Nước biển dâng cao, nhiệt độ đại dương tăng, lũ lụt và
những thảm họa bắt nguồn từ hiệu ứng nhà kính của trái
đất khác đang đe dọa các tài sản văn hóa của thế giới,
theo khuyến cáo của tổ chức Chương trình Môi trường
LHQ (UNEP).
Nghiên cứu của UNEP cho biết thềm san hô ở bờ biển Belize mà Charles Darwin từng
mô tả vào năm 1842 là "bãi san hô tuyệt vời nhất ở Tây Ấn" đã bị "tẩy trắng" do nước
biển nóng lên.
Những đền đài ở Alexandria, Ai Cập và những tài sản có từ thời tiền Inca ở Công viên
quốc gia Huascara tại Peru bị xuống cấp nghiêm trọng vì nước đổ xuống từ những đỉnh
núi Andes bị tan băng.
Trong số này có một ngôi đền đuợc xây dựng từ năm 900 trước Công nguyên. Nhiều tòa
nhà ca vũ kịch, sân khấu, bảo tàng và thư viện ở CH Séc, nơi lưu trữ 500.000 quyển sách
và tài liệu xưa bị tàn phá bởi trận lụt ở châu Âu vào năm 2002...
Trưởng đại diện UNEP, ông Achim Steiner, kêu gọi thế giới lưu ý điều này để có những
nỗ lực trước khi quá muộn. Đặc biệt là sự tổn thất về văn hóa sẽ làm các nước nghèo
nghèo thêm. Theo ông, cần sử dụng thông tin tình báo và kiến thức khoa học để hỗ trợ
quản lý những địa điểm văn hóa quan trọng...
Tượng Phật tại Leshan, tây
nam Trung Quốc, được xây
dựng dưới đời nhà Đường
TS - Cuộc nghiên cứu do Gerald Haug thuộc Trung tâm nghiên cứu Trái đất
(Geoforschungs Zentrum) ở Potsdam, Đức, đứng đầu vừa được đăng tải trên tạp chí khoa
học Nature đưa ra giả thuyết: nguyên nhân sự cáo chung của triều đại nhà Đường, Trung
Quốc và nền văn hóa Maya ở Trung Mỹ có thể là những thay đổi khí hậu trong thời kỳ
gió mùa ở châu Á, diễn ra từ năm 700 đến năm 900.
Cuộc nghiên cứu cho biết tình trạng hạn hán do sự đảo lộn của chế độ mưa thường niên
đã dẫn đến mất mùa triền miên và dân chúng bị bần cùng hóa hoàn toàn. Có thể đây là
nguyên nhân sâu xa của tình hình căng thẳng và xung đột khiến các chế độ xã hội tại chỗ
không thể tồn tại. Kết luận trên dựa vào việc phân tích các chất trầm tích của hồ
Huguang Maar, đông nam Trung Quốc.

báo cáo định kỳ và phương thức theo dõi trên phạm vi toàn cầu để đưa ra dung mạo
những nguy cơ đang đe dọa đến sự nguyên vẹn của các địa danh đã được UNESCO công
nhận là di sản thế giới. Nhìn nhận tình hình theo góc độ tiêu cực, Ủy ban di sản thế giới
sẽ đưa các địa danh đang rơi vào tình trạng trên vào “Danh sách các di sản bị đe doạ”.
Chỉ riêng 2007 và 2008 Ủy ban đã xem xét gần 300 báo cáo đánh giá về thực trạng các di
sản cần được bảo tồn. Tình hình tại một số quốc gia sau khi được UNESCO khuyên cáo
đã được cải thiện rõ rệt. 9 địa danh từng nằm trong danh sách các di sản bị đe doạn đã
được rút khỏi danh sách báo động. Ngược lại, một số địa danh mới như Tombouctou
(Mali), Machu Picchu (Peru), Samarkand (Ouzbekistan) và Bordeaux (Cộng hoà Liên
bang Pháp) lại đang rơi vào tình trạng báo động nghiêm trọng bởi nhiều nguyên nhân
khác nhau. Uỷ ban di sản thế giới đã đưa ra tiếng chuông cảnh báo và áp dụng cơ chế
“Theo dõi tăng cường” đối với các địa danh này.
Những đe doạ đè nặng lên một bộ phận không nhỏ của 878 địa danh Di sản Thế giới là
bởi sự lấn át của các mục tiêu kinh tế, đó là công trình nhà chọc trời, cầu cống, ống dẫn
dầu, du lịch không kiểm soát được, săn bắn và đánh cá trái phép, đặc biệt là do sự thay
đổi môi trường và khí hậu rõ rệt trong những năm gần đây.
