Sử Dụng Thuốc

Ds Nguyễn ngọc Lan & Bs Thú y Nguyễn thượng Chánh Thuốc men là những chất rất đặc biệt. Có thứ giúp chúng ta giảm đau nhức, có thứ để bồi
bổ sức khỏe cũng như có thứ thì để chuyên trị các bệnh cảm nhiễm do vi trùng, v.v…Sử
dụng thuốc cho đúng là việc rất quan trọng cho tất cả mọi người, nhất là đối với các bác
lớn tuổi. Tuy chỉ chiếm có 12% dân số Canada, nhưng giới cao niên đã tiêu thụ hàng năm
từ 28% đến 40% số dược phẩm được kê toa. Ngoài ra cũng cần phải kể đến các loại thuốc
bán tự do không cần phải có toa, ai mua cũng được hết. Dù là thuốc có toa hoặc không có
toa, nếu sử dụng không đúng phép thì vẫn không tốt cho sức khỏe như thường.
Năm Cách Dùng Thuốc Cho Đúng Phép
1-ĐÚNG THUỐC: Uống đúng thuốc mới mong hết bệnh được. Bạn cần để ý nhớ hình
dạng viên thuốc và viên thuốc đó có màu gì? Thuốc cần nên được đựng trong chai lọ
nguyên thủy để tránh nhầm lẫn với các thuốc khác.
2-ĐÚNG NGƯỜI: Thuốc của ai thì chỉ có người đó mới được dùng mà thôi, lý do là
bệnh trạng mỗi người mỗi khác nhau. Phân lượng của món thuốc và thời gian trị liệu
được căn cứ trên thể trọng và tình trạng bệnh lý cá biệt của mỗi bệnh nhân. Không nên
đưa thuốc của mình cho người nào khác uống vì tưởng rằng bệnh của họ cũng giống như
bệnh của mình.
3-ĐÚNG LÚC: Muốn được hiệu nghiệm, thuốc cần nên uống cho đúng lúc.
4-ĐÚNG LIỀU: Phải uống cho đúng liều như bác sĩ đã ghi trong toa. Muốn thay đổi liều
lượng phải hỏi ý kiến của bác sĩ trước.
5-ĐÚNG CÁCH: Tùy loại, thuốc phải được sử dụng cho đúng cách. Có thứ uống thẳng,
có thứ phải nhai cho nhỏ, có thứ thì ngậm dưới lưỡi hoặc có thứ để hít, để xịt vào mũi
hay có thứ để dùng ngoài da, để nhỏ vào mắt hoặc để dán như tem (timbre), để bơm hay
để nhét, v.v…
Cẩn Thận Khi Sử Dụng Thuốc Không Toa
Các loại thuốc bán tự do, mua không cần có toa được gọi là OTC (over the counter), en
vente libre hay médicaments sans ordonnance. Những loại thuốc này rất phổ thông trong

