển sang sản
xuất loại hàng hố này , điều này làm cho tư liệu sản xuất và sức lao động cũng
được chuyển vào ngành nay nhiều hơn .
Ngựơc lại khi cung lớn hơn cầu , sản phẩm làm ra q nhiều so với nhu
cầu xã hội , giá cả thấp hơn giá trị , hàng hóa bán khơng chạy có thể lỗ . Tình
hình đó buộc các nhà sản xuất ở ngành này thu hẹp quy mơ sản xt hay chuyển
sang các ngành khác lam cho tư liệu sản xuất và sức lao động giảm đi ở ngành
này và phát triển ở ngành khác mà các nhà tư bản thấy có lợi hơn
Quy luật giá trị điều tiết lưu thơng cũng thơng qua sự biến động của giá
cả.sự biến động của giá cả thị trừơng cũng có tác dụng thu hútluồng hàng hố từ
nơi có giá thấp dến nơI có giá cao ,do đó làm cho lưu thơng hàng hố trở nên
thơng suốt.
Như vậy,sự biến động của giá cả trên thị trường khơng những chỉ rõ sự
biến động về kinh tế mà còn có tác động điều tiết nên kinh tế hàng hố.
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
6
*Kớch thớch ci tin k thut , hp lý hoỏ sn xut nhm tng nng xut
lao ng .
Trong nn kinh t hng hoỏ , mi ngi sn xut hng hoỏ l mt ch th

Qui luật giá trị là qui luật kinh tế căn bản của nền sản xuất hàng hố nên nó
vẫn tồn tại trong chế độ xã hội chủ nghĩa . Qui luật giá trị dưới chủ nghĩa xã hội
có những nội dung giống với qui luật giá trị của các phương thức sản xuất trước
đó đồng thời nó cũng chứa đựng những nội dung riêng phản ánh quan hệ sản
xuất xã hội chủ nghĩa . Vì vậy mà nó cũng có vai trò và tác dụng riêng . Cụ thể
đó là :
Nó qui định các phương án kinh tế tối ưu trong thực hiện u cầu của các
qui luật kinh tế khác
Nó qui định các phương tiện kinh tế kích thích nâng cao hiệu quả sản xuất
và chất lượng sản phẩm
Qui luật giá trị tác động mạnh đến phân phối xã hội chủ nghĩa . Nó là
phương thức cơ bản đẻ kết hợp hài hồ các lợi ích trong xã hội xã hội chủ nghĩa
Nhờ có qui luật giá trị mà việc lưu thơng hàng hố được thực hiện một cách
có kế hoạch.
Qui luật giá trị điều tiết tiêu dùng xã hội một cách rõ rệt dưới hình thái giá
bán lẻ , nó trở thành cơng cụ để nhà nước xã hội chủ nghĩa thực hiện chính sách
tiêu dùng phù hợp với điều kiện sản xuất từng thời kì .
Tác dụng của qui luật giá trị cũng như các qui luật kinh tế khác của chủ
nghĩa xã hội đều tuỳ thuộc vào trình độ phát triển của lực lượng sản xuất , mức
độ hồn thiện của quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa , vào khả năng tổ chức các
hoạt động kinh tế của nhà nước và vào những điều kiện tự nhiên xã hội cũng
như các yếu tố phi kinh tế khác

1.3. BIỂU HIỆN HOẠT ĐỘNG CỦA QUI LUẬT GIÁ TRỊ TRONG NỀN KINH
TẾ
1.3.1. Giai đoạn tự do cạnh tranh
1.3.1.1 Sự hình thành tỷ suất lợi nhuận bình qn
Tỷ suất lợi nhuận bình qn được hình thành dựa trên cạnh tranh nội bộ
ngành và cạnh tranh giữa các ngành
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN

