Gây Tê Và Gây Mê

Bệnh nhân mỗi khi phải mổ thường rất sợ đau và thường hay đưa ra câu
hỏi: “Thế mổ có đau không?”. Để hiểu rõ bác sĩ đã làm gì để giúp bệnh nhân
không đau trong khi mổ, chúng ta tìm hiểu thế nào là gây tê, thế nào là gây mê.
Gây tê hay gây mê đều làm cho cảm giác đau không còn nữa.
- Gây tê là làm giảm đau ở một chỗ hẹp hay một vùng.
- Gây mê là làm cho bệnh nhân mất tri giác toàn thân do thuốc mê tác dụng
lên não bộ.
Tùy theo nhu cầu phẫu thuật đòi hỏi, vùng mổ lớn hay nhỏ, tình trạng sức
khỏe của bệnh nhân, kết quả xét nghiệm như thế nào, cách thức phẫu thuật ra sao
mà người ta chọn những cách thức gây tê, gây mê khác nhau. Thường thì Bác sĩ
phẫu thuật và bác sĩ gây mê sẽ cùng bàn bạc chọn một phương thức thích hợp nhất
để áp dụng cho việc gây tê hay mê. Bất cứ loại tê mê nào cũng đều có những nguy
cơ, tuy dù ngày nay độ an toàn của tê mê đã được nâng lên rất cao. Nhưng trong
một vài tình trạng sức khỏe nào đó, độ an toàn của gây mê vẫn bị ảnh hưởng. Vì
thế, trước khi gây mê, người gây mê sẽ báo cho bệnh nhân biết những điều không
tốt có thể xảy ra.
1. Gây tê: Gây tê làm mất cảm giác tại chỗ, làm tê một vùng nhỏ của cơ
thể. Người ta dùng thuốc tê tiêm tại chổ và ức chế cảm giác đau đớn. Các trường
hợp tiểu phẫu thuật đều được áp dụng tê tại chỗ. Vì tê tại chỗ nên bệnh nhân hoàn
toàn tỉnh khi làm phẫu thuật. Tuy nhiên đôi khi bác sĩ có thể cho bệnh nhân tiền
mê với một vài loại thuốc để bệnh nhân thư giản hoặc ngủ nhẹ.
- Gây tê tại chỗ là làm cho một vùng nhỏ không còn cảm giác đau. Gây tê
tại chỗ áp dụng cho những vùng phẫu thuật nhỏ như một vết thương cạn, nhỏ,
ngoài da, vết thương ở da đầu, vết thương ngón tay, ngón chân …
- Gây tê vùng là làm tê một vùng rộng hơn. Tê vùng là chích thuốc tê vào
tủy sống hay ngoài màng cứng. Người ta chích thuốc tê vào tủy sống và những rễ
thần kinh tương ứng. Tê vùng làm mất cảm giác một vùng lớn của cơ thể như
bụng, lưng hay hai chân, tay.
2. Gây mê

như huyết áp, nhịp tim, và tránh mọi hệ quả thứ phát khác.
5. Trước khi gây mê người bệnh cần phải làm gì?
Người bác sĩ gây mê sẽ giải thích cho bệnh nhân nghe những gì sẽ xảy ra
trong khi mổ và sau khi mổ. Bác sĩ sẽ dặn bệnh nhân khi nào sẽ nhịn ăn, uống
trước khi được phẫu thuật. Nếu bệnh nhân còn dùng thuốc để chữa bệnh gì khác
thì cần báo bác sĩ biết để bác sĩ định đoạt có nên tiếp tục uống trước khi mổ hay
những ngày sau mổ.
Bệnh nhân phải ký giấy thỏa thuận chấp nhận trước khi được gây mê. Bác
sĩ sẽ cho bệnh nhân biết cách chọn lựa gây mê nào tốt nhất cho mình và những rủi
ro, những tiện ích và cả những vấn đề khác.
Một số lưu ý:
- Trước khi được gây mê, bệnh nhân không được ăn ít nhất 6 giờ trước mổ
vì đồ ăn cần 6 giờ để đi từ dạ dày đến hết ruột non và qua đại tràng. Nếu bệnh
nhân được mổ sáng ngày hôm sau thì phải nhịn ăn, uống, trể nhất là lúc 21 giờ
đêm hôm trước. Sáng hôm sau hoàn toàn không ăn uống.
- Nếu bệnh nhân được mổ bụng thì ngày hôm trước được súc ruột để làm
sạch bụng và nhẹ bụng sau mổ, giúp nhanh trung tiện hơn.