Mụn ruồi và ung thư
Bs Nguyễn Thị Nhuận Ai cũng có mụn ruồi, không nhiều thì ít. Và thông thường thì chúng ta ít ai chú ý đến
mụn ruồi, trừ khi chúng ở những vị trí ta không thích hay chúng quá lớn. Đa số mụn ruồi
đều vô hại. Tuy nhiên, mụn ruồi có thể trở thành ung thư, và đây là điều chúng ta cần
quan tâm. Chú ý đến mụn ruồi và theo dõi sự thay đổi của chúng là một trong những cách
chúng ta có thể phát hiện sớm ung thư và được chữa trị. Không phải tất cả các ung thư da
đều bắt đầu từ các mụn ruồi nhưng rất nhiều phát khởi từ bên cạnh mụn ruồi và những
đốm đen trên da.
Đặc tính của mụn ruồi
Đa số mụn ruồi là những vết nhỏ mầu nâu. Tuy nhiên mụn ruồi có rất nhiều tính chất
khác nhau.
-Mầu: Mụn ruồi có thể có mầu của da thịt, mầu đỏ nâu, nhiều sắc nâu từ nhạt đến đậm và
mầu xanh.
-Hình dạng: Mụn ruồi có thể có đủ hình dạng khác nhau từ tròn, bầu dục tới không có
hình dạng nhất định.
-Kích thước: Mụn ruồi có thể chỉ nhỏ bằng đầu kim hoặc lớn đến che hẳn một cánh tay
hay cánh chân. Nhưng đa số các mụn ruồi đều nhỏ hơn một phần tư của 1 inch ( 6mm)
Mụn ruồi có thể mọc bất cứ nơi đâu, từ da đầu tới dưới nách, dưới móng tay hay giữa các
ngón chân, ngón tay. Đa số chúng ta có từ 10 tới 40 mụn ruồi và con số này có thể thay
đổi trong suốt cuộc đời chúng ta. Mụn ruồi mới có thể mọc lên và vì mụn ruồi chỉ “sống”
khoảng 50 năm, chúng có thể biến mất khi chúng ta già đi.
Sự thay đổi của mụn ruồi
Bề mặt của mụn ruồi có thể phẳng phiu hay nhăn nheo, nằm sát mặt da hay trồi lên. Vài
mụn ruồi mới đầu có thể lặn trong da và màu nâu nhưng sau đó trồi lên và nhạt mầu đi.
Vài mụn có thể mọc cao và tróc đi. Một vài mụn có thể tự nhiên biến mất.
Đa số chúng ta mọc đủ mụn ruồi ở tuổi 20, tuy nhiên một số có thể tiếp tục mọc cho đến
tuổi trung niên. Có những giai đoạn trong cuộc đời chúng ta mà mụn ruồi có thể thay đổi,
môn về da.
Dò tìm và định bệnh
Khám da toàn bộ là một cách để dò tìm và định bệnh ung thư da. Bác sĩ sẽ khám từ đầu
xuống chân kể cả da đầu, lòng bàn tay, lòng bàn chân, vùng giữa 2 mông. Khi thấy một
mụn ruồi nghi ngờ có bệnh, bác sĩ có thể cắt một mNu nhỏ của mụn ruồi và gửi đi khám
nghiệm dưới kính hiển vi (làm sinh thiết). Cách này có thể thấy được mụn ruồi có tế bào
ung thư chưa. nếu có, toàn mụn ruồi và vùng da hcung quanh sẽ được cắt đi. Thường
thường, đã bị cắt đi, mụn ruồi sẽ không mọc trở lại. N ếu mọc trở lại, nên gặp bác sĩ ngay.
Phòng ngừa ung thư da
Phương cách tốt nhất để khám phá ung thư da là biết rõ tính chất của các mụt ruồi trên da
bạn. N ên tự khám da thường xuyên, khoảng 1 lần mỗi tháng, nhất là khi trong gia đình
bạn có người bị ung thư da melanoma, để sớm biết nếu da và mụn ruồi thay đổi, có triệu
chứng ung thư. Cần nhớ khám những vùng không tiếp xúc với ánh sáng mặt trời như da
đầu, dưới nách, chân (móng chân, lòng bàn chân và vùng giữa các ngón chân), lòng bàn
tay và móng tay, vùng bộ phận sinh dục và vùng dưới nhũ hoa các bà. Có thể dùng một
tấm gương nhỏ cầm tay đứng trước gương lớn để dễ nhìn những vùng phía sau. N hững
người có mụn ruồi dysplastic (tả ở trên) cần được bác sĩ da khám thường xuyên.
A - B - C - D
Khi khám mụn ruồi nên nhớ 4 quy luật sau:
A: Asymmetrical: Để ý những mụn ruồi có hình dạng bất thường, thí dụ như hình hai nửa
bán cầu khác nhau.
B: Border irregular: Bờ loang lổ không bằng phẳng
C: Changes in Color: Để ý những mụn ruồi nhiều mầu hoặc mầu không đều chỗ đậm chỗ
lợt.
D: Diameter: Đường kính lớn hơn 6mm.
N hững mụn ruồi có những tính chất trên là đáng nghi ngờ và cần được bác sĩ da xem xét.
Tự săn sóc
N goài ra, để phòng ngừa ung thư da, chúng ta nên:
- Tránh ra nắng giờ mặt trời đang ở cao điểm: tức giữa 10 giờ sáng và 4 giờ chiều.
- Dùng kem chống nắng: 20 tới 30 phút trước khi ra ngoài nên bôi kem chống nắng có độ