1.3.1.2 S chuyn hoỏ giỏ tr thnh giỏ c sn xut
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN
9
Cựng vi s hỡnh thnh t sut li nhun bỡnh quõn , giỏ tr hng hoỏ
chuyn thnh giỏ c sn xut .
Giỏ c sn xut bng chi phớ sn xut ca hng hoỏ cng vi li nhun bỡnh
quõn ( giỏ c sn xut = k + p )
iu kin giỏ tr hng hoỏ bin thnh giỏ c sn xut l i cụng nghip
c khớ t bn ch ngha phỏt trin , s liờn h rng rói gia cỏc ngnh sn xut ,
quan h tớn dng phỏt trin v t bn t do di chuyn t ngnh ny sang ngnh
khỏc .
Trc õy khi cha xut hiờn phm trự giỏ c sn xut thỡ giỏ c hng hoỏ
xoay quanh giỏ tr hng hoỏ . Gi õy , giỏ c hng hoỏ li xoay quanh giỏ c
sn xut . Vờ mt lng , mi ngnh giỏ c sn xut v giỏ tr cú th khụng
bng nhau nhng xột trong toan b xó hi thỡ tng giỏ c sn xut bng tng giỏ
tr hng hoỏ . Trong mi quan h ny thỡ giỏ tr vn l c s l ni dung bờn
trong ca giỏ c sn xut .
Khi ú qui lut giỏ tr chuyn hoỏ thnh qui lut giỏ c sn xut . V vỡ vy
thc cht ca qui lut giỏ c sn xut l s biu hin hot ng ca qui lut giỏ
tr trong thi kỡ t do cnh tranh.
1.3.2 Giai on c quyn
Do t bn c quyn nht l t bn tI chớnh gi v trớ thng tr trong sn
xut v lu thụng nờn nú cú th khụng ch s dng cỏc phng phỏp sn xut
giỏ tr thng d , cnh tranh , giỏ c sn xut vn l nhng phm trự kinh t quen
thuc trong giai on ch ngha t bn t do cnh tranh m nú s dng phng
phỏp cng bc siờu kinh t thu li nhun cao_ li nhun c quyn . Li
nhun c quyn l mt hỡnh thc biu hin ca giỏ tr thng d hỡnh thnh
trong giai on ch ngha t bn c quyn .
Song song vi vic hỡnh thnh li nhun c quyn , cỏc nh t chc c
quyn khụng bỏn hng theo giỏ c sn xut m bỏn theo giỏ c c quyn (mc

Thc trng ú c biu hin cỏc mt sau õy :
+ Trỡnh c s vt cht_ k thut v cụng ngh cũn yu kộm
+ H thng kt cu , dch v sn xut v dch v xó hi cha phỏt
trin kinh t th trng trong nc v cha cú kh nng m rng giao lu
vi th trng quc t .
+ C cu kinh t cũn mt cõn i v kộm hiu qu .
Nhng mt hn ch trờn ó lm cho nn kinh t nc ta trỡ tr . Vic m
rng sn xut v lu thụng hng hoỏ l iu cn lm , th nhng s hn ch ca
quan h hng hoỏ , tin t tr thnh s cn tr tin b kinh t , kỡm hóm sn xut
.
Sau nm 1986 di s lónh o ca ng v s qun lý ca Nh nc nn
kinh t nc ta a hng theo li i mi . ú l s vn dng cỏc quy lut kinh t
vo sn xut trong ú ch yu nht vn l quy lut giỏ tr . S vn dng quy lut
giỏ tr vo nn kinh t ó lm cho nn kinh t nc ta ó cú nhiu bc phỏt
trin khỏ mnh m . Nú c th hin ch yu cỏc mt sau
* Nn kinh t hng hoỏ da trờn nhiu thnh phn . c s khỏch quan
ca s tn ti nhiu thnh phn l do cũn nhiu hỡnh thc s hu khỏc nhau v
t liu sn xut ,i hi IX ca ng ó khng nh cỏc thnh phn kinh t ang
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN