Hội chứng Sheehan: Một biến chứng sản khoa dễ bị bỏ sót
Nguồn: suckhoedoisong.vn

Hội chứng (HC) Sheehan là tình trạng suy tuyến yên, xuất hiện ở một số phụ
nữ sau đẻ do nguyên nhân tuyến yên bị hoại tử. Bệnh được mang tên bác sĩ
người Pháp đã mô tả bệnh lần đầu
tiên vào thế kỷ 19 tại châu Phi.
Cho đến nay, cơ chế chính xác gây hoại
tử tuyến yên sau đẻ vẫn chưa được biết
rõ. Một giả thiết được đưa ra để giải
thích hiện tượng này là trong quá trình
mang thai, tuyến yên sẽ to ra, cần nhiều
máu hơn nên nó cũng sẽ có nguy cơ cao
hơn bị tổn thương khi thiếu máu. Do đó
khi sản phụ bị mất nhiều máu trong
hoặc ngay sau sinh như đờ tử cung, vỡ
tử cung, rau cài răng lược... dẫn đến tụt
huyết áp thì theo phản xạ, các mạch
máu sẽ co lại để ưu tiên cấp máu cho
các cơ quan quan trọng như não, tim, thận... và giảm cấp máu cho đa phần các cơ
quan khác nên tuyến yên sẽ dễ bị hoại tử do thiếu máu nặng và kéo dài. Một giả
thiết khác là các sản phụ có nguy cơ cao bị mắc các bệnh tự miễn, viêm mạn tính...
trong đó tuyến yên bị viêm mạn tính và dẫn đến suy tuyến yên sau đẻ. Mệt mỏi có thể là biểu hiện của hội chứng
Sheehan.

HC Sheehan có biểu hiện gì?
Trong đa số các trường hợp, dấu hiệu và triệu chứng của HC Sheehan xuất hiện rất
từ từ, có thể sau vài tháng nhưng cũng có thể sau nhiều năm. Nó là tổng hợp các

dục (estrogen, progesteron)... Các hormon này thường bị giảm rất thấp.
- Các xét nghiệm máu khác để phát hiện BN bị thiếu máu, rối loạn nước và điện
giải.
- Chụp cộng hưởng từ tuyến yên để kiểm tra kích thước tuyến yên cũng như loại
trừ các nguyên nhân gây suy tuyến yên khác, ví dụ như u tuyến yên.
Điều trị HC Sheehan bằng cách nào?
Nguyên tắc điều trị HC Sheehan: Điều trị thay thế các hormon bị thiếu; thuốc sử
dụng thường là các hormon tổng hợp; điều trị dò liều để tìm được liều đủ và phù
hợp cho từng BN; điều trị lâu dài, suốt đời.
HC Sheehan là một bệnh lý nội tiết nặng và khá phức tạp nhưng nếu được điều trị
đầy đủ thì BN hoàn toàn có được cuộc sống khỏe mạnh và hạnh phúc. Điều quan
trọng nhất là cần phát hiện sớm các BN có nguy cơ cao do bị băng huyết sau đẻ.
Một điều may mắn là nhờ những tiến bộ trong sản khoa nên căn bệnh này ngày
càng ít gặp hơn và cũng được phát hiện sớm hơn.