TRẺ BỊ LẮC
Câu chuyện về bé Devin Austin Thimlar:
Devin là một nạn nhân của hội chứng SBS. Brenda Thimlar, mẹ của bé
Devin đã kể về trường hợp con mình trên web site nhằm thông tin cho tất cả mọi
người về hội chứng SBS và cách phòng tránh. Câu chuyện vẽ nên bức tranh khá
đầy đủ về tình trạng của một trẻ bị SBS:
- "Ðó là sai lầm lớn nhất trong đời tôi", Brenda cho biết như vậy khi đã
quyết định vẫn gửi con mình vào ngày kế tiếp, mặc dù trong ngày đầu cô đã phát
hiện thấy những đốm xuất huyết quanh đầu con mình, nhưng lại nghĩ đó chỉ là ban
đỏ không độc hại gì.
- 3 ngày sau khi bắt đầu gửi con, tôi bắt đầu thấy Devin bị nôn rất nhiều,
hầu hết sau mỗi bữa ăn cháu đều nôn ra hết. Tôi đã đưa cháu đến bác sĩ 3 lần và
đều được chẩn đoán là nhiễm siêu vi, ngay cả khi cháu xuất hiện thêm những triệu
chứng ở mắt, tiếng lạo xạo ở vùng xương sườn sau lưng và hay ngủ lịm đi.
- Ðến ngày thứ 11, tôi quyết định phải cho cháu nhập viện cấp cứu vì bị rối
loạn điện giải do nôn quá nhiều. Devin được truyền dịch và cho làm những xét
nghiệm cần thiết, và tôi thật sững sờ khi bác sĩ cho biết trên CT Scan của Devin có
hình ảnh xuất huyết não. Ngay sau đó, cháu được chuyển đến một bệnh viện
chuyên khoa thần kinh và đưa ngay vào phòng chăm sóc đặc biệt. Các bác sĩ đã
hỏi rất kỹ xem chúng tôi có làm rơi bé không, có vật gì rơi trúng đầu hay bị một
vật nuôi nào đó trong nhà gây tổn hại?
Ngày hôm sau, qua chụp CT và MRI, các bác sĩ đã phát hiện ra tình trạng
tổn thương thùy thái dương bên phải, và nguyên nhân gây tăng áp lực nội sọ của
cháu là do dịch não tủy và máu tụ quanh não mà bình thường không có. Ngoài ra
Devin còn bị gãy xương chày, xương sườn và xương hốc mắt. Thật không thể hiểu
nổi chuyện gì đã xảy ra cho cháu. Chỉ đến khi bác sĩ khẳng định đi khẳng định lại:
Devin đã bị lắc rất mạnh, chúng tôi mới hiểu vấn đề và lần đầu tiên được nghe đến
một hội chứng có tên là SBS.
Tiếp theo câu chuyện là sự vào cuộc của cảnh sát, báo chí và các ban ngành
khác nhau. Chỉ đến lúc này, mọi người mới nhận thức được tầm quan trọng của
vấn đề và ngay lập tức đã thông tin về hội chứng này bằng nhiều hình thức khác

khi bị lắc mạnh hay tung lên tung xuống, đầu của trẻ sẽ có khuynh hướng gập tới
gập lui hay xoay qua xoay lại một cách không kiểm soát được. Hậu quả có thể còn
nặng nề hơn nếu kết thúc quá trình lắc với sự va chạm mạnh đầu trẻ vào một bề
mặt nào đó như tường, sàn nhà hay giường. Do lực gia tốc đang nhanh bị dừng lại
đột ngột bởi một va chạm thường rất mạnh (cũng giống như một chiếc xe đang
chạy nhanh tông vào tường), hậu quả là não sẽ bị xoắn vặn hay gập tới gập lui
trong hộp sọ dẫn đến tình trạng các mạch máu và thần kinh của não bị vỡ, các mô
não bị xé ra gây xuất huyết não, phù não, tăng áp lực nội sọ. Có thể dẫn đến những
di chứng về sau như: Chậm phát triển tâm thần, mất khả năng học và nói, liệt,
động kinh, mù mắt, điếc và thậm chí tử vong.
Chẩn đoán
- Thường khó để khẳng định được ngay tình trạng của trẻ là do SBS, trừ khi
có người mô tả rõ tình trạng bé bị lắc. Ða số các bác sĩ đều có khuynh hướng nghĩ
đến tình trạng bé bị té.
- Trường hợp nặng bé được mang vào cấp cứu với các biểu hiện như: khó
thở hay ngừng thở, co giật, ói mửa, tri giác lừ đừ hay hôn mê. Khám thực thể có
thể phát hiện có các vết bầm tím quanh đầu, cổ hay xương sườn; Gãy xương sườn
hay các xương khác; Xuất huyết võng mạc (thường là 2 bên). Chụp CT và MRI có
thể phát hiện thấy những tổn thương trong não như: xuất huyết dưới màng cứng,
xuất huyết dưới màng nhện, máu tụ, phù não và nhồi máu não.
- Những trường hợp nhẹ thường dễ bị bỏ qua và dễ bị lầm với một số tình
trạng khác như nhiễm siêu vi, rối loạn tiêu hóa... Trẻ có thể có những biểu hiện
sau: Quấy khóc nhiều, bỏ ăn hay bỏ bú, ói, ngủ lịm, gương mặt không cảm xúc,
không chịu cười đùa, trương lực cơ kém. Nói chung ở thể nhẹ này, rất ít khi cha
mẹ đưa trẻ đến khám bác sĩ ngay. Ðiều nguy hiểm nhất chính là ở chỗ không biết
nên trẻ có thể lại tiếp tục bị lắc khiến tổn thương nặng thêm.
- Cũng có khi trẻ đã đi học rồi mới phát hiện được những hành vi không
bình thường như: chậm phát triển tâm thần, học kém, nghe kém... Những trường
hợp này rất khó liên hệ được với tình trạng trẻ đã từng bị SBS trước đây.
Ðề phòng SBS như thế nào?