trong sữa sẽ phối hợp với thuốc để tạo ra một hỗn hợp không thể hấp thụ được, các loại
thuốc trị nấm như Griséofulvin, Kétoconazole (Nizoral) cũng không nên dùng chung với
sữa hoặc với các thức ăn có sữa như fromage, yogurt, v.v…
Tránh uống các loại nước trái cây có tính chua với Pénicilline (Amoxicilline,
Ampicilline…) vì thuốc sẽ bị giảm tác dụng.
Nước bưởi cũng tránh uống chung với các thuốc trị cao áp huyết (Adalat, Plendil…); với
các thuốc trị cholesterol (Lipitor, Mevacor, Zocor…); với thuốc trị lo âu mất ngủ hay suy
nhược tinh thần (Valium, Paxil, Desyrel, Anafranil…).
Nước trà cũng không nên uống chung với những supplements có chứa chất sắt vì nó sẽ
cho ra một hỗn hợp không thể hấp thụ được.
Nên tránh uống rượu, uống beer chung với các loại thuốc an thần hay các thuốc có
Codéine hoặc các thuốc chống dị ứng thường được gọi là các loại antihistamines, vì rượu
sẽ làm tăng tính ngầy ngật, buồn ngủ rất là nguy hiểm nếu bạn phải lái xe hay đang điều
khiển máy móc.
Uống Lúc Tảng Sáng Hay Lúc Tối?
Để tránh các phản ứng phụ cũng như để có kết quả tốt chúng ta nên tuân theo lời chỉ dẫn
của bác sĩ và dược sĩ về cách dùng thuốc. Một vài loại thuốc trị cholesterol sẽ hữu hiệu
hơn nếu được uống lúc ăn cơm chiều, vì cholesterol thường được cơ thể sản xuất nhiều
lúc về đêm. Các thuốc trị bệnh liên quan đến tuyến giáp trạng cũng như các loại thuốc
cortisones nên uống vào buổi sáng để tôn trọng chu trình sinh học tự nhiên của cơ thể.
Uống Lúc Bụng Đói Hay Uống Lúc Bụng No?
Có thuốc sẽ bị giảm tác dụng nếu được uống lúc ăn, còn gọi là bụng no hay bụng
đầy...Bụng đói hay bụng trống được quy định là 1 giờ trước bữa ăn hoặc là 2 giờ sau khi
ăn xong. Một vài loại thuốc trị bệnh loãng xương (ostéoporose) thí dụ như Actonel
(risedronate sodium) nên được uống lúc bụng đói mới công hiệu, cũng như một vài loại
thuốc trụ sinh như Tétracycline, Pénicilline nên uống lúc bụng đói...Còn các loại thuốc
làm giảm viêm sưng và chống đau nhức (Aspirine, Tylénol, Advil, Naproxen…) nên
uống khi vừa ăn xong tức là lúc bụng no.
Uống Khi Cần - Uống Mỗi Ngày - Mỗi Tuần - Hoặc Uống Dài Hạn?
Có thuốc chỉ uống khi nào cần thiết mà thôi, như các thuốc trị tiêu chảy, thuốc trị bụng

*-Các loại thuốc nhỏ mắt, các loại onguent có chứa kháng sinh để chữa mắt, nếu đã mở ra
xài rồi, nên bỏ đi sau 1 tháng.
*-Cẩn thận với các loại thuốc thiên nhiên, thuốc Đông y...Thiên nhiên không phải hoàn
toàn là vô hại nếu dùng không đúng cách, vì có vài loại thuốc thiên nhiên có thể tương
tác với thuốc Tây, làm thay đổi tác dụng hoặc có thể tạo ra nhiều phản ứng bất lợi.
*-Nên cất giữ thuốc men tại những nơi an toàn, khô ráo, mát mẻ và phải xa tầm tay của
các cháu bé.
*-Nếu có dự định đi du lịch lâu ngày, nhớ báo trước cho dược sĩ biết để sắp xếp lấy đủ
thuốc đem theo trong suốt thời gian đi xa.
Kết Luận
Nói chung, bất kỳ loại thuốc nào cũng đều có phản ứng phụ hết (side effects, effets
secondaires). Sử dụng thuốc cho đúng phép là một việc hết sức quan trọng cần phải quan
tâm đến để bảo vệ sức khỏe và cũng để tránh cảnh tiền mất tật mang./.
Viết theo tài liệu:
-Hội Dược sĩ VN tại Québec, Cách sử dụng thuốc.
-Ordre des Pharmaciens du Québec, Prudence avec les médicaments sans ordonnance.
-H.M Blanchette, Les bonnes facons de prendre ses médicaments, Québec Pharmacie,
Fev 2002.

-FDA, Food & Drug Interactions.

Montreal, June 27, 2007

Ds Nguyễn Ngọc Lan và Bs Thú Y Nguyễn Ngọc Chánh