Tiểu luận Tài chính SV: Vương Thuỳ Dương -
711
A. LỜI MỞ ĐẦU
Công cuộc đổi mới kinh tế của đất nước ta từ nền kinh tế tập trung quan
liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trường. Trong những năm qua đã và đang kéo
theo hàng loạt những thay đổi tích cực tạo nên những cơ sở quan trọng ban đầu
để phát triển thị trường tài chính (TTTC) nhằm đảm bảo sự tăng trưởng và phát
triển kinh tế một cách bền vững.
Xuất phát từ chiến lược phát triển kinh tế xã hội đến năm 2020 với mục
tiêu trọng tâm là thực hiện CNH- HĐH thì nhu cầu vốn cho đầu tư phát triển là
rất lớn. Vì vậy, tiếp tục phát triển TTTC Việt Nam là một trong những mục tiêu
và định hướng chiến lược của Đảng và Nhà nước ta. Sự phát triển của TTTC
được coi là một nhân tố tích cực trong việc tìm lời giải cho bài toán tăng trưởng
kinh tế của một đất nước. Do vậy làm rõ vai trò của TTTC đối với sự phát triển
kinh tế mang ý nghĩa quan trọng trong hoạch định chính sách cũng như trong
các quan hệ kinh tế - xã hội theo hướng đã định.
Để góp một ý kiến chung vào việc tìm hiểu nghiên cứu TTTC cũng là để
nâng cao hơn nữa khả năng chuyên ngành mình đang học. Em đã chọn đề tài:
"Thị trường tài chính và vai trò của nó trong nền kinh tế thị trường Việt Nam".
Do sự hiểu biết còn hạn chế và chưa đi sâu vào thực tế bài tiểu luận của
em không tránh khỏi những khiếm khuyết. Em mong được sự góp ý của các thầy
cô trong bộ môn tài chính để em hoàn thành bài tiểu luận này. Em xin chân
thành cảm ơn!
1
Tiểu luận Tài chính SV: Vương Thuỳ Dương -
711
B. NỘI DUNG
PHẦN I: KHÁI NIỆM THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH VÀ
NHỮNG VẤN ĐỀ VỀ TTTC
1. Tiền đề ra đời và tồn tại của TTTC
- Tài chính thị trường tài chính chỉ ra đời và tồn tại trong những điều kiện

3. Những vấn đề về TTTC ở Việt Nam
a) Cơ cấu của TTTC
Có rất nhiều ý kiến khác nhau về cơ cấu TTTC. Tuy vậy, cơ cấu TTTC của
mỗi nước được tổ chức thực hiện một cách khác nhau. ở Việt Nam, để phù hợp
với việc thực hiện chức năng quản lý vĩ mô của Nhà nước, TTTC được nâng lên
chính vì vậy mà nó bao trùm cả 2 bộ phận cấu thành là thị trường tiền tệ và thị
trường vốn.
* Công cụ của thị trường tiền tệ
- Tín phiếu kho bạc
- Giấy chứng nhận tiền gửi của ngân hàng
- Thương phiếu
- Hối phiếu được ngân hàng chấp nhận
- Hợp đồng mua bán
* Công cụ của thị trường vốn
- Cổ phiếu
- Vay thế chấp
- Trái khoán công ty
- Chứng khoán chính phủ.
b) Bước phát triển của TTTC ở Việt Nam
Do điều kiện là nước đang phát triển, TTTC Việt Nam nhìn chung chưa
đạt quy mô và trình độ cao như các nước có nền kinh tế thị trường ở mức hoàn
hảo. Tuy nhiên đã có sự hình thành dẫn đến các yếu tố của TTTC, nổi lên rõ
nhất là thị trường tiền tệ với các nghiệp vụ huy động và cho vay vốn của hệ
3
Tiểu luận Tài chính SV: Vương Thuỳ Dương -
711
thống NHTM quốc doanh và cổ phần hoặc việc phát hành trái phiếu kho bạc của
nhà nước.
* Sự phát triển của thị trường tài chính Việt Nam cho đến nay thị trường
tài chính Việt Nam chưa phát triển - song thị trường tiền tệ (giao dịch vốn ngắn

quốc doanh trong nước nay với doanh số lớn. Việc vay mượn trên thị trường này
là tự nguyện và theo lãi suất thoả thuận. Hoạt động của thị trường tiền tệ liên
ngân hàng Việt Nam chưa phát triển sôi động, hưa trở thành giao điểm hội tụ và
định hướng chuyển dịch các dòng vốn nhàn rỗi giữa các NHTM, nhất là chưa có
loại lãi xuất cơ bản - lãi xuất cho vay giữa các NHTM.
- Thị trường ngoại tệ liên ngân hàng
Thị trường này đi vào hoạt động từ 15/10/1994 với các thành phần tham
gia là các NHTM quốc doanh và cổ phần, ngân hàng liên doanh và ngân hàng
nước ngoài thông qua chi nhánh của họ ở Việt Nam. Việc mua bán ngoại tệ trên
thị trường ngoại tệ liên ngân hàng có vai trò quan trọng trong việc xác lập tỷ giá
hối đoái thị trường giữa các NHTM. Tỷ giá này sẽ là cơ sở để NHNN xác định
tỷ giá hối đoái chuẩn hàng ngày. Thị trường này sớm có tại TP.HCM kể từ khi
nền kinh tế mở cửa và ngày càng phát triển sôi động.
- Thị trường tín phiếu kho bạc
Được triển khai thí điểm trong tháng 12 năm 1994 và đầu năm 1995 đã đi
vào hoạt động chính thức; NHNN phối hợp với Bộ Tài chính thực hiện đấu giá
tín phiếu kho bạc là một loại trái phiếu do Nhà nước phát hành với lãi suất cố
định và thời hạn ấn định trước nhằm huy động vốn để bổ sung ngân sách nhà
nước. Tín phiếu kho bạc được phát hành nhằm bù đắp thâm thủng ngân sách và
giải quyết thiếu hụt tạm thời. Như vậy ngay cả khi có bội thu ngân sách cần phát
hành tín phiếu kho bạc. Trên thị trường Việt Nam, tín phiếu kho bạc là công cụ
phát hành rộng rãi và phổ biến nhất, an toàn nhất.
* Sự phát triển của thị trường vốn ở Việt Nam
- Thị trường chứng khoán
Là hình thức thu hút vốn đầu tư của nước ngoài một cách đơn giản và hiệu
quả và đó cũng là một công cụ quan trọng nhất làm giảm áp lực lạm phát và thúc
đẩy doanh nghiệp làm ăn có hiệu quả hơn.
5
Tiểu luận Tài chính SV: Vương Thuỳ Dương -
711