Trường hợp báo động đầu tiên mà Uỷ ban Di sản Thế giới khảo nhắc tới là công trình
xây dựng nhà chọc trời giữa Trung tâm lịch sử Thành phố Vienne, Áo. Các công trình
xây dựng này đã gây ra một cuộc luận chiến kéo dài từ năm 2003 đến tận bây giờ. Một ví
dụ tiêu cực tiêu biểu gần đây nhất là dự án xây dựng tháp Ohkta tại Saint-Petersbourg
của tập đoàn khí gaz tự nhiên khổng lồ Gazprom của Cộng hoà Liên bang Nga. Tại kỳ
họp ở Quebec, Uỷ ban đã yêu cầu Liên bang Nga mời phái đoàn bao gồm các chuyên gia
của Trung tâm Di sản thế giới và Hội đồng thế giới các công trình kiến trúc và địa danh
(ICOMOS) để đánh giá tác động của Tháp Ohkta và yêu cầu không thực hiện bất kỳ một
hành động nào cho đến khi có kết quả của phái đoàn chuyên gia.
Các dự án cơ sở hạ tầng, sông ngòi, kênh rạch, đường xá và cầu cống thường xuyên
được nhắc đến trong báo cáo đánh giá tình trạng bảo tồn các địa danh. Ở Ấn Độ, chiếc
cầu xây giữa tổng thể công trình kiến trúc Hampi đã khiến cho địa danh bị rút khỏi danh
sách Di sản thế giới năm 2006. Hay một trường hợp khác cũng cần phải giải quyết là dự
án xây dựng chiếc cầu giữa cảnh quan thung lũng Elbe, Dresden, CH Liên Bang Đức. Ủy

(Mali), Machu Picchu (Perou), Samarkand (Ouzbekistan) và Bordeaux (CHLB Pháp).
Lần đầu tiên trong lịch sử của Công ước, Ủy ban di sản thế giới đã quyết định một cách
bất đắc dĩ rút các địa danh ra khỏi danh sách di sản thế giới. Đền thờ linh dương Ả rập ở
Oman bị làm hư hại đến mức làm mất đi giá trị toàn cầu đặc biệt là một ví dụ tiêu biểu.
Địa danh này đã bị rút khỏi danh sách di sản thế giới. Tình tiết này cũng đưa ra lời cảnh
báo rằng sự bảo vệ của di sản thế giới là trách nhiệm chung của tất cả chúng ta, các quốc
gia thành viên có nghĩa vụ bảo vệ các địa danh văn hoá và thiên nhiên trên lãnh thổ quốc
gia. Cũng chính là nghĩa vụ của Cộng đồng thế giới trong tổng hợp thể giúp và hợp tác
với các quốc gia thành viên trong tổ chức này.
Tại kỳ họp khoá 32 ở Quebec, Canada đã mong muốn liên kết thế hệ trẻ cho công việc
của Ủy ban di sản thế giới. Sự bảo tồn các địa danh trong danh sách Di sản thế giới phụ
thuộc vào nhiệt huyết của thế hệ trẻ kế tục trách nhiệm bảo vệ các di sản. Bằng cách
khuyến khích thế hệ trẻ tham gia ngày hôm nay là chúng ta có thể hình thành những
người quyết định của ngày mai. /.
Hồ
hồ ở Nam Cực biến mất dần trong 30 năm gần đây.
Nhiều hồ ở Nam Cực biến mất trong 30 năm gần đây, theo các nhà nghiên cứu có lẽ do
tác động của tình trạng toàn cầu đang ấm lên.
Trong một bài báo đăng trên tạp chí Khoa học ngày 6-3, các nhà khoa học Mỹ đã phân
tích hơn 10.000 hồ ở Siberia thông qua những hình ảnh từ vệ tinh.
Họ nhận thấy số các hồ lớn ở Nam Cực giảm từ 10.882 xuống còn 9.712 từ năm 1973
đến năm 1998. Tổng số 125 hồ đã hoàn toàn biến mất trong khi số còn lại cũng giảm dần
về diện tích bề mặt.
Những vùng đất bị đóng băng ban đầu ấm dần lên, gây ra sự phát triển của hiện tượng
sụp đất, hình thành cái gọi là “vùng đá vôi nóng”. Sự ấm lên ngày càng làm suy thoái các
vùng đất bị đóng băng, dẫn đến các vùng đất bị đóng băng “bị thủng” là điều kiện thuận
tiện cho nước thoát xuống lớp dưới bề mặt các hồ gần đó, các tác giả cho biết.
Các nhà nghiên cứu cũng báo cáo về sự tăng lên của các hồ ở gần vùng đông bắc Siberia
cho thấy có thể khởi đầu cho các vùng đất bị đóng băng suy giảm trong tương lai. “Đây
là lần đầu tiên báo cáo cho thấy những thay đổi mà chúng ta đang theo dõi ở các hồ ở