Hàng loạt các PSU kém chất lượng được tung ra với “mác” có công suất danh định khá
lớn nhưng lại được bán với giá cực rẻ làm cho người dùng vi tính bình thường như bị lạc
vào mê hồn trận...

Ý thức của người tiêu dùng phần nào đã được nâng cao khi chọn cho mình các Bộ nguồn
(PSU – Power Supply Unit) có công suất phù hợp với cấu hình máy tính khi mua, điều
này đã là một động lực tốt giúp các nhà cung cấp PSU mạnh dạng đưa ra thị trường thêm
nhiều lựa chọn từ các thương hiệu mới, có chất lượng tốt như: Amacrox, Delta, Gigabyte,
Asus, Zalman,…

Tuy nhiên, cú hích này cũng kéo theo hàng loạt các PSU kém chất lượng được tung ra
với “mác” có công suất danh định khá lớn nhưng lại được bán với giá cực rẻ làm cho
người dùng vi tính bình thường như bị lạc vào mê hồn trận. Số lượng người dùng lần đầu
tiên mua máy vi tính mới lại chiếm thị phần không nhỏ, nhất là vào các dịp tựu trường,
lễ, tết,… Do vậy, với lượng kiến thức ít ỏi về phần cứng nên họ chấp nhận để mặc số
phận của chiếc máy tính mới mua vào tay các nhà “tư vấn” bán hàng chuyên nghiệp có
mặt túc trực 12/24 tại các cửa hàng lớn nhỏ trên cả nước… và phần thắng thường thuộc
về người bán.

Cũng không trách được người tiêu dùng vì đa phần các nhu cầu đều hướng vào một ứng
dụng cụ thể, họ chỉ quan tâm tới cấu hình máy đó có đáp ứng được tốt các nhu cầu mà
mình đưa ra hay không, giá của chúng thế nào? Chứ ít khi quan tâm tới chất lượng của
từng món linh kiện cấu thành ra chiếc máy ấy.

Sự tiết kiệm hoang phí
PSU giá rẻ toàn bộ đều có xuất xứ từ Trung Quốc, do các hãng này làm OEM theo các
đơn đặc hàng của các nhà cung ứng trong nước. Chất lượng của chúng phụ thuộc vào các
đơn hàng này, có thể vì thói quen tiêu dùng, tập quán bán hàng hay lợi nhuận nên các
PSU loại này thường được giảm chất lượng tối đa và ngược lại lại được dán tem có công
suất khá cao để có thể “đáp ứng” được tâm lý người mua. Trong khi đó các hãng sản xuất

sách cắt giảm đầu tiên cùng với chuột, bàn phím, loa và màn hình.
- PSU có chất lượng tốt lại thường không được bán kèm với các thùng máy vì điều
này sẽ làm cho thùng máy ấy có giá cao hơn, chọn mua một thùng máy có sẵn PSU luôn
là lựa chọn đầu tiên của người dùng phổ thông với giá tầm 20 USD là họ có được một
món hàng 2 trong 1, đương nhiên điều mà họ quan tâm hơn cả khi mua thùng máy loại
này lại là chính hình thức bên ngoài của chiếc thùng chứ không phải chất lượng PSU có
trong chính thùng máy ấy.
- Người mua chỉ biết PSU là một thiết bị cung cấp năng lượng cho hệ thống như các
Bộ nguồn gia dụng khác, do vậy đối với họ PSU chỉ có 2 trạng thái chạy là còn tốt và
không chạy tức là hư. Nên máy ráp xong nếu mọi thứ đều hoạt động thì coi như PSU là
tốt rồi, trừ những trường hợp PSU đó quá tệ, không có khả năng khởi động ngay lúc mới
ráp thì lúc này người mua mới chịu chấp nhận mua một PSU có công suất cao hơn.
Khách hàng chọn giá rẻ cho một sản phẩm mà chính họ cũng không biết chất lượng thực
sự ra sao, người bán hàng phải đáp ứng được theo yêu cầu đó, nhưng để đáp ứng được thì
chỉ có các PSU có chất lượng thấp mới có khả năng cho một mức giá tốt. Hãy khoan đề
cập đến vấn đề chất lượng các PSU này ở đây, về giá thì thật sự chúng thật sự có rẻ hơn
các PSU có thương hiệu hay không?

Nếu xét về giá trên công suất thật của PSU đó đem lại, với số tiền 16 USD bạn được một
PSU “bình dân” có công suất 450W nhưng công suất thật sự của nó chỉ đạt 200W, có khi
còn ít hơn thì tỉ lệ giữa công suất trên 1 USD bỏ ra sẽ bằng 12.5W/ 1USD. Trong khi đó,
giá một PSU tốt có tầm công suất thật 300W thì có giá 23 USD nên bạn sẽ có được giá trị
cao hơn 13.04W/ 1USD. Vậy, bạn không hề mua rẻ hơn chút nào so với khi đầu tư cho
các PSU tốt.

22 PSU, đại diện cho dòng nguồn giá rẻ đang được bán đại trà trên thị trường và chúng
thường được gọi là các Bộ nguồn không tên tuổi (no-name) sẽ được thử nghiệm để giúp
bạn đọc tìm ra cho mình một sản phẩm thích hợp nhất, một sản phẩm có công suất đúng
với giá trị thật của chúng. Trong đó cũng có một số PSU có thương hiệu thật sự nhưng do
chất lượng chưa thuyết phục nên chúng tôi cũng lấy chung trong đợt này để cho bạn đọc

Mỗi thiết bị trong máy tính đều yêu cầu cung cấp một nguồn năng lượng riêng với điện
áp thích hợp để có thể hoạt động, đó được gọi là công suất tiêu thụ của chính thiết bị ấy.
PSU phải thỏa mãn được điều này cho tất cả các thiết bị trong cùng một hệ thống mà nó
cung cấp năng lượng, công suất tiêu thụ được tính bằng Watts, đây là giá trị được tạo ra
từ điện áp cung cấp nhân cho dòng điện tiêu thụ (U*I).

Do vậy, khi tính toán công suất tiêu thụ cho các thiết bị, ta phải biết điện thế hoạt động và
dòng tiêu thụ của chúng, tuy nhiên thực tế trên một số thiết bị các giá trị này không được
nêu ra. Với điều kiện bình thường, việc tính toán này khó thực hiện vì các thiết bị có điện
áp hoạt động khác nhau nên chúng tiêu thụ năng lượng trên từng đường điện áp cũng
khác nhau. Ví dụ như CPU chỉ tiêu thụ công suất trên điện áp +12VDC là chính còn Ổ
cứng thì lại dùng cả 2 đường +5VDC và +12VDC, trong khi đó mainboard lại dùng tất cả
công suất của 3 đường điện áp +3.3VDC, +5VDC và +12VDC.
Tiêu chuẩn ATX thiết lập ra các tiêu chuẩn kỹ thuật riêng cho PSU luôn có sự thay đổi để
phù hợp với nhu cầu tiêu thụ năng lượng của các thiết bị trên nền tản công nghệ mới, các
đường cung cấp năng lượng cũng vì đó mà có sự thay đổi theo. Theo đà phát triển của
công nghệ, các thiết bị trong PC có xu hướng dùng nguồn năng lượng chính được cung
cấp từ đường +12VDC, nên PSU sản xuất dựa theo chuẩn ATX có phiên bản trên 2.0 tỉ lệ
dòng điện cung cấp lớn 2 đường còn lại là +3.3VDC và +5VDC.

Trên các phiên bản ATX 1.3 thì ngược lại hoàn toàn và chúng không thể đáp ứng được
cho các thế hệ máy tính sử dụng công nghệ mới như các dòng CPU hai nhân hay các
VGA card trên giao tiếp PCI-E. Khi mua một PSU, nếu chỉ dựa trên công suất danh định
thì bạn hoàn toàn không phát hiện ra điều này khi không chú ý kỹ các thông số kỹ thuật
về dòng cung cấp được ghi kèm, cùng công suất 400W nếu PSU được sản xuất theo
chuẩn ATX rev 1.3 thì tỉ lệ các dòng điện sẽ có dạng như sau:
+3.3VDC x 29A = 95.7W
+5VDC x 32A = 160W
+12VDC x 12A = 144W


nhằm đảm bảo an toàn cho hệ thống và cho chính nó, trong một số dòng PSU cao cấp
được trang bị nhiều hệ thống mạch bảo vệ tiên tiến có độ nhạy cao còn trong các PSU cơ
bản thì phải có ít nhất các tính năng bảo vệ sau: bảo vệ quá áp, bảo vệ chạm tải, bảo vệ
quá dòng và bảo vệ quá nhiệt.
- Bảo vệ quá áp (OVP Over-Voltage Protection): PSU cung cấp năng lượng dựa trên các
điện áp chuẩn có mạch ổn định điện áp (ổn áp), nếu các mạch này hoạt động không còn
chính xác làm cho điện áp ở các đầu ra vượt mức cho phép +/- 5% trên giá trị điện áp
chuẩn với bất kỳ lý do nào, thì mạch bảo vệ sẽ cắt nguồn tự động cho đến khi nào sự cố
được khắc phục.
Các giá trị điện áp cho phép được mô tả theo bảng sau:
Điện áp chuẩn (V) Dải điện áp cho phép
(V)
Sai số cho phép
+3.3 3.135 ~ 3.465 +/- 5%
+5 4.75 ~ 5.25 +/- 5%
+12 11.4 ~ 11.6 +/- 5%
+5VSB 4.75 ~ 5.25 +/- 5%
+12 10.8 ~ 13.2 +/- 10%
Các giá trị điện áp bắt buộc mạch bảo vệ quá áp phải kích hoạt tính năng bảo vệ được mô
tả như bảng sau:
Điện áp ra Thấp nhất Bình thường Tối đa Đơn vị
+12VDC 13.4 15.0 15.6 V
+5VDC 5.74 6.3 7.0 V